Σκέψεις για τον τουρισμό με αφορμή την Μαριάννα Κορομηλά


 ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΜΑΝΟΣ 

Άκουγα, την περασμένη Κυριακή, την συζήτηση της εξαιρετικής Μαριάννας Κορομηλά με την Κωνσταντίνα Βαρσάμη στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ, όπου η αθεράπευτη ταξιδεύτρια των ελληνικών πατρίδων δήλωνε ευθαρσώς: “Τί θα συμβούλευα έναν τουρίστα της Αθήνας; Να γυρίσει σπίτι του. Αμέσως”!

Επειδή είναι άλλο πράγμα ο τουρισμός –ειδικά ο τρέχων και η διογκωμένη βιομηχανία του– και άλλο το ταξίδι με την γοητεία, αλλά και το προσωπικό ρίσκο, συμβολικό ή και πραγματικό. Άλλο περιπέτεια και σεβασμός κι άλλο εισβολή και χαζοχαρούμενη ισοπέδωση. Άλλο περνάμε καλά, μεταφέροντας την ισοπεδωμένη αίσθηση που έχουμε για τη ζωή, ακόμη και στα πιο άγρια και παρθένα μέρη του κόσμου, αλλοτριώνοντάς τα μέσα από τον χυλό της κοινοτοπίας και… γαία πυρί μιχθήτω, κι άλλο ταξιδεύουμε για την συγκίνηση του ταξιδιού. Για την μύηση στο άγνωστο…  ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

Σήμερα, φευ, όλα είναι γνωστά και déjà vu και ο τουρίστας απλώς μεταφέρει την ανία ή τη νεύρωσή του από το ένα σημείο στο άλλο. Κι επειδή ο μαζικός, ανεξέλεγκτος τουρισμός τείνει να γίνει ο αναμφισβήτητος καρκίνος του πλανήτη, και τα λέει αυτά η πιο σπουδαία ξεναγός-διαφημίστρια της χώρας μας. “Η Μαρία των Μογγόλων”. Και είναι τιμή μου που είμαστε φίλοι και συνεργάτες. Διερωτώμαι: Θα πάρει θέση κάποιο κόμμα για αυτό το τεράστιο πρόβλημα του βελούδινου αφελληνισμού, που ήδη έχει προκαλέσει τεράστια ζημιά στον κοινωνικό ιστό; Δεν υπαινίσσομαι, βέβαια, την “κατάργηση” του τουρισμού, αλλά για τον εξανθρωπισμό του και συγχρόνως την διάσωση του τόσο εύθραυστου και ντελικάτου ελληνικού τοπίου.

Επειδή αυτό που ήταν ευλογία για την αθώα Ελλάδα του 1960, έχει γίνει κατάρα σήμερα, ερωτώ, αν υπάρχει κάποια πρόβλεψη, κάποιο πολιτικό σχέδιο για την διατήρηση-διάσωση εκείνης της παράδοσης, γραφικότητας και του απαράμιλλου κάλλους του τόπου, που τον διέσωσαν οι παππούδες μας και πλέον κατάντησε σκηνογραφία και βιτρίνα. Εκμετάλλευση και αλλοτρίωση. Με αδηφάγους ατζέντηδες, ταχύπλοα που μεταφέρουν “εορταστικά” μιλιούνια παντού, τα οποία έρχονται και απέρχονται χωρίς να έχουν πάρει μυρωδιά της ιερότητας των τόπων. Κυρίως γιατί αυτήν την ιερότητα, το genius loci, την ξέχασαν πρώτα οι εντόπιοι.

Αφήστε που ραγδαία τα τουριστικά φιλέτα, τα μεγάλα ξενοδοχεία και η πληγή των Airbnb –τόσο έχει αλλοιώσει την κοινωνική ισορροπία στα αστικά κέντρα και τους δημοφιλείς προορισμούς– περνάνε αθόρυβα πλην ουσιαστικά σε ξένα χέρια. Με τους χιλιάδες των εργαζομένων να βρίσκονται, χρονιά τη χρονιά, σε όλο και πιο δυσάρεστη, πιο περιθωριοποιημένη θέση.

