Titos Christodoulou
Το σκάνδαλο της Enron, σειρά γεγονότων που οδήγησαν στη χρεοκοπία της αμερικανικής εταιρείας ενέργειας, εμπορευμάτων και υπηρεσιών Enron Corporation και στη διάλυση της Arthur Andersen LLP, η οποία ήταν μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες ελέγχου και λογιστικών υπηρεσιών στον κόσμο.
Η κατάρρευση της Enron, η οποία κατείχε περισσότερα από 60 δισεκατομμύρια δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία, αφορούσε μια από τις μεγαλύτερες πτωχεύσεις στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών και προκάλεσε πολλές συζητήσεις καθώς και νομοθεσία που αποσκοπούσε στη βελτίωση των λογιστικών προτύπων και πρακτικών, με μακροχρόνιες επιπτώσεις στον οικονομικό κόσμο.
Η ίδρυση της Enron και η άνοδός της
Η Enron ιδρύθηκε το 1985 από τον Kenneth Lay με τη συγχώνευση δύο εταιρειών μεταφοράς φυσικού αερίου, της Houston Natural Gas Corporation και της InterNorth, Inc. η συγχωνευθείσα εταιρεία, HNG InterNorth, μετονομάστηκε σε Enron το 1986. Αφού το Κογκρέσο των ΗΠΑ ενέκρινε μια σειρά νόμων για την απελευθέρωση της πώλησης φυσικού αερίου στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η εταιρεία έχασε το αποκλειστικό της δικαίωμα εκμετάλλευσης των αγωγών της.
Με τη βοήθεια του Jeffrey Skilling, ο οποίος ήταν αρχικά σύμβουλος και αργότερα έγινε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, η Enron μετατράπηκε σε έμπορο συμβάσεων ενεργειακών παραγώγων, ενεργώντας ως μεσάζων μεταξύ των παραγωγών φυσικού αερίου και των πελατών τους. Οι συναλλαγές επέτρεψαν στους παραγωγούς να μετριάσουν τον κίνδυνο διακυμάνσεων των τιμών της ενέργειας καθορίζοντας την τιμή πώλησης των προϊόντων τους μέσω σύμβασης που διαπραγματεύτηκε η Enron έναντι αμοιβής. Υπό την ηγεσία της Skilling, η Enron κυριάρχησε σύντομα στην αγορά για συμβόλαια φυσικού αερίου και η εταιρεία άρχισε να παράγει τεράστια κέρδη από τις συναλλαγές της.
Η ικανότητα άλλαξε σταδιακά την κουλτούρα της εταιρείας για να δώσει έμφαση στο επιθετικό εμπόριο. Προσέλαβε κορυφαίους υποψηφίους από προγράμματα MBA σε όλη τη χώρα και δημιούργησε ένα έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον εντός της εταιρείας, στο οποίο εστίαζε όλο και περισσότερο στο κλείσιμο όσο το δυνατόν περισσότερων συναλλαγών δημιουργίας μετρητών στο συντομότερο χρονικό διάστημα.
Ένας από τους λαμπρότερους στρατηλάτες του ήταν ο Andrew Fastow, ο οποίος ανέβηκε γρήγορα στις βαθμίδες για να γίνει ο οικονομικός διευθυντής της Enron. Η Fastow επέβλεψε τη χρηματοδότηση της εταιρείας μέσω επενδύσεων σε όλο και πιο σύνθετα μέσα, ενώ η Skilling επέβλεψε τη δημιουργία της τεράστιας εμπορικής της δραστηριότητας.
Η ανοδική αγορά της δεκαετίας του 1990 βοήθησε να τροφοδοτήσει τις φιλοδοξίες της Enron και συνέβαλε στην ταχεία ανάπτυξή της. Υπήρχαν συμφωνίες που έπρεπε να γίνουν παντού και η εταιρεία ήταν έτοιμη να δημιουργήσει μια αγορά για οτιδήποτε ήταν διατεθειμένος να εμπορευτεί.
Έτσι, αντάλλαζε συμβόλαια παραγώγων για μια ευρεία ποικιλία εμπορευμάτων - συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρισμού, του άνθρακα, του χαρτιού και του χάλυβα - ακόμα και για τις καιρικές συνθήκες. Ένα διαδικτυακό τμήμα συναλλαγών, η Enron Online, ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της έκρηξης των dot-com και μέχρι το 2001 εκτελούσε διαδικτυακές συναλλαγές αξίας περίπου 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων την ημέρα. Η Enron επένδυσε επίσης στην κατασκευή ενός ευρυζωνικού δικτύου τηλεπικοινωνιών για τη διευκόλυνση των συναλλαγών υψηλής ταχύτητας.
