Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει κάθε τουρκική πρόκληση ως ένα μεμονωμένο περιστατικό και κάθε προσωρινή αποκλιμάκωση ως διπλωματική νίκη.
www.naftemporiki.gr
Δυστυχώς πολλοί δεν έχουν ή δεν θέλουν να κατανοήσουν στρατηγική της Τουρκίας! Αυξάνει την πίεση, δημιουργεί τετελεσμένα ή συνθήκες αμφισβήτησης, ανεβάζει τους τόνους και, όταν διαπιστώσει ότι έχει αποσπάσει έστω και ένα μέρος από αυτό που επιδιώκει, χαμηλώνει τους τόνους και εμφανίζεται διαλλακτική. Δεν πρόκειται για αλλαγή πολιτικής. Πρόκειται για τακτική εδραίωσης μιας αναθεωρητικής στρατηγικής. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ
Η Άγκυρα δεν επιδιώκει μόνον να αμφισβητήσει συγκεκριμένα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Επιδιώκει να επιβάλει μια νέα πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο! Καμία σημαντική ενεργειακή, ερευνητική ή γεωπολιτική δραστηριότητα δεν μπορεί να εξελιχθεί χωρίς τη δική της συναίνεση.
Όταν λοιπόν οι Τούρκοι λένε ότι όλα είναι καλά εμείς ανησυχούμε! Οι πρόσφατες εξελίξεις με την επανεκκίνηση των ερευνών για το «Καλώδιο» θα έπρεπε να αποτελούν αντικείμενο σοβαρής εθνικής αξιολόγησης και όχι επικοινωνιακής διαχείρισης.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν σε μία επιλεκτική σύντομη συζήτηση με Έλληνα ανταποκριτή στην Τουρκία εμφανίστηκε καθησυχαστικός! Η τουρκική διπλωματία …χαμηλώνει τους τόνους. Και στην Αθήνα όπου δυστυχώς υπάρχει μία διαχρονική τάση «να δραπετεύει» από την αδυσώπητη πραγματικότητα στα ελληνοτουρκικά, δημιουργείται η εντύπωση ότι το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε.
Αλλά τι ακριβώς αντιμετωπίστηκε; Τι άλλαξε στην τουρκική θέση; Εγκατέλειψε η Άγκυρα τις διεκδικήσεις της στην περιοχή; Αποδέχθηκε ότι δεν έχει καμία δικαιοδοσία επί των συγκεκριμένων εργασιών; Ανακάλεσε τις NAVTEX και τις αντι-NAVTEX με τις οποίες επιχειρεί να επιβάλει τη δική της αντίληψη για την ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδα; Ή απλώς αποφάσισε να μην κλιμακώσει προσωρινά την ένταση, έχοντας ήδη δημιουργήσει μια κατάσταση σοβαρής αμφισβήτησης;
Μπορεί να θεωρείται διπλωματική επιτυχία η προσωρινή αποκλιμάκωση, όταν η άλλη πλευρά εξακολουθεί να διατηρεί αναλλοίωτες τις παράνομες διεκδικήσεις της;
Κρυφτήκαμε πίσω από τους Γάλλους;
Ένα ακόμη ζήτημα που απαιτεί σαφείς απαντήσεις είναι ο ρόλος της Γαλλίας και των γαλλικών συμφερόντων. Αναντίρρητα η συμμετοχή γαλλικών εταιρειών και η εμπλοκή του γαλλικού κράτους προσδίδουν στο έργο μια πρόσθετη ευρωπαϊκή και στρατηγική διάσταση. Δεν πρέπει όμως να συγχέουμε την προστασία των γαλλικών οικονομικών συμφερόντων με την προάσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η Γαλλία έχει τα δικά της συμφέροντα, τις δικές της προτεραιότητες και τη δική της διπλωματική στρατηγική. Επομένως, οφείλουμε να γνωρίζουμε:
- • Υπήρξε απευθείας επικοινωνία Παρισιού και Άγκυρας για το συγκεκριμένο έργο ;
- • Τι ακριβώς συζητήθηκε και σε ποιο επίπεδο;
- • Υπήρξαν τουρκικές απαιτήσεις για ενημέρωση, συντονισμό ή συναίνεση;
- • Παρουσιάστηκαν χάρτες ή άλλες αποτυπώσεις;
- • Υπήρξε οποιαδήποτε συμφωνία ή συνεννόηση που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αποδοχή τουρκικού ρόλου στην περιοχή;
Ανησυχούμε ότι με όλα αυτά και μερικώς να επαληθευτούν οδηγούμαστε σε έμμεση αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας. Η κυβέρνηση οφείλει να μας ενημερώσει υπεύθυνα κα χωρίς καθυστέρηση σχετικά με τις διπλωματικές επαφές και τους όρους υπό τους οποίους διασφαλίζεται η συνέχιση του έργου.
