Του ΔΗΜΗΤΡΗ Γ. ΑΠΟΚΗ* – Αθήνα
Η διαφθορά υπονομεύει την οικονομική ανάκαμψη, την κοινωνική δικαιοσύνη και την εθνική ασφάλεια…
Σε μια εποχή όπου η δυσαρέσκεια των πολιτών απέναντι στο πολιτικό σύστημα φτάνει σε επικίνδυνα επίπεδα, πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν τη δημιουργία νέων πολιτικών σχηματισμών από πρόσωπα έξω από τα παραδοσιακά κόμματα μας υπενθυμίζουν πόσο εύθραυστη είναι η δημοκρατία μας. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ.
Η χώρα βρίσκεται σε μια φάση όπου η εμπιστοσύνη στους θεσμούς έχει διαβρωθεί βαθιά, και αυτό δεν είναι τυχαίο. Το πολιτικό σύστημα της Ελλάδας, έχει μετατραπεί σε ένα κλειστό κύκλωμα που εξυπηρετεί περισσότερο τα συμφέροντα μιας ελίτ παρά τις ανάγκες της κοινωνίας. Αυτή η άθλια κατάσταση δεν είναι απλώς μια παροδική κρίση, αλλά το αποτέλεσμα συστηματικών παθογενειών που έχουν ριζώσει βαθιά.
Πρώτα και κύρια, η διαφθορά αποτελεί τον πυρήνα του προβλήματος. Σκάνδαλα που εμπλέκουν υψηλόβαθμους αξιωματούχους, από οικονομικές ατασθαλίες μέχρι κατάχρηση εξουσίας, έχουν γίνει καθημερινότητα. Η κυβέρνηση, αντί να λειτουργεί ως θεματοφύλακας της διαφάνειας, έχει υιοθετήσει μια καθεστωτική νοοτροπία, όπου η εξουσία αντιμετωπίζεται ως ιδιοκτησία.
Αυτή η νοοτροπία εκφράζεται μέσα από πρακτικές όπως η συγκάλυψη υποθέσεων, η χειραγώγηση των ΜΜΕ και η προώθηση νομοθετημάτων που ευνοούν συγκεκριμένα συμφέροντα. Για παράδειγμα, η αδυναμία να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά ζητήματα όπως η διαχείριση δημοσίων πόρων ή η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής δείχνει ότι το σύστημα δεν αυτοδιορθώνεται, αλλά αυτοσυντηρείται.
Οι πολίτες βλέπουν καθημερινά, με μια κυβέρνηση που βρίσκεται στην εξουσία πάνω από έξη χρόνια, πώς η διαφθορά υπονομεύει την οικονομική ανάκαμψη, την κοινωνική δικαιοσύνη και την εθνική ασφάλεια, δημιουργώντας ένα αίσθημα αδικίας που φουντώνει.
Αυτή η κατάσταση θυμίζει έντονα το κλίμα που επικρατούσε το 2015, όπου η ελληνική κοινωνία πίστεψε σε λαϊκίστικες κορώνες, οδηγώντας σε άνοδο στην εξουσία μια συμμαχία, ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, η οποία αποδείχθηκε καταστροφική. Η κυβέρνηση εκείνη, βασισμένη σε λαϊκιστικές υποσχέσεις και χωρίς σαφές σχέδιο, οδήγησε τη χώρα σε capital controls, σε περαιτέρω χρέος, σε υποθήκευση της εθνικής περιουσίας για 99 χρόνια και σε διπλωματικές αποτυχίες.
Το 2015 ήταν η εποχή όπου η εσκεμμένα υποκινούμενη οργή των πολιτών, ρίχνοντας μια κυβέρνηση που έβγαζε τη χώρα από την κρίση, εκφράστηκε μέσα από πειράματα – νέες πολιτικές δυνάμεις που εμφανίστηκαν ως σωτήρες, αλλά αποδείχθηκαν όχι απλά ανεπαρκείς αλλά καταστροφικές.
