Εγκλωβισμένη στην άρνηση της πραγματικότητας, η πολιτική τάξη παραδίδει τη διάσωση της χώρας στα χέρια της τρόικας, που αποτελείται από το ΔΝΤ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ΕΚΤ.
Το φθινόπωρο του 2026, η επιτάχυνση των τριών κρίσεων —της χρηματοπιστωτικής, της κοινωνικής και της πολιτικής— φέρνει τη Γαλλία στο χείλος του χάους.
Πρώτα απ’ όλα, η χρηματοπιστωτική κρίση. Στα μέσα του 2026, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας ανερχόταν σε 3,6 τρισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή στο 119% του ΑΕΠ, στο υψηλότερο επίπεδό του από το 1946. Την 1η Οκτωβρίου, οι αποδόσεις των ομολόγων ξεπέρασαν το 5%, ενώ η διαφορά τους από τις αντίστοιχες γερμανικές αποδόσεις έφτασε τις 150 μονάδες βάσης, κάτι που είχε να συμβεί από το 2008.
Η χώρα μας βρίσκεται σήμερα στην ίδια κατάσταση με την Ιταλία το 2011, όταν το δημόσιο χρέος της ανερχόταν στο 120% του ΑΕΠ, οι αποδόσεις των ομολόγων έφταναν το 7%, το περιθώριο απόδοσης έναντι της Γερμανίας τις 150 μονάδες βάσης και το έλλειμμα το 4,6% του ΑΕΠ. Η κρίση εκείνη οδήγησε στην πτώση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι και στην εφαρμογή ενός αυστηρού προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής υπό την ηγεσία του Μάριο Μόντι και την εποπτεία της ΕΚΤ.
Η Γαλλία δεν ανήκει πλέον στον πυρήνα της ευρωζώνης, αλλά έχει μετατραπεί σε περιφερειακή χώρα που απειλεί τη σταθερότητά της. Ο κίνδυνος για το ενιαίο νόμισμα δεν προέρχεται πλέον από τις χώρες PIGS, οι οποίες έχουν ανακάμψει από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, αλλά από τις FROGS: French Oversized Government and Social Security («Υπερδιογκωμένο γαλλικό κράτος και σύστημα κοινωνικής ασφάλισης»).
Παράλληλα, ο κίνδυνος που συνδέεται με το δημόσιο χρέος μεταδίδεται στις τράπεζες, οι οποίες είναι εκτεθειμένες σε αυτό κατά 100 δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς και στις ασφαλιστικές εταιρείες και στις επιχειρήσεις. Οι επενδυτές μειώνουν τη συμμετοχή των γαλλικών περιουσιακών στοιχείων στα χαρτοφυλάκιά τους και απαιτούν ολοένα υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου.
Η Γαλλία αποτελεί πλέον τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τις αγορές ομολόγων, οι οποίες βρίσκονται υπό ισχυρές πιέσεις. Αυτό δικαιολογεί τις προειδοποιήσεις του ΔΝΤ, σε μια περίοδο κατά την οποία το δημόσιο χρέος σε παγκόσμιο επίπεδο υπερβαίνει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Κι ενώ το γαλλικό χρέος βρίσκεται κατά 60% στα χέρια ξένων επενδυτών και κατά 20% στα χέρια της ΕΚΤ, κι ενώ οι θεσμικοί επενδυτές πωλούν και μόνο τα hedge funds αγοράζουν, με καθαρά κερδοσκοπική λογική, το γαλλικό Δημόσιο σχεδιάζει να εκδώσει ομόλογα ύψους 340 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2027. Με πολύ υψηλό κίνδυνο μιας σοβαρής αναταραχής στις αγορές.
Η κοινωνική κρίση
Έπειτα, η κοινωνική κρίση. Η εξέγερση των μαθητών των λυκείων είναι, από πολλές απόψεις, λογική και δικαιολογημένη.
Η μεταρρύθμιση του λυκείου που επιβλήθηκε από τον Ζαν-Μισέλ Μπλανκέ, ενώ ο πραγματικά αδύναμος κρίκος του εκπαιδευτικού συστήματος είναι το γυμνάσιο, αποδείχθηκε καταστροφική, καθώς κατακερμάτισε τις τάξεις και τα ωρολόγια προγράμματα.
