Η κτηνοτροφία στο απόσπασμα – Άνθρωποι ξεριζωμένοι από τη ζωή τους, χωριά που σβήνουν και μια πολιτεία που οφείλει να απολογηθεί.
Υπάρχουν καταστροφές που δεν αποτυπώνονται σε οικονομικούς δείκτες, δεν χωρούν σε κυβερνητικές ανακοινώσεις και δεν μπορούν να αποτιμηθούν με μερικές χιλιάδες ευρώ αποζημίωσης. Είναι οι καταστροφές που διαλύουν ανθρώπινες ζωές, ξεριζώνουν οικογένειες από τον τόπο τους και αφανίζουν μέσα σε λίγες ώρες όσα χτίστηκαν με δεκαετίες μόχθου. Μια τέτοια καταστροφή συντελείται σήμερα στην ελληνική κτηνοτροφία. Και το πιο εξοργιστικό είναι ότι κινδυνεύουμε να τη συνηθίσουμε!
Εκατοντάδες χιλιάδες αιγοπρόβατα θανατώθηκαν εξαιτίας της ευλογιάς και άλλων ζωονόσων. Ολόκληρα κοπάδια αφανίστηκαν, κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις οδηγήθηκαν σε οικονομικό μαρασμό και άνθρωποι που αφιέρωσαν ολόκληρη τη ζωή τους στην παραγωγή βρέθηκαν ξαφνικά μπροστά σε μια αδιανόητη πραγματικότητα: να μην έχουν πια τίποτα από εκείνα που αποτελούσαν την ίδια τους την ύπαρξη.
Ας σταθούμε για λίγο στην εικόνα ενος κτηνοτρόφου, που γεννήθηκε, μεγάλωσε και ανδρώθηκε μέσα στα κοπάδια. Χίλια διακόσα αιγοπρόβατά ολόκληρη η περιουσία του, η καθημερινότητά του, η ζωή του, θανατώθηκαν μπροστά στα μάτια του , στη Γέρμας. Ένας άνθρωπος που ήξερε να ζει με τα ζώα του, που γνώριζε το καθένα ξεχωριστά, που είχε μάθει να μετρά τις χαρές και τις αγωνίες του με τα γεννητούρια και την παραγωγή του κοπαδιού του, έμεινε ξαφνικά με ένα σκυλί.
Τι ακριβώς περιμένουμε από αυτόν τον άνθρωπο; Να ξεχάσει; Να σηκωθεί το επόμενο πρωί και να συνεχίσει σαν να μη συνέβη τίποτα; Να ξαναρχίσει από το μηδέν, επειδή κάποιοι θα του υποσχεθούν μια αποζημίωση;
Αυτή είναι η ανθρώπινη πλευρά μιας τραγωδίας που οι αριθμοί αδυνατούν να περιγράψουν. Και είναι ντροπή να αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη απώλεια στον κατάλογο των προβλημάτων της αγροτικής παραγωγής.
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων, που εμφανίστηκε τον Αύγουστο του 2024 και εξαπλώθηκε σε πολλές περιοχές της χώρας, ανέδειξε με τον πιο οδυνηρό τρόπο τις αδυναμίες της πρόληψης, της διαχείρισης και της προστασίας της κτηνοτροφίας. Η υποχρεωτική θανάτωση ολόκληρων κοπαδιών στις μολυσμένες εκτροφές, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις και ο εγκλεισμός των ζώων έχουν δημιουργήσει ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τους ανθρώπους της παραγωγής.
