Panos Pikramenos
Ο Σημίτης στη Μαδρίτη και το Σύνδρομο της Ιστορικής Παραίτησης
Υπάρχουν στιγμές που ένα κράτος δεν χάνει εδάφη αλλά κάτι πιο σημαντικό: τη βούληση να διεκδικεί το αυτονόητο.
Το λεγόμενο «Μνημόνιο της Μαδρίτης» που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας στις 8 Ιουλίου 1997, ήταν ακριβώς αυτό.
Δεν ξεχνάμε το χαμόγελο του Κώστα Σημίτη μπροστά στον Ντεμιρέλ και τον Κλίντον, την στιγμή που πίσω από τις κάμερες παραχωρούσε στην Τουρκία «νόμιμα και ζωτικά συμφέροντα στο Αιγαίο», δεσμευόμενος μάλιστα ότι δεν θα προχωρήσει σε μονομερείς ενέργειες.
Όπως αποκαλύφθηκε, χρειάστηκαν 18 μήνες εντατικής εργασίας από την αμερικανική διπλωματία ώστε να διαμορφωθεί το κείμενο του Μνημονίου.
Ο Σημίτης επέβαλε μία νέα σχολή εξωτερικής πολιτικής που χαρακτηριζόταν από ένα σύνδρομο «φοβικού πραγματισμού». Η αντίληψη αυτή έγινε άτυπο δόγμα, μεταλλάχθηκε σε στρατηγική αυτοϋπονόμευσης και ισχύει και σήμερα.
Δεν χρειάζεται να επεκτείνουμε χωρικά ύδατα. Δεν χρειάζεται να οριοθετήσουμε ΑΟΖ. Δεν μπορούμε καν να εγκαταστήσουμε ένα ηλεκτρικό καλώδιο στο Αιγαίο, αν ο γείτονας το θεωρεί πρόκληση. Αυτή ήταν η λογική που πέρασε σαν «σύνεση» και «ρεαλισμός».
Για να γίνει αυτό αποδεκτό, επιστρατεύτηκαν τερατώδεις επικοινωνιακοί μηχανισμοί εξουδετέρωσης της λογικής: όποιος μιλούσε για κυριαρχικά δικαιώματα δαιμονοποιούνταν ως «υπερπατριώτης», «λαϊκιστής», «εθνικιστής» ή «ακροδεξιός». Η έννοια της ρεαλιστικής στρατηγικής ενοχοποιήθηκε, και στη θέση της προβλήθηκε η πολιτική του κατευνασμού.
Η εξωτερική πολιτική του Σημίτη ήταν σαν να ζητάς συγγνώμη επειδή υπάρχεις. Και η ζημιά δεν ήταν μόνο διπλωματική. Ήταν παιδευτική. Μάθαμε να φοβόμαστε τα αυτονόητα, να μιλούμε για δικαιώματα με δισταγμό, να απολογούμαστε για τις πρωτοβουλίες μας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τότε τη συμφωνία είχαν χαιρετίσει τόσο η ΝΔ όσο και ο Συνασπισμός.
Η αρχή της κατρακύλας της χώρας από πολιτικούς με ρηχή πολιτική σκέψη. Για να μην πω ανύπαρκτη αφού είχαν προηγηθεί τα Ιμια.
===============
-----------------
-------------------------
Σχόλια