Μια συνέντευξη με τον Warren Mosler στο Scotonomics, στο The National
Ο Μοσλερ έχει χαρακτηριστεί ως ο ιδρυτής της Σύγχρονης Νομισματικής Θεωρίας (MMT). Το πρώην στέλεχος hedge fund της Νέας Υόρκης υποστηρίζει εδώ και δεκαετίες ότι εξετάζουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το χρήμα από την αντίθετη πλευρά του μικροσκοπίου.
Ο Μόσλερ, ο οποίος ζει στις Αμερικανικές Παρθένες Νήσους, μιλούσε στο Φεστιβάλ Οικονομικών της Σκωτίας, μια τριήμερη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Εδιμβούργο από τις 19 έως τις 21 Μαρτίου, η οποία προσέφερε την ευκαιρία σε οικονομικούς στοχαστές και ακτιβιστές στη Σκωτία και όχι μόνο να αμφισβητήσουν την οικονομική ορθοδοξία και να προσφέρουν νέες ιδέες και λύσεις στα οικονομικά μας προβλήματα.
The Sunday National: Ποια είναι η θεμελιώδης διαφορά μεταξύ μιας άποψης για την οικονομία από την MMT και μιας συμβατικής, κυρίαρχης;
Μόσλερ: «Κάθε μέλος του βρετανικού κοινοβουλίου πιστεύει ότι πρέπει να βγάλει χρήματα φορολογώντας για να μπορεί να ξοδεύει: "αν θέλω να ξοδέψω ένα δισεκατομμύριο, πρέπει να φορολογήσω ένα δισεκατομμύριο". Αυτό είναι εντελώς λάθος. Είναι σαν το γήπεδο ποδοσφαίρου να λέει ότι πρέπει πρώτα να πάρω το εισιτήριο πριν μπορέσω να το πουλήσω».
«Οι άνθρωποι που εργάζονται σε λειτουργίες της Τράπεζας της Αγγλίας - γνωρίζω πολλούς από αυτούς τους ανθρώπους - γνωρίζουν όλοι ότι δεν λειτουργεί έτσι. Γνωρίζουν ότι τα χρήματα για την πληρωμή φόρων προέρχονται από την Τράπεζα της Αγγλίας.»
«Η κυβέρνηση δαπανά χρήματα στην οικονομία και στη συνέχεια εισπράττει ένα μικρότερο ποσό πίσω σε φόρους· αυτό είναι ελλειμματικές δαπάνες».
«Τώρα, ίσως αναρωτηθείτε, "γιατί δανείζεται η κυβέρνηση σε αυτή την περίπτωση;" Το κάνει αυτό για να υποστηρίξει το επιτόκιο-στόχο της. Ο δανεισμός δεν γίνεται για να χρηματοδοτήσει την κυβέρνηση. Η κυβέρνηση δημιουργεί χρήματα απλώς πιστώνοντας τον λογαριασμό σας.
«Έτσι, η MMT αφορά την κατανόηση της σωστής ακολουθίας: είναι οι δαπάνες και μετά η φορολογία, όχι το αντίστροφο».
The Sunday National: Πώς, λοιπόν, εφαρμόζετε αυτήν την προσέγγιση MMT στις μεγάλες οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα; Ας πάρουμε τον πληθωρισμό, ο οποίος αποτελεί μεγάλο πρόβλημα αυτή τη στιγμή.
Μόσλερ: «Επομένως, αν κατανοήσετε ότι μια κυβερνητική επιταγή δεν πρόκειται ποτέ να ακυρωθεί, μπορείτε να καταλάβετε ότι οι συνέπειες των δαπανών της κυβέρνησης στην οικονομία μπορεί να είναι πληθωριστικές ή όχι.»
«Για παράδειγμα, όταν έχτισαν τη ναυτιλιακή διώρυγα του Παναμά, κόστισε πολλά χρήματα στην κυβέρνηση, αλλά έκανε τη ναυτιλία πολύ πιο γρήγορη, το κόστος μειώθηκε και έτσι οι τιμές μειώθηκαν.»
