Η οριακή κατάσταση του αγροτικού τομέα

Του Δημήτρη Κατσαρού*

Η πρώτη εικόνα της σχέσης των Ελλήνων με τη γη προέρχεται από τον Ησίοδο. Στο επικό ποίημά του «Έργα και Ημέραι», όντας καλλιεργητής ο ίδιος, περιγράφει γεωργικές εργασίες και παρέχει καλλιεργητικές οδηγίες. Ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά», επικαλούμενος τον Ησίοδο, αναδεικνύει την αξία της γης («τὸ δὲ πλεῖστον γένος τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τῆς γῆς ζῇ καὶ τῶν ἡμέρων καρπῶν») και την αυτάρκεια  («ἡδ᾿ αὐτάρκεια καὶ τέλος καὶ βέλτιστον»). ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

Παρά την αρχέγονη ενασχόληση των Ελλήνων με το εμπόριο και τη θάλασσα, δεν αμφισβητείται ότι η Ελλάδα ήταν πάντα μια αγροτική χώρα. Στις δύσκολες περιόδους της, στηριζόταν στη γεωργία και κτηνοτροφία. Πριν το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν μια φτωχή χώρα και προσπαθούσε να ανακάμψει από την πτώχευση του 1932. Ωστόσο ανταποκρίθηκε στις δαπάνες προπαρασκευής του πολέμου του 1940, βασιζόμενη στην αγροτική της παραγωγή και στις εξαγωγές των προϊόντων της.

Ήδη πιο πριν, στις αρχές του 20ου αιώνα και στην περίοδο του μεσοπολέμου έλαβαν χώρα τα γνωστά ιστορικά γεγονότα που επέβαλαν την αποκατάσταση ακτημόνων, καθώς και των Ελλήνων προσφύγων από την Ανατολική Ρωμυλία και τη Μικρά Ασία.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, όπως και στο τέλος της αιματοβαμμένης δεκαετίας του 1940, όταν νομοθετήθηκε ο αγροτικός κώδικας, εκδηλώθηκε η κοινωνική διάσταση της αγροτικής νομοθεσίας. Εξαιτίας του ιδιαίτερου χαρακτήρα της γεωργικής γης, η οποία απέβλεπε στην ωφέλεια του ιδιοκτήτη αλλά και του κοινωνικού συνόλου.

Δηλαδή για επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, όπως η επαρκής κάλυψη των διατροφικών αναγκών του λαού μας και η ανάταξη της εθνικής οικονομίας.

Προκειμένου να μην καταστρατηγείται ο κοινωνικός χαρακτήρας του κληροτεμαχίου, θεσπίστηκαν απαγορευτικές διατάξεις μεταβίβασης και κατάτμησής του, ενώ ο κληρούχος έπρεπε να διαμένει στο χωριό, όπου και το κτήμα.

Παράλληλα η γεωργία προωθήθηκε με εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών και μέτρων.

Με ποικιλόμορφα τεχνικά έργα της Μηχανικής Καλλιέργειας για τη βελτίωση της απόδοσης του εδάφους. Με εκπαιδευτική υποστήριξη αρχικά με τις γεωργικές σχολές και από το μεσοπόλεμο με την ίδρυση γεωπονικών και κτηνιατρικών σχολών, καθώς και σχολών τεχνολόγων γεωπόνων του Κ.Α.ΤΕ.Ε. Με επίβλεψη και συμβουλή των γεωπόνων της Διεύθυνσης Γεωργίας της Νομαρχίας. Με αναδασμούς για τη δημιουργία μεγαλύτερων ενιαίων αγροτεμαχίων, με σκοπό την ευχερέστερη καλλιέργεια και τη μείωση του κόστους. Ασφαλώς με την εργατικότητα και το φιλότιμο του Έλληνα γεωργού. Παρά τις εγγενείς παθογένειες και κυρίως την ανασφάλεια των τιμών των προϊόντων και της διαφοράς με τις τελικές πώλησης. 

Έτσι, στο τέλος της δεκαετίας του 1970, η γεωργία και τα παράγωγά της αποτελούσαν τον κορμό των ελληνικών εξαγωγών.

Ήδη από το 1975 η χώρα μας είχε ζητήσει την πλήρη ένταξη στην ΕΟΚ, που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 1981 ως δέκατο μέλος μάλιστα. Το γεγονός αυτό συνηγορεί ότι η συμμετοχή των αγροτών στο εθνικό εισόδημα, ήταν ήδη σημαντική στις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Ακολούθως, η κοινοτική πολιτική υποστήριξης των τιμών με τις επιδοτήσεις βοήθησε στην προμήθεια εξοπλισμού και στη δημιουργία υποδομών στον ευρύτερο αγροτικό τομέα. Στο πρώτο στάδιο υπήρξε και διεύρυνση της αγροτικής παραγωγικής βάσης.