Και εδώ γεννιούνται αμείλικτα ερωτήματα: Πού ήταν η έγκαιρη πρόληψη; Πού ήταν η αποτελεσματική επιτήρηση; Πού ήταν η οργανωμένη κρατική παρέμβαση πριν η κρίση πάρει αυτές τις διαστάσεις; Πώς φτάσαμε στο σημείο να θυσιάζονται ολόκληρες παραγωγικές μονάδες και να καταστρέφονται οικογένειες που δεν έχουν άλλη επαγγελματική διέξοδο;
Δεν αρκεί η πολιτεία να ανακοινώνει μέτρα αφού πρώτα έχει συντελεστεί η καταστροφή. Δεν αρκεί να μετρά τις θανατώσεις, να εκδίδει δελτία Τύπου και να υπόσχεται οικονομική στήριξη. Η πολιτική ευθύνη δεν εξαντλείται στη διαχείριση των συνεπειών. Κρίνεται πρωτίστως από την ικανότητα να προλαμβάνει, να προστατεύει και να αποτρέπει την κατάρρευση ενός ολόκληρου παραγωγικού κλάδου.
Και ας μην προσπαθήσει κανείς να υποβαθμίσει το ζήτημα παρουσιάζοντάς το ως πρόβλημα μιας περιορισμένης επαγγελματικής ομάδας. Η κτηνοτροφία δεν είναι μια περιφερειακή δραστηριότητα που αφορά μόνο όσους ζουν στα χωριά και στα βουνά. Είναι βασικός πυλώνας της διατροφικής αυτάρκειας, της εθνικής οικονομίας, της κοινωνικής συνοχής και της επιβίωσης της ελληνικής υπαίθρου.
Είναι η φέτα, το μανούρι, το κεφαλοτύρι. Είναι η ποιότητα των ελληνικών προϊόντων, η τοπική παραγωγή, οι θέσεις εργασίας, οι οικογένειες που παραμένουν στον τόπο τους. Είναι η ίδια η δυνατότητα της χώρας να παράγει και να μη μετατρέπεται σταδιακά σε καταναλωτή προϊόντων που κάποτε παρήγαγε με τα δικά της χέρια.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πολιτισμική διάσταση αυτής της καταστροφής. Γιατί η μετακινούμενη κτηνοτροφία δεν είναι απλώς ένας τρόπος παραγωγής. Είναι ένας πανάρχαιος τρόπος ζωής, ένα κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας του τόπου μας. Είναι τα βουνά που άλλοτε βούιζαν από βελάσματα, τα κουδούνια που συνόδευαν τις μετακινήσεις των κοπαδιών, τα σκυλιά που φύλαγαν τα ζώα, οι άνθρωποι που ήξεραν να διαβάζουν τον καιρό και τη φύση.
Σήμερα, σε πολλές περιοχές, αυτή η εικόνα τείνει να εξαφανιστεί. Οι στάνες αδειάζουν, οι βοσκότοποι σιωπούν, οι παραγωγοί εξαντλούνται οικονομικά και ψυχολογικά. Και μαζί τους απειλείται να χαθεί μια ολόκληρη πολιτισμική κληρονομιά.
Αλήθεια, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη όταν τα χωριά θα έχουν χάσει και τον τελευταίο κτηνοτρόφο τους; Ποιος θα παράγει το γάλα και τα τυριά; Ποιος θα κρατήσει ζωντανά τα ορεινά χωριά; Ποιος θα συνεχίσει μια παράδοση που πέρασε από γενιά σε γενιά, αλλά κινδυνεύει να διακοπεί μέσα σε μία μόνο γενιά;
Και κάτι ακόμη: Δεν καταστρέφεται μόνο ο κτηνοτρόφος που έχασε τα ζώα του. Καταστρέφεται ολόκληρη η αλυσίδα που στηρίζεται στην παραγωγή. Ο τυροκόμος, ο έμπορος, ο μεταφορέας, ο προμηθευτής ζωοτροφών, ο μικρός επαγγελματίας του χωριού. Όταν σβήνει η κτηνοτροφία, δεν σβήνει ένας κλάδος. Αρχίζει να καταρρέει ένα ολόκληρο τοπικό οικονομικό και κοινωνικό οικοδόμημα.