Όχι; Οι πολυεθνικές και τα funds ασκούν πλέον την τουριστική πολιτική κι όχι βέβαια η υπουργός Εργασίας ή η άλλη καημένη, η υπουργός Τουρισμού, της οποίας δεν έφτανε το ένα επώνυμο, θέλει να προσθέσει τώρα κι εκείνο του αποδημήσαντος, τρομερού θείου της, μπας και επιβιώσει πολιτικά την επαύριο των επικείμενων εκλογών. Ονειρεύομαι, τέλος, ένα κόμμα που θα αξιοποιήσει σε κάποια θέση ευθύνης την κ. Μαριάννα Κορομηλά. Τις γνώσεις, την ευαισθησία, αλλά και την ακαταδάμαστη ενεργητικότητά της. Είμαι αφόρητα ονειροπόλος;

Τουρισμός και κρατική ευθύνη

ΥΓ. Είπαμε αλλά ας το επαναλάβουμε για καλύτερη εμπέδωση: Το πολιτικό μας σύστημα, τις τελευταίες δεκαετίες, έστησε συνειδητά, όσο και κοντόφθαλμα, ατομικούς παραδείσους σε μία συλλογική κόλαση. Με ευθύνη όλων. Χωρίς κεντρική ιδέα, πλην αυτής των επενδύσεων με κάθε όρο και της “αξιοποίησης” με κάθε τρόπο. Χωρίς να σκέφτεται καθόλου το μέλλον και τις επόμενες γενιές και χωρίς συνείδηση ιστορίας. Η ουσιαστική αγραμματοσύνη, αλλά και η έλλειψη πολιτιστικής ευαισθησίας και καλλιέργειας των πολιτικών μας είναι ό,τι χειρότερο για την προοπτική της χώρας.

Εκτός κι αν νομίζετε πως το πρόσφατο μεγα-σκάνδαλο τον πολεοδομιών δεν είναι κάτι που χρονίζει εδώ και μισόν αιώνα σχεδόν, από το μεγάλο μπαμ του τσιμέντου, των εξοχικών εκτός σχεδίου πόλεως, της άλωσης των νησιών, των αιγιαλών, των βουνοκορφών κ.λπ. Μισός αιώνας μίζας με το κράτος να κάνει τα στραβά μάτια, φορολογώντας και αθωώνοντας και με τους πολίτες να… επωφελούνται.

Θυμάμαι τον πρώτο και, ουσιαστικά, τελευταίο Γενικό Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, τον Λέανδρο Ρακιτζή, να αποκαλύπτει τα απίστευτα σκάνδαλα στις αμαρτωλές πολεοδομίες Σύρου, Μυκόνου, Πάρου, Τήνου, με ένα ολόκληρο κύκλωμα υπαλλήλων, εργολάβων, αρχιτεκτόνων και δημοτικών αρχόντων να ψωμίζεται σχετικά. Και με τους νεόπλουτους επήλυδες να μην διστάζουν να λαδώσουν προς πάσαν κατεύθυνση ώστε να γίνει η δουλειά τους.

Έτσι ξεκοιλιάστηκαν πανάρχαιες ξερολιθιές και ισοπεδώθηκαν ανεμοδαρμένες πλαγιές για να γίνουν… πισίνες για αχόρταγους πισινούς. Ειδικά εκεί που δεν υπάρχει νερό! Με την ευλογία όμως πάντα των αρχών. Αλλά και της Εκκλησίας! Βλέπετε, η διαφθορά ξεκινάει από την κεντρική διοίκηση, απλώνεται στην τοπική με τον πολίτη να γίνεται ο συνένοχος σύνδεσμος ανάμεσα στη μια και την άλλη. Και το κράτος πάνω από όλα να έχει συνέχεια!