Χωρίς αμφιβολία, ανέβηκε το επίπεδο ζωής στην ύπαιθρο και όχι μόνον. Ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει αυτά που βλέπουμε με τα μάτια μας και σήμερα και χθες.

Είχαμε μια ζωντανή ύπαιθρο με μόνιμους κατοίκους, με νέους γεωργούς και κτηνοτρόφους, με σχολεία που λειτουργούσαν σε αξιοβίωτα χωριά και κωμοπόλεις.

Στη θέση όλων αυτών κυριαρχούν πλέον οι απόκοσμες εικόνες. Η ερημοποίηση κατά το μάλλον ή ήττον είναι γεγονός. Μια δαπανηρή γραφειοκρατία νέων ΟΤΑ στη θέση των παραδοσιακών κοινοτήτων, δεν άλλαξε το δυστοπικό αυτό φαινόμενο, που επιδρά αρνητικά και στο δημογραφικό. Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι μεταθέτουν συνήθως τις ευθύνες στους προηγούμενους. Το γνωστό μπαλάκι των ευθυνών.

Όμως, τα φωτοβολταϊκά πάρκα που κατέλαβαν καλλιεργήσιμες εκτάσεις, δεν έγιναν μόνα τους. Η μείωση του κόστους καλλιέργειας είναι πρόβλημα που δεν εννοεί να βρει τη λύση του, διότι εξαρτάται από την ενέργεια. Και η κυβέρνηση αυτή παρέδωσε τη χώρα στο έλεος των ολιγοπωλίων της ενέργειας.

Η εξαφάνιση των δημοσίων υπηρεσιών από άλλοτε ζωντανές κωμοπόλεις, δεν έγινε ούτε μόνη της, ούτε σήμερα βέβαια. Η απόπειρα ολικής κατάργησης των ΕΛΤΑ, είναι, απλώς, το πρόσφατο επεισόδιο. Οι επιδοτήσεις των προϊόντων αντί να συνδεθούν δίκαια μόνον με τον  καλλιεργητή, έγιναν εργαλείο εκμαυλισμού στα χέρια του ανυπόληπτου εγχώριου  παλαιοκομματισμού.

Συμφωνούμε, νομίζω, ότι η προσωπική ευημερία πρέπει να είναι συνάρτηση της παραγωγικής διαδικασίας. Και όχι μέσον τεράστιου παράνομου πλουτισμού μη καλλιεργητών, παρακεντέδων του κυβερνητικού μηχανισμού.

Ούτε βέβαια, το χειρότερο. Όπλο επιβολής πολιτικής κυριαρχίας με την εξαγορά συνειδήσεων, όπως καταδεικνύει η «γαλάζια Κρήτη».

Τυχόν εξακολούθηση αυτών των συμπτωμάτων πολιτικής νοσηρότητας, πέραν των άλλων, «πριμοδοτεί» κάθε αντιπαραγωγική συμπεριφορά. Δημιουργεί ευλόγως αντικίνητρο προόδου στους νέους δυνητικούς καλλιεργητές. Και στους κτηνοτρόφους που αφέθηκαν ανυπεράσπιστοι στον όλεθρο της ευλογιάς. Ενώ βλάπτει τις εξαγωγικές επιχειρήσεις ελληνικών αγροτικών προϊόντων, διευκολύνει την εισαγωγή ξένων και τροφοδοτεί την ακρίβεια, ιδίως στα προϊόντα διατροφής.

Αυτό το νοιώθει ο μέσος πολίτης, γι αυτό η συμπαράσταση και όχι απλώς ανοχή στην παρατεταμένη αγροτική διαμαρτυρία. Η οποία φανέρωσε τα αδιέξοδα και την οριακή κατάσταση του αγροτικού τομέα, αλλά ανέδειξε και το μείζον πολιτικό αίτημα.

Ο κύκλος αυτός της καταστροφής της χώρας πρέπει να κλείσει γρήγορα. Να αναδημιουργηθεί συνολικά ο αγροτικός χώρος. Με κεντρική πολιτική αρχή τον διαχρονικό εθνικό και κοινωνικό ρόλο του.

*Πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λάρισας.