Κι όμως, μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, οι άνθρωποι της υπαίθρου καλούνται για ακόμη μία φορά να επιδείξουν αντοχή, υπομονή και προσαρμοστικότητα. Να πληρώσουν οι ίδιοι το τίμημα μιας κρίσης που ξεπερνά τις δικές τους δυνατότητες. Να αποδεχθούν ότι μπορεί να χάσουν το βιος τους και να περιμένουν πότε και αν θα μπορέσουν να ξανασταθούν στα πόδια τους.
Αυτό δεν είναι σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης. Δεν είναι πολιτική προστασίας της παραγωγής. Είναι η επικίνδυνη διολίσθηση προς την εγκατάλειψη της ελληνικής υπαίθρου.
Η χώρα χρειάζεται επειγόντως ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανασυγκρότησης της κτηνοτροφίας: ουσιαστικές και δίκαιες αποζημιώσεις, πραγματική ψυχολογική και οικονομική στήριξη των πληγέντων, αυστηρή βιοασφάλεια, αποτελεσματικούς κτηνιατρικούς ελέγχους, ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και συγκεκριμένο σχέδιο επανασύστασης των κοπαδιών, όπου αυτό επιτρέπεται με ασφάλεια.
Πάνω απ' όλα, χρειάζεται πολιτική βούληση. Γιατί η κτηνοτροφία δεν μπορεί να επιβιώσει με υποσχέσεις, ούτε η ύπαιθρος με ευχολόγια.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να μιλά για ανάπτυξη, εξωστρέφεια και παραγωγική ανασυγκρότηση, όταν αφήνει τους ανθρώπους που παράγουν να χάνουν το βιος τους και να βυθίζονται στην απόγνωση.
Δεν γίνεται να χειροκροτούμε τα ελληνικά προϊόντα στις εκθέσεις και την ίδια στιγμή να αφήνουμε τους ανθρώπους που τα παράγουν να παλεύουν μόνοι τους με την καταστροφή. Δεν γίνεται να επικαλούμαστε την παράδοση, όταν δεν προστατεύουμε εκείνους που τη διατηρούν ζωντανή.
Και ας μην ξεχνάμε κάτι που φαίνεται πως κάποιοι έχουν ξεχάσει: Η κτηνοτροφία δεν είναι μόνο επάγγελμα. Είναι ζωή. Είναι αξιοπρέπεια. Είναι ρίζες. Είναι ο δεσμός του ανθρώπου με τη γη του.
Όταν ένας κτηνοτρόφος χάνει τα 1200 ζώα του, δεν χάνει απλώς 1200 ζώα. Χάνει τον κόσμο του. Όταν ένα χωριό χάνει τα κοπάδια του, δεν χάνει απλώς την παραγωγή του. Χάνει την ψυχή του.
Και όταν μια χώρα επιτρέπει να σβήνουν τα κοπάδια, να ερημώνουν τα βουνά και να εγκαταλείπονται οι άνθρωποι της παραγωγής, τότε δεν αντιμετωπίζει απλώς μια κτηνοτροφική κρίση.
Αντιμετωπίζει μια κρίση εθνικής ευθύνης. Και γι' αυτήν κάποιος πρέπει επιτέλους να λογοδοτήσει.
via Βασίλης Παπαδημούλης
=================
Βάγια Καρινου
Όταν δεν έχει λεφτά ο παραγωγός, δεν έχει δουλειά ολόκληρο το χωριό!
Θέλω να σας βάλω να σκεφτούμε κάτι....
Ένα από τα δικά μας χωριά...Άντισσα π.χ
Ας ξεκινήσουμε από έναν κτηνοτρόφο.
Έναν άνθρωπο που ξυπνάει κάθε μέρα πριν ξημερώσει,που έχει αφιερώσει τη ζωή του στα ζώα του και που σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπος με μια τεράστια κρίση.Ο αφθώδης πυρετός έχει φέρει περιορισμούς,ανατροπές, απώλειες,έξοδα και κυρίως αβεβαιότητα για το αύριο.Δεν ξέρει πότε θα μπορέσει να δουλέψει κανονικά,πώς θα καλύψει τις υποχρεώσεις του και πώς θα κρατήσει όρθια την εκμετάλλευσή του!!!