Καθώς τα χρόνια της άνθησης έφτασαν στο τέλος τους και καθώς η Enron αντιμετώπιζε αυξημένο ανταγωνισμό στον τομέα του εμπορίου ενέργειας, τα κέρδη της εταιρείας συρρικνώθηκαν γρήγορα. Υπό την πίεση των μετόχων, τα στελέχη της εταιρείας άρχισαν να βασίζονται σε αμφίβολες λογιστικές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένης μιας τεχνικής γνωστής ως «λογιστικής αγοράς», για να κρύψουν τα προβλήματα.
Η λογιστική «mark-to-market» επέτρεψε στην εταιρεία να εγγράψει τα μη πραγματοποιηθέντα μελλοντικά κέρδη από ορισμένες εμπορικές συμβάσεις στις τρέχουσες καταστάσεις αποτελεσμάτων, δίνοντας έτσι την ψευδαίσθηση υψηλότερων τρεχόντων κερδών.
Επιπλέον, οι προβληματικές δραστηριότητες της εταιρείας μεταφέρθηκαν στις λεγόμενες οντότητες ειδικού σκοπού (SPEs), οι οποίες είναι ουσιαστικά ετερόρρυθμες εταιρείες που δημιουργούνται με εξωτερικά μέρη.
Αν και πολλές εταιρείες διένειμαν περιουσιακά στοιχεία σε SPE, η Enron έκανε κατάχρηση της πρακτικής χρησιμοποιώντας τις SPE ως χωματερές για τα προβληματικά περιουσιακά της στοιχεία. Η μεταφορά αυτών των περιουσιακών στοιχείων στις SPE σήμαινε ότι διατηρήθηκαν μακριά από τα βιβλία της Enron, κάνοντας τις απώλειές της να φαίνονται λιγότερο σοβαρές από ό,τι ήταν στην πραγματικότητα.
Κατά ειρωνικό τρόπο, ορισμένες από αυτές τις SPE διευθύνονταν από τον ίδιο τον Fastow. Όλα αυτά τα χρόνια, ο Arthur Andersen υπηρέτησε όχι μόνο ως ελεγκτής της Enron αλλά και ως σύμβουλος της εταιρείας.
===================
Blogger:
...έτσι μπορείτε να καταλάβετε γιατί: Η Ελλάδα στις Τρεις Ακριβότερες Αγορές Ηλεκτρισμού στο 9μηνο!
Γιατί με όχημα την ενέργεια και περί την ενέργεια έχουν στηθεί διάφορες φούσκες. Φούσκες σαν την Enron που περιμένουν να απλά να σκάσουν...(οι φούσκες σκάνε εκ κατασκευής, εν τω μεταξύ οι δημιουργοί τους έχουν καταχρασθεί πακτωλό χρημάτων ...προσάναμα για την επόμενη φούσκα... Όσο για τις παράπλευρες απώλειες: "Ας πρόσεχαν!" )
Απομόχλευση κι εκποιήσεις (έχοντας μόλις παρακολουθήσει τον Γκέκο - Michael Douglas, τον βασιληά των φουσκών στην Wall Street)
Γλείφουν στα κρυφά τις πληγες τους, ντροπαλοί κι αιδήμονες οι χαμένοι της μεγάλης φούσκας. Και σιωπούν τα ΜΜΕ. Σιωπούν κι οι φουσκώνοντες τότε στις οθόνες οιονεί οικονομολόγοι της πιστωτικής φούσκας. Ακονιτί κι ατιμωρητί, όλοι. Γράφαμε, τότε: Να τα πούμε; Σ' αυτό το σπίτι τ' αψηλό, πέτρα να μην ραΐσει. Πλην ράγισε και κατεδαφίζεται, και μαζί το όνειρο ότι κάποιοι, όλοι, μπορούν να πλουτίζουν ασκέπτως κερδοσκοπικά, πολλαπασιάζοντας τα ρίσκα ...χωρίς ρίσκο, ότι οι φούσκες μπορούν εσαεί να φουσκώνουν χωρίς να σκάσουν, και μάλιστα, στα μούτρα των πιο ευάλωτων.
Η πολυφουσκωτή μας οικονομία έσκασε, τώρα: Φούσκα του νομισματοπιστωτικού τομέα, που έθρεψε και τράφηκε από την φούσκα των ακινήτων, που έθρεψε και τράφηκε από την φούσκα του ιδιωτικού χρέους, που μεταφράστηκε σε δημοσιονομική φούσκα και φούσκα του εθνικού χρέους. Σαν παιδικό πάρτυ στο Μαντολναλντ, οι φούσκες μας.