================


 =================
 

 =================

 ==============

 -------------

 https://www.facebook.com/reel/847704948233875


https://www.facebook.com/reel/847704948233875

=================

=================

==================

 

Αυτό που εξοργίζει περισσότερο, είναι η προσχηματική πρόταση του Κ. Μητσοτάκη για τη σύσταση διακομματικής επιτροπής, σε σχέση με τον πρωτογενή μας τομέα – όταν έχει υπογράψει ήδη τη θανατική καταδίκη του με τη συμφωνία της Mercosur, χωρίς να έχει ρωτήσει κανένα κόμμα, κυρίως όμως αδιαφορώντας εντελώς για τους αγρότες και τα #αγροτες_μπλοκα.
Δεν είχε καν το βασικό επιχείρημα της Κομισιόν για την υπογραφή, αφού δεν ισχύει για την Ελλάδα – το ότι δηλαδή στην ΕΕ απασχολείται κατά μέσον όρο μόλις το 4,2% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού στον αγροτικό τομέα, όταν στη βιομηχανία που επωφελείται από τη συμφωνία, το 24%.
Δεν ισχύει, αφού οι επαγγελματίες αγρότες στην Ελλάδα είναι περί τους 400.000 ή το 10% του πληθυσμού και επομένως υπερδιπλάσιοι, σε σχέση με την ΕΕ – ενώ προφανώς δεν διαθέτουμε αρκετά βιομηχανικά προϊόντα για εξαγωγές όπως η Γερμανία, η Γαλλία ή η Ιταλία που αρνήθηκε στην αρχή να υπογράψει αλλά το έκανε μετά, αφού πήρε σημαντικά ανταλλάγματα (ΕΝΙ κλπ.).
Εκτός αυτού, η Ελλάδα είχε εισαγωγές τροφίμων και ποτών το 2024 από τις χώρες της Mercosur αξίας 452,1 εκ. €, με αντίστοιχες εξαγωγές μόλις 34,5 εκ. € - γεγονός που σημαίνει ότι, εξήγαγε 13 φορές λιγότερα αγροτικά προϊόντα, από όσα εξήγαγε, οπότε το σχετικό εμπορικό μας έλλειμμα είναι ήδη τεράστιο.
Όσον αφορά δε τη δήθεν επιτυχία της κυβέρνησης για την προστασία των 21 προϊόντων ΠΟΠ, προβλέπεται να ολοκληρωθεί μετά από περίπου 7 χρόνια – γεγονός που σημαίνει πως έως τότε θα είναι η ελληνική αγορά έρμαιο των φθηνότερων απομιμήσεων που θα εισρεύσουν ανεξέλεγκτα, καταστρέφοντας τους αγρότες και τα δικά μας ποιοτικά αγροτικά προϊόντα.
Τέλος, κατά τις πληροφορίες, μόνο στη Βραζιλία και στην Αργεντινή καλλιεργούνται μεταλλαγμένα προϊόντα σε μία έκταση μεγαλύτερη κατά 30 περίπου φορές από τη συνολική αγροτική γη της Ελλάδας – ενώ είναι ευρύτατη η χρήση απαγορευμένων φυτοφαρμάκων και καρκινογόνων ορμονών στη Λατινική Αμερική, όταν δεν υπάρχουν επαρκή συστήματα ιχνηλασιμότητας που να ελέγχουν αποτελεσματικά τις εισαγωγές.
Το νέο έγκλημα λοιπόν της ΝΔ δεν αφορά μόνο τους αγρότες αλλά, επιπλέον, όλους τους Έλληνες Πολίτες – αφού θα κινδυνεύσει σοβαρά η υγεία τους από αυτές τις εισαγωγές που δυστυχώς θα προτιμηθούν, λόγω των φθηνότερων τιμών, σε συνδυασμό με τη φτωχοποίηση τους.
Βασίλης Βιλαρδος
============ 

 