Το επικίνδυνο προηγούμενο της συναίνεσης
Ας υποθέσουμε ότι η Τουρκία δεν παρεμποδίζει τελικά τις εργασίες. Αυτό από μόνο του δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπει τη στρατηγική της. Το ζήτημα είναι εάν μέσα από διαδοχικές εντάσεις αρχίζει να εμπεδώνεται η αντίληψη ότι η Άγκυρα αποτελεί έναν αναγκαίο συνομιλητή για κάθε δραστηριότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Εάν μια εταιρεία, ένας επενδυτής ή ένα κράτος θεωρεί πλέον απαραίτητο να προηγείται κάποια συνεννόηση με την Τουρκία για να πραγματοποιήσει ένα έργο σε ζώνη ελληνικής δικαιοδοσίας τότε η Άγκυρα έχει επιτύχει κάτι πολύ σημαντικότερο από την προσωρινή παρεμπόδιση μιας ερευνητικής δραστηριότητας. Έχει αρχίσει να επιβάλλει έναν άτυπο μηχανισμό που οδηγεί στη συνδικαιοδοσία!
Η Τουρκία δεν χρειάζεται να αποκτήσει σήμερα νομικά κατοχυρωμένη δικαιοδοσία για να επιδιώξει αύριο να την εμφανίσει ως ήδη αποδεκτή πρακτική. Πολλά de facto μπορούν, εάν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως, να αποτελέσουν το υπόβαθρο για μελλοντικές διεκδικήσεις de jure.
Η προώθηση των τουρκικών επιδιώξεων δεν γίνεται πάντοτε με εντυπωσιακές κινήσεις. Γίνεται με μικρά βήματα, επαναλαμβανόμενες αμφισβητήσεις, επιλεκτικές αποκλιμακώσεις και κυρίως με την προσπάθεια να εξοικειωθούν όλοι με την ιδέα ότι η Τουρκία δικαιούται να έχει λόγο παντού.
«Μην ανησυχείτε, όλα είναι καλά»
Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται σε επίπλαστα αφηγήματα όπως τα «ήρεμα νερά» και καθησυχαστικές δηλώσεις σε μια διαρκή προσπάθεια να παρουσιαστεί κάθε αποκλιμάκωση ως επιτυχία.
Ο υπουργός Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτης έχει χαρακτηρίσει εσωτερικό ζήτημα της Τουρκίας ορισμένες τουρκικές δηλώσεις. Όταν ο Τούρκος ΥΠΕΞ αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, όταν η τουρκική διπλωματία εκδίδει ανακοινώσεις με τις οποίες διεκδικεί δικαιοδοσία σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου δεν είναι εσωτερικό ζήτημα αλλά εκδήλωση μιας κρατικής στρατηγικής που θα πρέπει έτσι να αντιμετωπιστεί.
Η κριτική δεν είναι εθνική υπονόμευση
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η προσπάθεια ορισμένων φιλοκυβερνητικών κύκλων να απαξιώσουν, ακόμη και να λοιδορήσουν, όσους εκφράζουν ανησυχίες και ασκούν κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς. Εμφανίζουν περίπου ως ανεύθυνους, κινδυνολόγους ή «παπαγαλάκια του Φιντάν» όσους ζητούν εξηγήσεις και επισημαίνουν τους κινδύνους δημιουργίας προηγουμένων.