Ταυτόχρονα, το σύστημα Parcoursup δημιούργησε έναν εκπαιδευτικό Μεγάλο Αδελφό, ο οποίος, με πρόσχημα την κοινωνική ανάμειξη, κατανέμει τους μαθητές σε προγράμματα ανώτατης εκπαίδευσης χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις γνώσεις και τις επιδόσεις τους. Αυτό οδηγεί τους καλύτερους από αυτούς, εφόσον διαθέτουν τα οικονομικά μέσα, να συνεχίζουν τις σπουδές τους στο εξωτερικό.
Η έρευνα PISA 2025 επιβεβαίωσε το μέγεθος της εκπαιδευτικής καταστροφής. Την ίδια στιγμή, η θυσία της νεολαίας προς όφελος των συνταξιούχων εντείνεται: από τις 11 επιπλέον ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ στις δημόσιες δαπάνες από το 1975, οι 9 διατέθηκαν για τη χρηματοδότηση των συντάξεων.
Αν, επομένως, η διαμαρτυρία των μαθητών είναι κατανοητή, η βία με την οποία εκδηλώνεται είναι απαράδεκτη. Οι διαδοχικές επιθέσεις εναντίον διευθυντών σχολείων και εκπαιδευτικών δεν πρόκειται να ενισχύσουν ούτε την αναγνώριση του έργου των καθηγητών ούτε την ελκυστικότητα του επαγγέλματός τους. Ούτε, φυσικά, οι εμπρησμοί σχολικών κτιρίων πρόκειται να αντιμετωπίσουν την έλλειψη σχολικών χώρων ή την κακή κατάσταση των εγκαταστάσεων.
Οι μαθητικές κινητοποιήσεις που εκτρέπονται σε αστικές ταραχές εντάσσονται στη μακρά σειρά των εξαιρετικά βίαιων κινημάτων που διατρέχουν και λεηλατούν τη χώρα μας από το 2017: τα «Κίτρινα Γιλέκα», οι καταστροφές πόλεων μετά τον θάνατο του Ναέλ, η καταστροφή της Νέας Καληδονίας και οι λεηλασίες που συνόδευσαν τις νίκες της Παρί Σεν Ζερμέν στο Champions League.
Κάθε φορά, η ανοχή απέναντι στη βία και η ατιμωρησία που εξασφαλίζεται στους δράστες της κατέληξαν σε μια ανεξέλεγκτη διοχέτευση δημόσιων πόρων.
Η πολιτική κρίση
Τέλος, η πολιτική κρίση. Σε αντίθεση με την Ιταλία των αρχών της δεκαετίας του 2010, όπου τόσο οι ηγέτες όσο και οι πολίτες είχαν πλήρη επίγνωση της κρίσης και κινητοποιούνταν για να την αντιμετωπίσουν, η γαλλική πολιτική τάξη παραμένει τυφλή και κωφή, συντηρώντας στους Γάλλους την ολέθρια ψευδαίσθηση ότι όλα συνεχίζονται όπως πριν.
Ο Σεμπαστιάν Λεκορνί μετέτρεψε το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 σε επιταχυντή της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Οι οικονομικές παραδοχές του δεν είναι απλώς μη ρεαλιστικές, αλλά ψευδείς: προβλέπεται ανάπτυξη 1%, ενώ δεν πρόκειται να ξεπεράσει το 0,5%· προβλέπεται πληθωρισμός 1,8%, ενώ τον Σεπτέμβριο διαμορφώθηκε στο 3%.
Η στρατηγική που οδήγησε τη Γαλλία στη χρεοκοπία συνεχίζεται μεθοδικά:
Νέα αύξηση των δημόσιων δαπανών κατά περισσότερα από 40 δισεκατομμύρια ευρώ.
Δημιουργία 6.800 επιπλέον θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα.
Τρίτο φορολογικό σοκ μέσα σε τρία χρόνια, με περισσότερους από 20 δισεκατομμύρια ευρώ νέων φόρων και υποχρεωτικών εισφορών, οι οποίες θα φτάσουν στο 44,2% του ΑΕΠ.
