Όταν ετοιμάζεσαι για εκλογές....και προετοιμάζεις το έδαφος.... (σιγά που θ' αφήσουμε κάποιους πλεμπαίους να μας την χαλάσουν...)
===========================
Τα μετρητά... που εξαγοράζουν μετρήσεις
Ποια είναι η CHOOSE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ (Choose A.E.), η οποία εξαγόρασε την MRB; Η εξαγορά έσκασε σαν βόμβα στον χώρο των δημοσκοπικών εταιρειών αλλά και της πολιτικής, καθώς οι δύο χώροι συνδέονται και αλληλοεπηρεάζονται, ενώ το γεγονός ότι έρχεται στην αρχή μιας προεκλογικής χρονιάς συνοδεύει την εξαγορά με εύλογα ερωτήματα, εικασίες και… πολιτικές υποψίες.
Πρόκειται όμως μόνο για τη διαδεδομένη πολιτική καχυποψία στην Ελλάδα της καθ’ ημάς Ανατολής ή για στερεότυπη αντιπολιτευτική διάθεση; Τα δεδομένα που θα παραθέσουμε στη συνέχεια δεν συνηγορούν σε αυτό· αντίθετα, νομιμοποιούν απόλυτα τον πολιτικό σκεπτικισμό σχετικά με το συγκεκριμένο deal.
Κατ’ αρχάς το βιογραφικό της Choose A.E.: Οπως περιγράφει ο ίδιος της ο τίτλος, το αντικείμενό της είναι η «ολική επικοινωνία». Ολική, με την έννοια ότι δραστηριοποιείται στον χώρο της στρατηγικής επικοινωνίας, συμβουλευτικών υπηρεσιών και τεχνολογικών λύσεων, με έργα στην επικοινωνία, digital marketing, 360° λύσεις, τεχνολογία και συμβουλευτική. Σήμερα όμως αποκαλύπτουμε ότι το επίθετο «ολική» έχει και μιαν άλλη, άκρως ενδιαφέρουσα έννοια: ότι μετά το 2019 η εταιρεία καρπώνεται τα οφέλη της εντυπωσιακής αύξησης του αριθμού των συμβάσεων που έχει συνάψει με δεκάδες φορείς της κεντρικής διοίκησης αλλά και του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Πρόκειται για πυκνό δίκτυο που απλώνεται σε υπουργεία, οργανισμούς, περιφέρειες, δήμους, αναπτυξιακές εταιρείες, δημόσιες επιχειρήσεις - με… ολιστική έκταση και διάσταση.
Αποκαλύπτουμε τη συνολική εικόνα αυτού του δικτύου, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του ΚΗΜΔΗΣ, η οποία είναι «βαριά». Οχι απλώς για το ύψος των ποσών, αλλά για τη συστηματικότητα με την οποία μια εταιρεία φαίνεται να συγκεντρώνει την κρατική διαφήμιση και τις υπηρεσίες επικοινωνίας σχεδόν οριζόντια σε ολόκληρο το Δημόσιο. Πριν μιλήσουμε με λεπτομέρειες, τα συγκεντρωτικά στοιχεία: Από το 2019 μέχρι σήμερα, η Choose A.E. εμφανίζεται να έχει λάβει 143 κατακυρώσεις -από απευθείας αναθέσεις μέχρι ανοιχτούς διαγωνισμούς- με συνολική αξία που ξεπερνά τα 254,7 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία:
● 75 απευθείας αναθέσεις φτάνουν το 1,5 εκατ. ευρώ.
● 9 συνοπτικοί διαγωνισμοί προσθέτουν άλλες περίπου 391 χιλιάδες ευρώ.
● Και το «βαρύ πυροβολικό»: 59 ανοιχτές διαδικασίες, συνολικής αξίας 252,8 εκατ. ευρώ.
Οπου υπάρχει επικοινωνία, καμπάνια, rebranding, περίπτερο, δημοσιότητα, στρατηγική προβολής, η ίδια εταιρεία επανέρχεται ξανά και ξανά, με συμβάσεις στις οποίες συμβάλλονται από υπουργεία μέχρι περιφέρειες, από την ΕΡΓΟΣΕ μέχρι το Πράσινο Ταμείο, από δήμους μέχρι την ΚΕΔΕ, από Επιμελητήρια μέχρι την ΚΕΔ. Με απλά λόγια; Η εταιρεία έχει «κατακτήσει» την κεντρική διοίκηση και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα σε ένα κρεσέντο επέκτασης του κύκλου εργασιών της μετά… το 2019.