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά,οι επιδοτήσεις δεν έρχονται,οι αποζημιώσεις καθυστερούν και οι υποχρεώσεις δεν περιμένουν....
Πόσο εύκολα βρίσκουν τρόπους να μας τα παίρνουν και πόσο δύσκολο όταν πρέπει να μας δώσουν..
Τα έξοδα τρέχουν κάθε μέρα, είτε υπάρχει εισόδημα είτε όχι.
Ας πάμε τώρα στον ελαιοπαραγωγό.
Έναν άνθρωπο που έχει δουλέψει όλο τον χρόνο,έχει πληρώσει μεροκάματα,καύσιμα, λιπάσματα,φάρμακα και έξοδα συγκομιδής,για να δει στο τέλος τον κόπο του να μην πληρώνεται. Οι χαμηλές τιμές του ελαιολάδου,σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος παραγωγής, έχουν μετατρέψει την ελαιοκαλλιέργεια σε αγώνα επιβίωσης.Κι εκείνος περιμένει στήριξη,περιμένει ενισχύσεις, περιμένει να μπορέσει να συνεχίσει...
Και οι δύο,στο τέλος της ημέρας, έχουν κάτι κοινό!
Δεν έχουν χρήματα στην τσέπη!
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα.Γιατί η κρίση δεν μένει ούτε στον στάβλο ούτε στον ελαιώνα.Βγαίνει στον δρόμο,περνάει από την πλατεία και φτάνει μέχρι το τελευταίο μαγαζί του χωριού.
Ο φούρναρης ζυμώνει τα ίδια ψωμιά,αλλά πουλάει λιγότερα. Γιατί όταν δεν έχει λεφτά ο κτηνοτρόφος και ο ελαιοπαραγωγός,δεν περισσεύουν ούτε για το ψωμί της ημέρας.
Ο μπακάλης βλέπει το καλάθι του πελάτη να μικραίνει.Το καφενείο λιγότερους καφέδες στα τραπέζια.Το γεωργικό κατάστημα βλέπει τις πωλήσεις του να πέφτουν.Οι ηλεκτρολόγοι,οι υδραυλικοί,οι οικοδόμοι,οι μικροέμποροι,όλοι αρχίζουν να αισθάνονται την ίδια πίεση.
Και υπάρχει και μια εικόνα που ίσως δεν την έχουμε σκεφτεί αρκετά.
Οι παραγγελιοδόχοι,οι άνθρωποι που γυρίζουν τα χωριά και παίρνουν παραγγελίες από τα μικρά μαγαζιά,ανοίγουν πια τα τεφτέρια τους και τα βρίσκουν μισοάδεια.
Εκεί που κάποτε υπήρχαν παραγγελίες,σήμερα ακούνε από τους επαγγελματίες:"Δεν έχω εισπράξεις,δεν μπορώ να παραγγείλω".
Και πίσω από αυτούς βρίσκονται οι χονδρέμποροι,οι μεταφορικές εταιρείες,οι αποθήκες,οι εργαζόμενοι,οι πωλητές.Όλη αυτή η αλυσίδα που τροφοδοτεί την οικονομία του νησιού.
Από τον στάβλο και τον ελαιώνα μέχρι το τελευταίο μαγαζί της πόλης!
Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε όλοι.
Η ζημιά που υφίστανται οι κτηνοτρόφοι εξαιτίας του αφθώδους πυρετού και οι ελαιοπαραγωγοί εξαιτίας των εξευτελιστικών τιμών δεν είναι απλώς ένα οικονομικό ζήτημα. Είναι και πολιτικό ζήτημα.Γιατί οι αποφάσεις,τα μέτρα που λαμβάνονται ή δεν λαμβάνονται, οι καθυστερήσεις και οι παραλείψεις έχουν συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τον ίδιο τον παραγωγό.