Έλλειμμα που προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 5% του ΑΕΠ, αλλά αναμένεται να ξεφύγει από τον στόχο.
Δημόσιο χρέος που εκτινάσσεται στο 122% του ΑΕΠ.
Το σχέδιο νόμου για τον προϋπολογισμό προγραμματίζει ουσιαστικά τον στασιμοπληθωρισμό, καθώς μπλοκάρει όλους τους κινητήρες της οικονομικής δραστηριότητας:
Την κατανάλωση, που συνθλίβεται από τις τιμές των καυσίμων και την αύξηση των επιτοκίων.
Την εργασία, που επιβαρύνεται από την κατάργηση των ελαφρύνσεων στις εργοδοτικές εισφορές για τους χαμηλόμισθους.
Τις επιχειρηματικές επενδύσεις, που εκτοπίζονται από την αύξηση των επιτοκίων και της φορολογίας — όπως δείχνει η αύξηση του φόρου για τις εταιρείες διαχείρισης αυτοκινητοδρόμων και αεροδρομίων.
Τις εξαγωγές, λόγω της πτώσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, από τις οποίες αφαιρούνται σχεδόν 20 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η συζήτηση ενόψει των προεδρικών εκλογών δεν προσφέρει κανέναν λόγο καθησυχασμού στους Γάλλους, στους επενδυτές ή στους Ευρωπαίους εταίρους της χώρας.
Οι υποψήφιοι του λεγόμενου κεντρώου μπλοκ τηρούν σιωπή. Η Ανυπότακτη Γαλλία (LFI), μέσω του Ζαν-Λικ Μελανσόν, πολλαπλασιάζει τις εμπρηστικές εκκλήσεις για διαγραφή του χρέους, δηλαδή για στάση πληρωμών — την πρώτη μετά την πτώχευση των δύο τρίτων του δημόσιου χρέους, την περίοδο του Διευθυντηρίου το 1797. Οι εκκλήσεις αυτές ενισχύουν το ασφάλιστρο κινδύνου και την άνοδο των επιτοκίων.
Το οικονομικό πρόγραμμα του Εθνικού Συναγερμού (RN), το οποίο πλέον εξετάζεται εξονυχιστικά σε ολόκληρο τον κόσμο, συνοψίζεται σε ανύπαρκτες εξοικονομήσεις και πραγματικές πρόσθετες δαπάνες. Το αποτέλεσμα θα ήταν αύξηση του ελλείμματος κατά 2 έως 3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, σε συνδυασμό με ένα συγκεκαλυμμένο Frexit, λόγω της παραβίασης των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων της Γαλλίας, η οποία θα προκαλούσε σοβαρό χρηματοπιστωτικό κλονισμό.
Η τρόικα προ των πυλών
Το συμπέρασμα είναι σαφές. Η γαλλική πολιτική τάξη είναι περισσότερο από ποτέ εγκλωβισμένη στην άρνηση της πραγματικότητας και, με αυτόν τον τρόπο, παραδίδει τη διάσωση της χώρας στα χέρια της τρόικας, που αποτελείται από το ΔΝΤ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ΕΚΤ.
Το τίμημα θα είναι η μείωση του ΑΕΠ και της αγοραστικής δύναμης κατά περίπου 20%, απώλειες για την ανάκτηση των οποίων θα χρειαστούν δεκαπέντε χρόνια, όπως έδειξαν οι περιπτώσεις της Ιταλίας και της Ισπανίας. Και, πάνω απ’ όλα, το τίμημα θα είναι η παραίτηση από την εθνική μας κυριαρχία.
Ο επόμενος αρχηγός του γαλλικού κράτους έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί στον Γάλλο Αλέξη Τσίπρα. Όποιες κι αν είναι οι υποσχέσεις του, οι δημόσιες στάσεις του και οι θεαματικές κινήσεις του, ο ρόλος του θα περιοριστεί στην υπογραφή και, στη συνέχεια, στην εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης που θα αποφασίσει η τρόικα.
Nicolas Baverez
Le Figaro
11/10/26
via Babis Georges Petrakis
===================
Σχόλια