Η εξωτερική πολιτική και η εθνική ασφάλεια δεν είναι κυβερνητικό μονοπώλιο, ούτε πεδίο επικοινωνιακής προστασίας της εκάστοτε κυβέρνησης. Η κριτική δεν αποδυναμώνει την εθνική θέση. Αντίθετα, όταν είναι τεκμηριωμένη, συμβάλλει στην αποτροπή λανθασμένων επιλογών και στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης της χώρας.
Γιατί θα πρέπει να χειροκροτούμε κάθε κυβερνητικό χειρισμό για να μη «χάσει» πόντους η κυβερνώσα παράταξη; Γιατί θα πρέπει να αποφεύγουμε τις δύσκολες ερωτήσεις και να μην αμφισβητούμε ό,τι επικοινωνιακά μας …σερβίρεται;
Η Ελλάδα χρειάζεται στρατηγική, όχι διαχείριση εντυπώσεων
Η αντιμετώπιση της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής απαιτεί συγκεκριμένη στρατηγική που δυστυχώς φαίνεται ότι δεν υφίσταται.
Πρώτον, να επισημανθεί και από τον Πρωθυπουργό ότι καμία τουρκική συναίνεση δεν απαιτείται για την άσκηση των νόμιμων δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κύπρου.
Δεύτερον, συστηματική διπλωματική κινητοποίηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στον ΟΗΕ και στους διεθνείς οργανισμούς, ώστε κάθε τουρκική αμφισβήτηση να καταγράφεται, να αντικρούεται και να μην παραμένει αναπάντητη.
Τρίτον, ουσιαστικός συντονισμός με την Κυπριακή Δημοκρατία, τη Γαλλία και τις υπόλοιπες χώρες που έχουν συμφέρον από τη σταθερότητα και την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών της Ανατολικής Μεσογείου.
Τέταρτον, σαφής επιχειρησιακός σχεδιασμός για την προστασία των ερευνητικών και κατασκευαστικών δραστηριοτήτων, χωρίς να αφήνονται περιθώρια στην Άγκυρα να μετατρέπει την απειλή παρεμπόδισης σε εργαλείο πολιτικής διαπραγμάτευσης.
Και κυρίως καμία αποδοχή πρακτικών που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας ή δικαιώματος συναίνεσης εκεί όπου τέτοιο δικαίωμα δεν υφίσταται.
Η Τουρκία δεν εγκαταλείπει τη στρατηγική της επειδή χαμηλώνει τους τόνους. Δεν εγκαταλείπει τη «Γαλάζια Πατρίδα» επειδή ένας υπουργός της δηλώνει ότι όλα βαίνουν καλώς. Και δεν εγκαταλείπει τις αναθεωρητικές της επιδιώξεις επειδή η ελληνική κυβέρνηση επιθυμεί να διατηρήσει ένα ήρεμο κλίμα στις διμερείς σχέσεις.
Διαπιστώσεις – Συμπεράσματα
Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι εάν θα γίνει το καλώδιο, το οποίο δεν είναι απλώς ένα ενεργειακό έργο αλλά μία δοκιμασία άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και στρατηγικής αξιοπιστίας της Ελλάδος. Είναι με ποιους όρους θα γίνει και τι προηγούμενο θα αφήσει πίσω του.
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει κάθε τουρκική πρόκληση ως ένα μεμονωμένο περιστατικό και κάθε προσωρινή αποκλιμάκωση ως διπλωματική νίκη. Γιατί η Τουρκία παίζει ένα μακροχρόνιο στρατηγικό παιχνίδι.
Τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν χάνονται πάντοτε με μια υπογραφή. Μπορούν να υπονομευθούν και με μια σειρά από μικρές υποχωρήσεις, αμφίσημες συνεννοήσεις και επικίνδυνα προηγούμενα. Και τότε, όταν η πραγματικότητα θα έχει πλέον διαμορφωθεί εις βάρος μας, θα είναι πολύ αργά για να αναζητούμε ποιος είχε δίκιο και ποιος προειδοποιούσε.
Δεν αρκεί να μην παραχωρείς δικαιώματα. Πρέπει να αποτρέπεις και τη σταδιακή εμπέδωση της αμφισβήτησής τους.
* Ο αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι γεωστρατηγικός αναλυτής
==================
-------------------------
=============
=================
Σχόλια