Και ας μην ξεχνάμε κάτι ακόμη... Οι επιδοτήσεις και οι αποζημιώσεις δεν είναι χάρη που κάνει κανείς στον παραγωγό.Είναι χρήματα που δικαιούται και τα έχει ανάγκη για να συνεχίσει να παράγει και να κρατήσει ζωντανή την οικονομία του τόπου του.Όταν αυτά τα χρήματα καθυστερούν ή δεν φτάνουν ποτέ στην ώρα τους,δεν μένει άδειος μόνο ο λογαριασμός του παραγωγού. Μένει άδεια και η αγορά.
Πόσο εύκολα το Κράτος όμως όταν είναι να μας τα πάρει τα παίρνει !!!
Δεν μιλάμε,λοιπόν,για δύο προβληματικούς παραγωγικούς κλάδους. Μιλάμε για μια ολόκληρη οικονομία που ασφυκτιά.
Γιατί όταν σταματά να κινείται το χρήμα στην πρωτογενή παραγωγή,σταματά να κινείται και στην αγορά.Χάνεται αγοραστική δύναμη!!
Και το χειρότερο είναι πως αυτή η ζημιά δεν διορθώνεται από τη μια μέρα στην άλλη,ακόμη κι όταν τελειώσει μια κρίση.Τα χρέη θα παραμένουν,οι επιχειρήσεις που λύγισαν δεν θα ανοίξουν όλες ξανά,οι θέσεις εργασίας που χάθηκαν δεν θα επιστρέψουν αυτόματα.Μια αγορά που νεκρώνει δεν ξαναζωντανεύει με μια ανακοίνωση ή μια υπόσχεση.
Και τότε γεννιέται ένα ερώτημα που δεν μπορούμε πια να προσπερνάμε.
Όταν οι κυβερνώντες και το ίδιο το κράτος βλέπουν αυτή την κατάσταση να εξελίσσεται,όταν βλέπουν την παραγωγή να καταρρέει,την αγορά να στεγνώνει και τα χωριά μας να μαραζώνουν,αλλά δεν παίρνουν ουσιαστικά μέτρα για να αναστρέψουν την πορεία,μήπως πρέπει πραγματικά να αναρωτηθούμε αν υπάρχει κάποιο άλλο σχέδιο για το νησί μας;
Μήπως αυτό που σήμερα μοιάζει με αδιαφορία και αδράνεια οδηγεί σε μια πραγματικότητα που κανείς δεν μας έχει εξηγήσει;
Γιατί ένα νησί χωρίς παραγωγή, χωρίς ζωντανά χωριά και χωρίς ανθρώπους που μπορούν να ζήσουν από τον τόπο τους,δεν είναι το νησί που θέλουμε να παραδώσουμε στα παιδιά μας.
Μια οικονομία χτίζεται με κόπο και χρειάζεται χρόνια για να σταθεί στα πόδια της.Μπορεί όμως να καταστραφεί μέσα σε λίγους μήνες.
Και φοβάμαι πως η Λέσβος έχει ήδη υποστεί μια ζημιά που θα χρειαστεί πάρα πολλά χρόνια για να επουλωθεί....
Αν καταφέρει ποτέ να επιστρέψει εκεί που ήταν.
Και αυτό δεν είναι μόνο πρόβλημα των παραγωγών. Είναι πρόβλημα όλων μας!
====================
=======================
Προς την Κυβέρνηση και την ηγεσία του ΥΠΑΑΤ: Ευχαριστούμε πολύ που μας χορτάσατε!!!
Στη Λέσβο,οι ταΐστρες μας αδειάζουν και τα ζώα μας λυγίζουν,αλλά ευτυχώς έχουμε… χορτάσει από υποσχέσεις, εξαγγελίες και Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις (Κ.Υ.Α.)!!! Μόνο που στα υπουργικά γραφεία της Αθήνας φαίνεται πως ξεχνάτε μια απλή αλήθεια... τα κοπάδια δεν τρώνε χαρτιά και σφραγίδες,ούτε οι έμποροι ζωοτροφών πληρώνονται με δελτία Τύπου και ημερομηνίες που συνεχώς μετατίθενται.