«Τώρα, αν ξοδέψετε τα ίδια κυβερνητικά χρήματα και τα χρησιμοποιήσετε για να ανατινάξετε τη Διώρυγα του Παναμά, οι τιμές θα αυξηθούν και θα έχετε ένα πληθωριστικό γεγονός.»
«Και το βλέπουμε αυτό με τον πόλεμο στο Ιράν σήμερα: τα τεράστια χρηματικά ποσά που ξοδεύει η κυβέρνηση των ΗΠΑ σε αυτόν τον πόλεμο, 20 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι στιγμής, έχουν πληθωριστική επίδραση στον κόσμο.»
«Γνωρίζω ότι στις ΗΠΑ, αν ξοδεύαμε κυβερνητικά χρήματα για δημόσια υγειονομική περίθαλψη για όλους, αυτό θα αποτελούσε μια δύναμη για τη μείωση του πληθωρισμού, όχι για την αύξησή του, επειδή το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης θα μειωθεί και αυτό θα μειώσει τις τιμές.»
«Δεν μπορείτε λοιπόν να πείτε απλώς «αυτό είναι το μέγεθος του δημόσιου ελλείμματος που έχουμε και άρα αυτός είναι ο πληθωρισμός»· εξαρτάται από το πού ξοδεύετε τα χρήματα».
The Sunday National: Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν το δολάριο, το οποίο είναι ένα ισχυρό νόμισμα στον κόσμο. Λειτουργεί μια προσέγγιση MMT σε μικρές χώρες, οι οποίες πρέπει να ανησυχούν περισσότερο για τη συναλλαγματική τους ισοτιμία;
Μόσλερ: «Κάθε χώρα που έχει τη δική της κεντρική τράπεζα είναι μια χώρα όπου τα χρήματα για την πληρωμή φόρων προέρχονται από τη δική της κεντρική τράπεζα. Κάθε χώρα που έχει αυτή την κεντρική τράπεζα έχει τη δυνατότητα να φτάσει σε πλήρη απασχόληση».
«Ορισμένες χώρες έχουν περισσότερα εργαλεία, υψηλότερη παραγωγικότητα, αλλά κάθε χώρα μπορεί να φτάσει σε μια κατάσταση όπου όλοι όσοι θέλουν μια δουλειά μπορούν να έχουν μια δουλειά. Γιατί; Επειδή τα χρήματα που ξοδεύει η κυβέρνηση στην οικονομία, εάν χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία θέσεων εργασίας για όλους, πολλά από αυτά θα επιστραφούν με τη μορφή φόρων από τους απασχολούμενους εργαζόμενους, επομένως δεν είναι πληθωριστικά.»
«Πρέπει να έχεις έλλειμμα για να φτάσεις στην πλήρη απασχόληση και να παραμείνεις εκεί, αλλά αυτό είναι καλό, επειδή αξιοποιείς παραγωγικά τους ανθρώπους σου και αυξάνεις τον πλούτο της χώρας σου».
The Sunday National: Η κυβέρνηση των Συντηρητικών με επικεφαλής τη Λιζ Τρας στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2022 διήρκεσε μόλις 49 ημέρες. Η αφήγηση σχετικά με το γιατί η κυβέρνησή της κατέρρευσε είναι επειδή ανακοίνωσε ένα μεγάλο σχέδιο για την αύξηση του ελλείμματος, οι λεγόμενοι «εκδικητές ομολόγων» απάντησαν αρνητικά, υπήρξε μια άνοδος της λίρας και η Τράπεζα της Αγγλίας έπρεπε να παρέμβει για να αποτρέψει την κατάρρευση των μεγάλων συνταξιοδοτικών ταμείων του Ηνωμένου Βασιλείου. Ποια θα ήταν η απάντησή σας σε αυτό;
Μόσλερ: «Η κυβέρνηση Τρας θα μπορούσε να είχε ελέγξει αυτή την κατάσταση πολύ εύκολα. Παιχνιδάκι. Αν το Υπουργείο Οικονομικών είχε σταματήσει να εκδίδει άλλα ομόλογα, αυτό θα ήταν μια χαρά, επειδή η κυβέρνηση δεν εξαρτάται από τις αγορές ομολόγων για χρηματοδότηση: θυμηθείτε, αυτοί ξοδεύουν πρώτα. Το άλλο πράγμα που θα μπορούσε να είχε κάνει το Υπουργείο Οικονομικών είναι να αγοράσει πίσω τα δικά του ομόλογα.»