Ότι ποιο ολοκληρωμένο κείμενο σχετικά με την υπογραφή της συμφωνίας της Mercosur, μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων της ΕΕ, με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής:
«Το «όχι» που δεν εμποδίζει τίποτα – και γιατί η Mercosur αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ευρωπαϊκής υποκρισίας.
Η Αυστρία λέει ΟΧΙ στη συμφωνία της Mercosur. Η κυβέρνηση αυτομαστιγώνεται, οι αγρότες καθησυχάζονται και αποστέλλονται δελτία τύπου. Αλλά αυτό το «όχι» δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα πολιτικό εικονικό φάρμακο. Καθησυχάζει την ένοχη συνείδηση, αλλά δεν αποτρέπει τίποτα. Επειδή η απόφαση δεν λαμβάνεται στη Βιέννη, αλλά στις Βρυξέλλες, και εκεί ένα εθνικό «όχι» ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΚΑΜΙΑ ΣΗΜΑΣΙΑ..
Η συμφωνία Mercosur καταδεικνύει ξεκάθαρα πώς λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα:
Τα εθνικά κοινοβούλια επιτρέπεται να διαμαρτύρονται, εφόσον ΔΕΝ ΕΜΠΟΔΙΖΟΥΝ ΤΙΠΟΤΑ.Όταν τα πράγματα σοβαρεύουν, οι εξουσίες αναδιατάσσονται, οι συμφωνίες κατακερματίζονται και τα βέτο παρακάμπτονται. Υποθέτω ότι αυτό αποκαλούν δημοκρατία που συμμορφώνεται με την ΕΕ.
Το κεντρικό πρόβλημα δεν είναι ότι η Αυστρία ψήφισε κατά της Mercosur. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η ψήφος «ΟΧΙ» δεν έχει νομική ισχύ εάν η συμφωνία υιοθετηθεί ως μια συμφωνία καθαρά σε επίπεδο ΕΕ. Σε αυτή την περίπτωση, η απόφαση ανήκει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο Υπουργών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όχι στα εθνικά κοινοβούλια. Η Αυστρία δεν μπορεί ούτε να περιορίσει τις ποσοστώσεις εισαγωγών ούτε να εφαρμόσει τα δικά της μέτρα διασφάλισης.
Όποιος το γνωρίζει αυτό – και κάθε κυβερνών κόμμα το γνωρίζει – και εξακολουθεί να προωθεί την ψήφο του «όχι» ως μεγάλη νίκη, επιδίδεται σε σκόπιμη εξαπάτηση. Προσποιείται την απόρριψη, ενώ παράλληλα υποστηρίζει ένα σύστημα που υπονομεύει συστηματικά αυτή την προστασία.
Η Mercosur δεν είναι μια παρεξήγηση, αλλά μια υπολογισμένη, φθηνή ανταλλαγή
Βιομηχανικές εξαγωγές σε αντάλλαγμα για τη γεωργία. Τα γερμανικά αυτοκίνητα, τα ευρωπαϊκά μηχανήματα και τα χημικά προϊόντα προορίζονται για την κατάκτηση νέων αγορών, και αυτό πληρώνεται με φθηνό βοδινό κρέας, πουλερικά, ζάχαρη και σόγια από τη Νότια Αμερική, που παράγονται υπό συνθήκες που στην πραγματικότητα ΘΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΟΥΣΑΝ ΣΤΗΝ ΕΕ
Οι τοπικοί αγρότες λειτουργούν βάσει ολοένα και πιο αυστηρών κανονισμών: καλή μεταχείριση των ζώων, περιβαλλοντικά πρότυπα, απαιτήσεις τεκμηρίωσης, ωστόσο αναμένεται να ανταγωνίζονται τους παραγωγούς που ΔΕΝ υποχρεούνται να συμμορφώνονται με κανένα από αυτά. Δεν πρόκειται για ελεύθερη αγορά. Είναι ένα πολιτικά δημιουργημένο ανταγωνιστικό μειονέκτημα.
Η ΕΕ αρέσκεται να επισημαίνει ρήτρες βιωσιμότητας και περιβάλλοντος, αλλά αυτές είναι νομικά αδύναμες, δύσκολα παρακολουθήσιμες και πρακτικά μη εφαρμόσιμες. Η προστασία των τροπικών δασών στα χαρτιά δεν υποκαθιστά την πραγματική προστασία στον Αμαζόνιο. Αυτό που μετράει είναι οι εφαρμόσιμοι κανόνες, και αυτοί ισχύουν σχεδόν αποκλειστικά για τους Ευρωπαίους παραγωγούς.
Η ΕΕ αυστηροποιεί τους εσωτερικούς κανονισμούς, ενώ ταυτόχρονα εισάγει προϊόντα που ΔΕΝ πληρούν αυτούς τους ίδιους κανονισμούς. Η προστασία του κλίματος και η καλή διαβίωση των ζώων καθίστανται ηθικά διαφανείς, αλλά σίγουρα όχι νομικά δεσμευτικά πρότυπα.
Η Mercosur δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση, αλλά μάλλον σύμπτωμα μιας ΕΕ που αντιλαμβάνεται την εθνική δημοκρατία ως ενόχληση όταν επιτυγχάνει αποτελέσματα που δεν ταιριάζουν στην ατζέντα της. Τα εθνικά «ΟΧΙ» είναι ανεκτά εφόσον παραμένουν ασήμαντα. Μόλις μπορέσουν να έχουν κάποιο αποτέλεσμα, ΠΑΡΑΚΑΜΠΤΟΝΤΑΙ
Το αυστριακό «ΟΧΙ» δεν είναι επομένως λανθασμένο. Είναι ειλικρινές στο νόημα, αλλά σκόπιμα ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟ.
Και εκεί έγκειται το ΣΚΑΝΔΑΛΟ
Όποιος θέλει πραγματικά να αποτρέψει την Mercosur πρέπει να κάνει κάτι περισσότερο από το να ψηφίσει συμβολικά κατά της
Πρέπει να αμφισβητήσει ένα σύστημα που υποτιμά τις εθνικές αποφάσεις, δίνει προτεραιότητα στα οικονομικά συμφέροντα έναντι των περιφερειακών μέσων διαβίωσης και υποβιβάζει τη δημοκρατία..!!

 

Σχόλια