Μόνο λίγοι φορείς αρκούν για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της συγκέντρωσης:
● Το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου: 118,5 εκατ. ευρώ σε 12 έργα.
● Το υπουργείο Εργασίας: 55,3 εκατ. ευρώ.
● Η ΑΑΔΕ (υπουργείο Οικονομικών): 21,6 εκατ. ευρώ.
● Η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας: 20 εκατ. ευρώ.
Στη λίστα με τις πλέον «πλουσιοπάροχες» από άποψη συμβάσεων σχέσεις οι πρώτοι 15 συμβαλλόμενοι υπέγραψαν με την εταιρεία συμβάσεις συνολικής αξίας άνω του 1 εκατ. ευρώ. Σε αυτούς συγκαταλέγονται 4 υπουργεία: Μετανάστευσης και Ασύλου, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων και η ΑΑΔΕ.
Τέτοιες συμβάσεις «κύρους» και υψηλού οικονομικού αντικειμένου με βασικά υπουργεία και την ΑΑΔΕ είναι «διαβατήριο» για όλο τον ευρύτερο δημόσιο τομέα - και όχι μόνο. Ιδιαίτερα το υπουργείο Οικονομικών και η ΑΑΔΕ είναι το απόλυτο «διαβατήριο» - με αυτό ανοίγουν όλες οι πόρτες…
Τώρα, για ποιον λόγο το υπουργείο Οικονομικών χρειάζεται διαφήμιση και rebranding, για ποιον λόγο αυτές οι «ανάγκες» της ΑΑΔΕ τιμολογούνται στα 21,66 εκατ. ευρώ, που μαζί με του υπουργείου Οικονομικών ξεπερνούν τα 33 εκατ. ευρώ, αυτό είναι απορίας άξιον – και ερώτημα που ΑΑΔΕ και υπουργείο Οικονομικών καλούνται να απαντήσουν για να γνωρίζουν οι Ελληνες πολίτες. Φαίνεται πως το χρηματοδοτικό ύψος των «αναγκών» των 4 υπουργείων και της ΑΑΔΕ είναι αντιστρόφως ανάλογο της… δημοφιλίας τους.
Συγκέντρωση αγοράς
Αυτά δεν είναι «διάσπαρτες δουλειές». Είναι συγκέντρωση αγοράς.
Τα ερωτήματα αναπόφευκτα γίνονται πολιτικά. Οταν ένας ανάδοχος κυριαρχεί με τέτοια ένταση, το θέμα παύει να είναι τεχνικό. Γίνεται ζήτημα δημοκρατίας, ανταγωνισμού και χρηστής διαχείρισης.
● Υπήρξε πραγματικός ανταγωνισμός;
● Σε πόσους διαγωνισμούς υπήρχε μία μόνο αποδεκτή προσφορά;
● Μήπως οι όροι διαμορφώθηκαν έτσι ώστε να «χωράει» συγκεκριμένος παίκτης;
● Οι δεκάδες απευθείας αναθέσεις μέσα στο ίδιο έτος από τον ίδιο φορέα μήπως υποκαθιστούν έναν ενιαίο διαγωνισμό;
● Υπάρχουν μετρήσιμα αποτελέσματα για τις καμπάνιες; Ή απλώς πληρώνουμε παραγωγή και διανομή χρήματος;
Η κυβέρνηση διακηρύσσει «επιτελικό κράτος». Τα δεδομένα όμως δείχνουν κάτι διαφορετικό: επιτελικό σύστημα κατανομής έργων. Οταν εκατοντάδες εκατομμύρια διοχετεύονται επανειλημμένα στον ίδιο ανάδοχο, δημιουργείται μια εύλογη αίσθηση ότι η πρόσβαση στο δημόσιο χρήμα δεν είναι ουδέτερη - είναι προνομιακή.
Και αυτό απαιτεί απαντήσεις θεσμικές, διαφανείς, τεκμηριωμένες.
Γιατί το ζήτημα δεν είναι αν μια εταιρεία μπορεί να κερδίζει διαγωνισμούς. Το ζήτημα είναι αν λειτουργεί πραγματικά η αγορά ή αν έχουμε μπροστά μας μια μορφή κρατικά εγγυημένου μονοπωλίου στην επικοινωνία.