Σήμερα, βλέπουμε την κοινωνική δυσαρέσκεια να έχει εκτοξευθεί όχι υποκινούμενη από κάποιους που ήθελαν να φέρουν στην εξουσία τους εύκολους και να εκδιώξουν την ηγεσία που σήκωνε ανάστημα με αποκλειστικό γνώμονα το εθνικό συμφέρον, αλλά λόγω σκανδάλων και μιας κυβέρνησης με καθεστωτική νοοτροπία, σπαρασσόμενης από οσμή σκανδάλων, διαφθοράς και συμπεριφορά αναλγησίας.
Αυτό το σκηνικό, σε συνδυασμό με την οικονομική πίεση, δημιουργεί ένα εύφορο έδαφος για την απαξίωση του πολιτικού συστήματος που βιώνουμε σήμερα. Πειράματα που βασίζονται σε συναισθηματικές εκκλήσεις, χωρίς πολιτική εμπειρία ή στρατηγικό βάθος, κινδυνεύουν να επαναλάβουν τα λάθη του παρελθόντος, οδηγώντας σε μεγαλύτερη αστάθεια.
Η απαξίωση της τρέχουσας κυβέρνησης στα μάτια της κοινωνίας είναι πλέον εμφανής. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πτώση της εμπιστοσύνης, ενώ η καθημερινή πραγματικότητα – από την ακρίβεια μέχρι την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών – ενισχύει αυτή την εικόνα.
Δυστυχώς, η λύση δεν βρίσκεται στη σημερινή κυβέρνηση, αλλά ούτε σε βιαστικά πειράματα που εκμεταλλεύονται την οργή. Αντίθετα, η χώρα χρειάζεται ηγεσία που να συνδυάζει εμπειρία, σοβαρότητα, συνέπεια, πατριωτισμό και αίσθημα ευθύνης.
Μια ηγεσία που να έχει αποδείξει την ικανότητά της να διαχειρίζεται κρίσεις, να προωθεί μεταρρυθμίσεις και να υπηρετεί το εθνικό συμφέρον χωρίς λαϊκισμούς.
Η ιστορία μας διδάσκει ότι οι γρήγορες λύσεις συχνά οδηγούν σε μακροπρόθεσμα προβλήματα. Σήμερα, με την Ευρώπη καταρρακωμένη, να αντιμετωπίζει γεωπολιτικές προκλήσεις και την οικονομία να απαιτεί σταθερότητα, δεν υπάρχει χώρος για ρίσκα.
Για να ξεφύγουμε από αυτόν τον φαύλο κύκλο, πρέπει να απαιτήσουμε από τους πολιτικούς μας λογοδοσία και διαφάνεια. Οι πολίτες οφείλουν να είναι πιο απαιτητικοί, να στηρίζουν δυνάμεις – ηγεσίες που έχουν δοκιμαστεί και να απορρίπτουν τα εφήμερα.
Μόνο έτσι μπορούμε να ανοικοδομήσουμε ένα πολιτικό σύστημα που να υπηρετεί πραγματικά την κοινωνία. Η προειδοποίηση είναι σαφής: αν συνεχίσουμε να εκβιαζόμαστε μέσω διλλημάτων μεταξύ καθεστωτικής νοοτροπίας και χάους και να πειραματιζόμαστε χωρίς κριτική σκέψη, κινδυνεύουμε να επαναλάβουμε τα λάθη του 2015, με ακόμα μεγαλύτερο κόστος.
* Ο Δημήτρης Γ. Απόκης, είναι Διεθνολόγος, με ειδίκευση στην Αμερικανική Εξωτερική Πολιτική, Γεωπολιτική και Διεθνή Οικονομία. Απόφοιτος των πανεπιστημίων The American University, School of International Service, και The Johns Hopkins University, The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies της Ουάσιγκτον. Είναι μέλος του The International Institute for Strategic Studies, του Λονδίνου. Ως Δημοσιογράφος, υπήρξε επί σειρά ετών διαπιστευμένος ανταποκριτής στο Λευκό Οίκο, στο Στέητ Ντιπάρτμεντ και στο Αμερικανικό Πεντάγωνο.
Σχόλια