Ηλθε η βελόνα της πραγματικότητας. Το κύμα του πλασματικού χρήματος fictitious capital που έστελλε η Μητρόπολις έσκασε, τα νερά τραβήχτηκαν, οι ξεβράκωτοι στην περιφέρεια φάνηκαν, η μπλόφα του πλούτου ρεφάρει. Η Τρόικα μας ήλθε εδώ. Δεν βλέπει τις ειδήσεις τί άφησε.
Κι είναι εδώ, από της υπογραφής του Μνημονίου. Που υπεγράψαμε ακονιτί, με όλες τις ρήτρες της σύμβασης, τις προθεσμίες, τις προϋποθέσεις της πρέζας, δλδ τις δόσεις και τον αναπνευστήρα. Κι ο Wilbur δεν ήλθει εδώ για να μας κάνει αέρα.
Οι εκποιήσεις θα λάβουν χώρα... Δεν φεύγουν αυτές όχι, τα σπίτια φεύγουν.
Κι οι πολιτικοί, με την μέριμνα να μην φύγουν μαζί τους, 'αγωνίζονται' για προστασία των ευάλωτων κι 'απροστάτευτων'. Και τιμωρία των ενόχων... αλλά είναι ακόμη πρωΐ για παραμύθια. Όταν δούμε μπόνους να επιστρέφονται, για την πραγματική δουλειά των τραπεζιτών, το risk management που δεν έγινε, τότε η τιμωρία θα έχει νόημα σαν λέξη.
Οκτώ τροποποιήσεις στον νόμο των εκποιήσεων, με σοφή μοιρασιά, κάθε κόμμα ταυτίζεται με μία στο πέτο, ενώ συμφωνούν στις αυτονόητες όλες...
Πιο σημαντικός φερετζές προστασίας από τους πιστωτές, το 'πλαίσιο αφερεγγυότητας'. Δηλαδή, η προστασία από τους πιστώτές, ή ιδιωτική εθελουσία πτώχευση. IVA. Πόση προστασία σ' αυτήν; Μπορεί να προστατευθεί η πρώτη κατοικία σε αυτή την ρύθμιση; Στο φουσκωμένο ύψος των 350.000; Θα το δεχθεί η Τρόικα; Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει το moral hazard ο δανειολήπτης να έχει απολαύσει το κέρδος του ρίσκου του χωρίς ρίσκο;
Κι αν η όλη έννοια της υποθήκης καταστρέφεται με την ρύθμιση αυτή; Και της οικονομικής της σημασίας; Ποιό,πστωτικό ίδρυμα θα έπαιρνε πρώτη κατοικία πλέον σαν υποθήκη; Πώς θα κινηθεί η οικονομία με τόσο ανάπηρο τον μοχλό των υποθηκών;
Και τί θα συνέβαινε στην οικονομία με τις εκποιήσεις; Όχι μαζικές, μάχονται οι πολιτικοί, ενώ ταυτόχρονα επικρέμαται η προθεσμία μεταπώλησης των δανείων, προφανώς πακέτων, σε τρίτους.
Κι η μή εκποίηση από τον δανειολήπτη, δεν ισοδυναμεί με εκποίηση από τον πιστωτή, την Τράπεζα; Η χρυσή τομή των αναδιαρθρώσεων, πώς μπορεί να λειτουργήσει, με ποιά ισορροπία δύναμης ανάμεσα σε τράπεζα κι οφειλέτη, με ποιά πιεστική ή εξαναγκαστική δύναμη ανάμεσα σε πιστωτή κι οφειλέτη; Οι διαμεσλαβητές ή εξώδικες ρυθμίσεις, τί θέση ή καταλυτική παρέμβαση μπορούν να έχουν;
Συνέπειες από τις εκποιήσεις θα υπάρξουν για την οικονομία, το downsizing από την πτώση των ακινήτων, αλλά κι από την μη απελευθέρωση των χαρτοφυλακίων των τραπεζών.
Το ρίσκο, δεν ήταν ποτέ χωρίς ρίσκο η ανάληψη του ρίσκου του δανείου. Κι αυτό ήταν προβλεπτό, δεν είναι act of God, για να ζητούμε τώρα προστασία από αυτό, σαν αγρότες.
Ευθύνες ναι, προστασία πώς;
Η φούσκα έσκασε και σκάει ακόμη, κι ανήκει στην φύση του θηρίου να πονέσουν πολύ. Σκοπός, να υπάρξει αύριο.
Αλλ´ αυτό, πια, ήταν το πιο χαμένο όνειρο του χθες...
Σχόλια