 =====================

-------------------------------

 -----------------------


--------------------

 ---------------

 ------------------

 -------------

 -----------------------

 ----------------

 ---------------

===========

----------------------

 -------------------

--------------------------------------

 --------------------

--------------------------------------
==================

Stamatiadis Nikos

Έπεσαν λέει οι αφίξεις των τουριστών και η χρονιά δεν θα βγει όπως φαντάζονταν όλοι. Εγώ θα έλεγα να το πάρουμε το έργο από την αρχή. Δεν θα βγει γενικώς. Τίποτα δεν βγαίνει που έχει αυτή την πίεση και τον εξαναγκασμό. Έζησα τον τουρισμό με ανθρώπινο πρόσημο. (Όχι το 1950 μα το '80 και αρχές '90!) Που δεν ζούσαμε για να εξυπηρετούμε τους τουρίστες. Απλά κάναμε τη δουλειά μας. Δεν ανοίγαμε τις Κυριακές ούτε μέναμε ανοιχτά μέχρι τα ξημερώματα. Δεν υπήρχαν μπιτσόμπαρα με ξαπλώστρες να καταλαμβάνουν τις παραλίες, ούτε παντού εστιατόρια και μπαρ. Δεν σνομπάραμε τον Έλληνα τουρίστα και οι περισσότεροι κάναμε αξιοπρεπώς μια δουλειά σε τουριστικό μέρος. Τελεία. Δεν χρειαζόταν να κάνουμε τους καραγκιόζηδες ούτε να στήνουμε μαγαζιά για κάθε εθνικότητα. Και τότε η Μύκονος ήταν πιο ακριβή, μα κρατούσε κάτι αυθεντικό. Στην Κέρκυρα που έζησα εγώ, οι παραλίες ήταν ελεύθερες, δεν είχαν αποκλείσει τεράστιες ξενοδοχ. μονάδες την πρόσβαση στην παραλία. Ακόμη και τα ακριβά ξενοδοχεία είχαν συνάρτηση τιμής και ποιότητας. Τα clubs ήταν όντως μυθικά. Όπως η Bora Bora πχ. Γιατί απλά τα έφτιαχναν άνθρωποι με κέφι και γούστο για να περνάν και οι ίδιοι καλά. Δεν φτιάχνονταν για Άραβες νεόπλουτους με στόχο μόνο το υπερκέρδος. Δεν ήταν όλα ξεπουλημένα και δήθεν. Δεν υπήρχε ανάγκη να είσαι brand. Η δουλειά σου σε έκανε και η ποιότητα. Και ο τόπος. Ο "Τρύπας" ήταν ένα μπακάλικο ταβέρνα που έτρωγες καταπληκτικά από χαβιάρι μπελούγκα, μέχρι και κόκορα παστιτσάδα με χοντρό μακαρόνι, κάτω από σκονισμένα ράφια με μπουκάλια και παλιές κονσέρβες και δίπλα σου μπορεί να έτρωγε ο Ανιέλι, σε ένα μαγαζί μια σταλιά που έρχονταν από την άλλη ακρη του κόσμου για να φάνε.
 Στου "Φίλιππα" την οικογ. Ταβέρνα διασκέδαζε η Χριστίνα Ω.τρώγοντας χωριάτικη, κανονική και όχι αποδομημένη. Αυτή ήταν η μαγεία αυτής της χώρας. Η αυθεντικότητα και η απλότητα της. Δεν θυμάμαι ποτέ Δεκαπενταύγουστο να είμαστε ανοιχτά κι ας ήταν μέσα στη σεζόν. Στο " Μιραμαρε" τρώγαμε πάνω στο γκαζόν στα φέρ φορζέ τραπέζια με τα γκαρσόνια με τα λευκά σακάκια να σερβίρουν, χωρίς να δίνεις μια περιουσία, χαιρετώντας την κυρία Πατρονικόλα, την ιδιοκτήτρια, στο διπλανό μόνιμο τραπέζι της. Κι ας ήταν λίγο παλιομοδίτικο αυτό. Αυτή ήταν και η ομορφιά του. Δεν ήταν υποχρεωτικό να αποπνέουν όλα καινουργία πολυτέλεια και τρεντιά! Στον "Ζήσιμο" στην πλατεία έτρωγες τη γνωστή ποικιλία και τα παγωτά που παρέμεναν τα ίδια για χρόνια, σταθερά σε ποιότητα και τιμές. Δεν χρειαζόσουν σεβίτσε και σούσι! Υπήρχαν παραλίες παρθένες, άχτιστες, ήσυχες. Δεν έκαναν όλοι τα σπίτια τους airbnb. Τα ζούσαν οι ίδιοι. Σε αυτή τη χώρα που από μόνη της είναι brand, νομίζω πως πρέπει να ξαναγυρίσουμε στα βασικά, χωρίς φιοριτούρες και φύκια για μεταξωτές κορδέλλες. Αλλιώς την κάτσαμε τη βάρκα. Και τώρα πια θα είναι ολοκληρωτικό το βούλιαγμα. Ποιότητα και μέτρο απέναντι στην ασυδοσία του "δήθεν" και το ξεπούλημα στη μαζικότητα.
( Η φώτο είναι από τον "Τρύπα". Τον πρόλαβα τον γέρο Τρύπα. Να μου κάνει μαγικό αφέψημα με σύκο και οινόπνευμα, σε μπρίκι σε καμινέτο, γιατί είχα σκάσει από το φαί)
Οι άνθρωποι κάνουν τους τόπους και οι άνθρωποι τους ξεκάνουν.
(N.S.06/23)

Σχόλια