===========================
-----------------------
Του Μανώλη Κοττάκη*
Παρ, 16 Οκτωβρίου 2026 - 09:14
Τoν Μάρτιο του 2025, τον καιρό που η Κυβέρνηση πανηγύριζε ότι το ενδιαφέρον της Chevron για εξορύξεις στην Κρήτη συνιστά «έμπρακτη αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού μνημονίου» και ότι η χωροθέτηση των οικοπέδων της Λιβύης «δεν αμφισβητεί την δική μας μέση γραμμή», εμείς υποστηρίξαμε από αυτήν εδώ την θέση, μόνοι ως συνήθως, το εξής: Η έλευση της Chevron στην περιοχή αποτελεί την έναρξη μιάς μεγάλης διευθετήσεως για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μιλήσαμε για την διευθέτηση θαλασσίων ζωνών νοτίως της Κρήτης, νοτίως του Καστελλορίζου και βεβαίως νοτίως της Γαύδου. Θέσαμε δε το ερώτημα αν το δόγμα Τραμπ για «drill, baby, drill» (γεωτρήσεις φουλ) σημαίνει διαμοιρασμό του θαλάσσιου ορυκτού πλούτου της Μεσογείου, χωρίς κανόνες, χωρίς Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, σε όλη την περιοχή που καταλαμβάνεται από την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ, τον Λίβανο, την Αίγυπτο, την Συρία και την Λιβύη.
Ένα ακριβώς χρόνο μετά, τον Μάρτιο του 2026, η εφημερίδα μας αποκάλυψε το πλήρες κείμενο της συμβάσεως της Chevron με την Ελληνική Δημοκρατία, η οποία προβλέπει την εγκατάλειψη του έργου αζημίως για την εταιρεία σε περίπτωση που υπάρξει μετά από μελλοντική συμφωνία «απώλεια οριοθετημένης περιοχής, κυριαρχικών δικαιωμάτων και υφαλοκρηπίδας». Προβλέπει επίσης για την εταιρεία την δυνατότητα «παραιτήσεως ακόμη και αν έχει προσδιοριστεί περιοχή εκμεταλλεύσεως». Πάλι ήμασταν μόνοι, πάλι «έπεσε» βαθειά σιωπή και μόνον όταν ο πρώην Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς έθιξε το θέμα στην Βουλή έγινε ευρύτερα γνωστή η αποκάλυψη.
Αυτές τις ημέρες συνέβησαν δύο γεγονότα αλληλένδετα μεταξύ τους: Οι δηλώσεις Ρούμπιο για το καλώδιο, ότι πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν οι «ευαισθησίες» της Τουρκίας (και λαμβάνονται, αν κρίνουμε από τις μυστικές διαπραγματεύσεις Γαλλίας -Τουρκίας για την νομική φόρμουλα της ενημερώσεως που θα κάνει στην Άγκυρα το Παρίσι για την πόντιση διά της Meridiam) και η αιφνίδια αμφισβήτηση της Λιβύης στις έρευνες της Chevron νοτίως της Κρήτης. Πέραν της μέσης γραμμής. Υπό την θρασύτατη απειλή της επικυρώσεως του μνημονίου και της διακοπής των διπλωματικών σχέσεων από τους «μούτσους που γίναν καπεταναίοι». Γιατί αλληλένδετα; Γιατί και το καλώδιο και οι γεωτρήσεις αφορούν το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο στον σκληρό πυρήνα του.
Και η περιοχή που θα περάσει το καλώδιο και η περιοχή που έχουν προσδιοριστεί οι γεωτρήσεις μας θεωρούνται από την Άγκυρα και την Τρίπολη, αν είναι δυνατόν!, περιοχή δικής τους δικαιοδοσίας. Δεδομένου λοιπόν ότι η Chevron έχει υπογράψει συμβάσεις για εξορύξεις πλην ημών και με την Τουρκία και με την Λιβύη, φαίνεται πλέον ξεκάθαρο ότι θα ζητήσει από όλα τα μέρη να αποσαφηνίσουν την κατάσταση. Αποκλείεται να ρισκάρει έρευνες περικυκλωμένη από πλοία του τουρκικού, του ελληνικού και του λιβυκού Πολεμικού Ναυτικού.
Θα απαιτήσει καθαρές λύσεις, αργά ή γρήγορα. Κάπου εδώ ξεπροβάλλει και πάλι στον ορίζοντα η ιδέα μίας Διεθνούς Διάσκεψης για την Μεσόγειο (όπως ζητά ο Πρόεδρος Ερντογάν για να προσδιοριστούν χωρίς Δίκαιο της Θάλασσας οι χωρικές και άλλες ζώνες) και ενός δικαστηρίου διαιτησίας που θα επικυρώσει την απόφαση που θα έχουν λάβει κεκλεισμένων των θυρών οι ηγέτες. Εκεί θα δούμε να εφαρμόζονται και όλες οι ρήτρες για «αναθεώρηση συντεταγμένων» που προβλέπει η σύμβαση που υπογράψαμε με την Chevron.
Δεν θα μπορούσε μάλιστα να αποκλείσει κανείς την πιθανότητα η συμφωνία αυτή να ετίθετο στην κρίση των πολιτών με την μορφή διπλού δημοψηφίσματος: στις ελληνικές εθνικές εκλογές και στις τουρκικές προεδρικές εκλογές. Ισχυρές ενδείξεις περί αυτού δεν έχουμε. Ο πρώην υπουργός Μάκης Βορίδης όμως το υπαινίχθηκε σαφώς σε μια συνέντευξή του στους εξαιρετικούς συναδέλφους Μίνα Καραμήτρου και Γιώργο Γρηγοριάδη στον ΣΚΑΪ προ εβδομάδων.
Εναλλακτικά, εφ’ όσον υπάρχουν αντιδράσεις, είναι διαθέσιμο και το μοντέλο του Αμερικανού διπλωμάτη Άμμος Χοκστάιν, που εφαρμόστηκε για την οριοθέτηση Ισραήλ -Λιβάνου: Μέσω ιδιωτικών εταιρειών! Αυτές υπέγραψαν την οριοθέτηση για να την γλυτώσουν τα κράτη και οι κυβερνήσεις. Ιδού το έργο λοιπόν, είναι έτοιμο να «ανέβει»: Η Μεγάλη Διευθέτηση. Το αν θα συμβεί τώρα είναι ζήτημα προτεραιοτήτων (προηγούνται οι εξορύξεις στην Γροιλανδία, που ανακοίνωσε χθες ο Πρόεδρος Τράμπ) και συγκυριών. Οι μαριονέτες έχουν λάβει πάντως θέση και περιμένουν να παίξουν πειστικά τον ρόλο τους. Πρέσβυς δεν χρειάζεται για καθοδήγηση. Μπορούν και χωρίς Γκίλφοϋλ.
*Από την ΕΣΤΙΑ
Σχόλια