Τα ερωτήματα αυτά οδηγούν στο έσχατο, που είναι στα χείλη της πλειονότητας των ανθρώπων της αγοράς και οφείλουμε να το μεταφέρουμε: Μήπως συμφωνήθηκε εκ των προτέρων… και από πού θα τα πάρει η εταιρεία και πού θα τα δώσει, δηλαδή ποιες εταιρείες θα εξαγοράσει; Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την απάντηση, γνωρίζουμε όμως ότι -τουλάχιστον- η γυναίκα του Καίσαρα πρέπει και να φαίνεται τίμια…
Η απογείωση
Στον έτερο παρατιθέμενο πίνακα φαίνεται καθαρά η θεαματική αύξηση του κύκλου εργασιών της εταιρείας από το 2019 και εντεύθεν. Αυτός κυμαινόταν περί το 1 εκατ. ευρώ μέχρι και το 2018, το 2019 σχεδόν διπλασιάζεται, αυξάνεται έστω και λίγο το πανδημικό 2020 και από το 2021… απογειώνεται. Το γεγονός ότι ακόμα και στην απογείωσή του παραμένει μικρό κλάσμα (περίπου το 1/15 του κύκλου εργασιών) δείχνει ότι η απογείωση συνέβη πολύ πρόσφατα και ότι έχει πολύ μεγάλο ανεκτέλεστο, που αναμένεται να απογειώσει περαιτέρω τον κύκλο εργασιών τα επόμενα χρόνια.
Το πολιτικό ερώτημα
Πέρα από τα ερωτήματα που θέσαμε ήδη, εδώ αναφύεται ένα κορυφαίο ερώτημα θεσμικού και πολιτικού χαρακτήρα: Είναι πολιτικά και δημοκρατικά αποδεκτό να αποκτά δημοσκοπική εταιρεία «εκλεκτός» εργολάβος του Δημοσίου, και μάλιστα σε προεκλογικό χρόνο; Ηδη η αξιοπιστία των δημοσκοπικών εταιρειών κινείται επί ξυρού ακμής, ενώ έχει αποκαλυφθεί περίτρανα ότι στον χώρο δεν υπάρχει καμία ουσιαστική εποπτεία. Ηδη έχουν γίνει πλήρως γνωστοί οι τρόποι με τους οποίους μια δημοσκοπική εταιρεία μπορεί να κάνει προεκλογικό «παιχνίδι» κινούμενη στην γκρίζα ζώνη: με ερωτήσεις μη δόκιμες ή αυθαίρετες αλλά και με τη σειρά των ερωτημάτων, με τις παρεμβάσεις του υποκειμενικού κριτηρίου του ερευνητή (σταθμίσεις κ.λπ.), «παίζοντας» με το μεγάλο εύρος της «δυνητικής» ψήφου.
Ηδη γνωρίζουμε πως τα μέσα που παραγγέλνουν τις δημοσκοπήσεις μπορούν να επηρεάσουν τους πολίτες με τον τρόπο που τις παρουσιάζουν. Ηδη υποψιαζόμαστε ότι σε έναν χώρο με πενιχρά οικονομικά η τάση για προσαρμογή στις επιθυμίες του πελάτη έχει σοβαρή υλική βάση. Αν σε όλα αυτά προστεθεί και η δυνατότητα εξαγοράς δημοσκοπικών εταιρειών από εργολάβους του Δημοσίου, που θα έχουν κάθε λόγο να προσαρμοστούν στις επιθυμίες της εκάστοτε κυβέρνησης που κατανέμει τους πόρους του, τότε η δυνατότητα επηρεασμού της θέλησης των πολιτών θα προσλάβει άλλες διαστάσεις. Θα ξεπεράσει κάθε θεσμική και πολιτική «κόκκινη γραμμή».
Το γεγονός ότι το πολιτικό σκηνικό είναι ρευστό και κατακερματισμένο, οπότε ούτως ή άλλως είναι αντικειμενικά δύσκολη η ακριβής καταγραφή των εκλογικών διαθέσεων, και το γεγονός και, σε συνδυασμό με αυτό, ότι η εξαγορά γίνεται σε προεκλογικό χρόνο, υπογραμμίζουν ιδιαίτερα όχι μόνο την επικινδυνότητα της εξαγοράς αλλά και τη διάσταση του πολιτικού σκανδάλου.
======================
ΒLOGGER:
... όταν είναι να ενθυλακωσεις μερικά δισ. η αριθμητική δικαιολογεί να σπρώξεις μερικά μύρια σε ημετέρους να στήσουν και να πωλήσουν το αφήγημα. Έτσι γίνονται οι δουλειές στο προτεκτοράτο.
-----------------------
Σχόλια