Οι αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στις πληρωμές έχουν οδηγήσει τους κτηνοτρόφους της Λέσβου σε οικονομική ασφυξία.Σε ένα ακριτικό νησί,όπου το κόστος παραγωγής,οι ζωοτροφές και τα μεταφορικά πιέζουν καθημερινά κάθε εκμετάλλευση στα όριά της,η στέρηση των ενισχύσεων και των οφειλόμενων ποσών δεν είναι μια απλή "τεχνική εκκρεμότητα".
Είναι θηλιά στον λαιμό του πρωτογενούς μας τομέα!!
Δεν ζητάμε ελεημοσύνη,ούτε πολιτικές χάρες.
Απαιτούμε τα αυτονόητα!!Να καταβληθούν άμεσα τα χρήματα που δικαιούμαστε,ώστε να μπορέσουμε να ταΐσουμε τα ζώα μας,να καλύψουμε τις υποχρεώσεις μας και να κρατήσουμε όρθια την παραγωγή και την οικονομία του νησιού μας!!
Η υπομονή μας εξαντλήθηκε μαζί με τα αποθέματα στις αποθήκες μας.Σταματήστε να μας ταΐζετε γραφειοκρατία και επικοινωνιακά πυροτεχνήματα!! Πληρώστε τώρα όσα οφείλετε στους ανθρώπους του μόχθου στη Λέσβου!!..αλλιώς αναλάβετε ανοιχτά την ευθύνη για το σβήσιμο της κτηνοτροφίας μας!!
-------------------------------------
=========================
Πολιτισμός χωρίς γη και ανθρώπους γίνεται;
Πολιτισμός χωρίς γη και ανθρώπους γίνεται;
Πανηγύρια, φεστιβάλ, πολιτισμός, παρελάσεις, ιστορίες και αναρτήσεις… Όλα όμορφα και απαραίτητα. Αλλά ας μην ξεχνάμε κάτι: αν χαθεί ο πρωτογενής τομέας, τότε θα καταλάβουμε όλοι «πόσα απίδια βάζει ο σάκος». Γιατί ο πολιτισμός δεν αιωρείται στον αέρα. Έχει ρίζες, έχει ανθρώπους, έχει γη, έχει ζώα, έχει μόχθο και καθημερινό αγώνα.
Ας συνεχίσουμε, λοιπόν, να ανεβάζουμε ιστορίες πολιτισμού, μακριά από τη μυρωδιά της γης και των κοπαδιών. Μόνο που, όταν σβήσουν όλα αυτά που σήμερα θεωρούμε δεδομένα, τίποτα από όλα αυτά δεν θα μας σώσει.
Με τους κτηνοτρόφους του νησιού!
Κυριακή 8 Νοεμβρίου, ώρα 10.00 , έξω από την περιφέρεια!
===================
https://www.facebook.com/nealesvou/videos/1122391857275041/
==================
--------------------------------
Η Λέσβος
62 Πρωτοβάθμιοι Συνεταιρισμοί
13.000 Μέλη
62 Τοπικά Ελαιοτριβεία: Σχεδόν κάθε χωριό διαθέτει το δικό του συνεταιριστικό ελαιοτριβείο
19.720 Ελαιοπαραγωγοί
11.000.000 Ελαιόδεντρα:.
Η Λέσβος αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους "πυλώνες" της ελληνικής κτηνοτροφίας, κατέχοντας την 3η θέση πανελλαδικά στην παραγωγή γάλακτος,
9.000 Κτηνοτρόφοι:
Η Λέσβος διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς αιγοπροβάτων στη χώρα..
Είναι τραγικό ένας τόπος αυτάρκειας να μετατρέπεται ξαφνικά σε τόπο πείνας Οι άνθρωποι, που δούλεψαν σκληρά για να δημιουργήσουν αυτάρκεια, βλέπουν τώρα το έργο τους να καταρρέει σαν πύργος από τραπουλόχαρτα.
.Την Καλημερα μας στην Λέσβο
Σχόλια