«Το πρόβλημα είναι ότι ο Τρας δεν καταλάβαινε τις νομισματικές πράξεις. Χρειάζεσαι ανθρώπους στην εξουσία που καταλαβαίνουν πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα η νομισματική και δημοσιονομική πολιτική, αλλά κανένας από τους πολιτικούς δεν καταλαβαίνει».
The Sunday National: Ποια είναι η άποψή σας για τα οικονομικά πλεονεκτήματα της ανεξαρτησίας της Σκωτίας;
Μόσλερ: «Εάν η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου διοικούσε τη χώρα όπως θα μπορούσε και θα έπρεπε, η Σκωτία δεν θα είχε συμφέρον από την ανεξαρτησία. Θα υπήρχαν θέσεις εργασίας για όλους και η Σκωτία θα ευημερούσε».
«Αλλά όταν τα πράγματα δεν είναι τόσο καλά και νιώθεις ότι σου φέρονται άσχημα, τότε η Σκωτία θέλει να φύγει. Αυτό αποτελεί απόδειξη κακής ηγεσίας στην κορυφή του Ηνωμένου Βασιλείου.»
«Νομίζω ότι έχετε πρόβλημα στη Σκωτία τώρα, επειδή το Κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου πρέπει να εγκρίνει ένα δημοψήφισμα. Ενέκριναν ένα [το 2014], και ήταν αρκετά κοντά που δεν πρόκειται να εγκρίνουν άλλο.»
The Sunday National: Γνωρίζω ότι εργάζεστε πάνω σε μια έκθεση με τον William Thomson, τον διοργανωτή του Φεστιβάλ Οικονομικών της Σκωτίας, σχετικά με την ανεξαρτησία της Σκωτίας και το ζήτημα του νομίσματος. Ποια είναι η άποψή σας για αυτό;
Μόσλερ: «Εάν η Σκωτία είναι ανεξάρτητη, δεν θέλετε να χρησιμοποιείτε το νόμισμα κάποιου άλλου».
Η αναλογία που θα χρησιμοποιούσα θα ήταν η ίδρυση μιας εταιρείας λεωφορείων. Πρέπει να μοιράζετε μάρκες για να μπορούν οι άνθρωποι να πάρουν μια βόλτα στο λεωφορείο. Θα θέλατε να χρησιμοποιήσετε τις δικές σας μάρκες ή θα θέλατε να αγοράσετε τις δικές σας μάρκες από μια άλλη εταιρεία λεωφορείων;
«Μπορείτε λοιπόν να φτιάξετε τα δικά σας για μερικές πένες ή να τα αγοράσετε και να κοστίζουν ίσως μερικές λίρες; Προφανώς θα θέλατε να φτιάξετε τα δικά σας.»
- «Όταν χρησιμοποιείτε το νόμισμα μιας άλλης χώρας, θα πρέπει να χρηματοδοτείτε συνεχώς τη δική σας προσφορά χρήματος. Αυτό είναι ένα τεράστιο κόστος, ίσως αξίας περίπου 5% του ΑΕΠ, και είναι εντελώς περιττό.»(b***)
via Spyros Stalias
Αρχειοθετημένη έκδοση:
==============
Blogger:
(b***)
...όλοι οι διαπρύσιοι κήρυκες, οικονομολούντες και πολιτικολογούντες για την αξία του ευρώ ως νόμισμα, παρέχουν μόνο μια υπηρεσία. Καλλωπιστές του οικονομικού τάφου στον οποίο έχει οδηγηθεί η χώρα...
- Για όσους θέλουν να ακούσουν για το ρόλο του ευρώ ως νομίσματος, εδώ από τον Greg Palast.
------------------------

Σχόλια