Γιάννης Μάζης για Τουρκολυβικό μνημόνιο: Η Ελληνική Εξωτερική πολιτική απέτυχε. 12νμ και ΑΟΖ τώρα.
=========================
ΛΙΒΥΗ: Σημαντική διπλωματική ήττα για την Ελλάδα αποτελεί η απόφαση του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης να κυρώσει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Μια εξέλιξη που δεν καθιστά ασφαλώς νόμιμη τη συμφωνία, αλλά προσφέρει στην Άγκυρα ένα ακόμη διπλωματικό όπλο στην προσπάθειά της να επιβάλει τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ταυτόχρονα, εκθέτει τις αισιόδοξες εκτιμήσεις της ελληνικής διπλωματίας, που δείχνει να δέχτηκε απόλυτο αιφνιδιασμό. Θυμίζουμε ότι τον Σεπτέμβριο του 2025 ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήριζε την ελληνική προσπάθεια στη Λιβύη «προσώρας απολύτως επιτυχή», εκτιμώντας μάλιστα ότι δεν διαφαινόταν κύρωση του μνημονίου στο εγγύς μέλλον.
Ακόμη πιο πρόσφατα, στις 15 Ιουνίου 2026, όταν ο Σαντάμ Χαφτάρ, γιος του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, επισκέφθηκε την Αθήνα για συναντήσεις κορυφής με Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη, οι περίφημες «διπλωματικές πηγές» έκαναν λόγο για «ιδιαίτερα ικανοποιητική σχέση» με την ανατολική Λιβύη.
Τέσσερις μήνες αργότερα, αυτή η ιδιαίτερα ικανοποιητική σχέση πράγματι απέδωσε καρπούς. Μόνο που τους έδρεψε η Τουρκία! Η διπλωματική βόμβα που μόλις έσκασε ήρθε και στο κατάλληλο (για την… Τουρκία) timing, αφού συνδέεται και με το πολύπαθο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, το Great Sea Interconnector (GSI).
Διότι η Τουρκία αξιώνει την εκ μέρους της χορήγηση άδειας για τις ερευνητικές εργασίες που πρόκειται να ξανα-ξεκινήσουν (μάλλον τον ερχόμενο μήνα), επικαλούμενη ακριβώς το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η σημερινή απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν αλλάζει το Διεθνές Δίκαιο.
Ενισχύει όμως την πολιτική θέση της Άγκυρας, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ελληνική κυβέρνηση καλείται να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να προχωρήσει ένα στρατηγικό ενεργειακό έργο, απέναντι στις τουρκικές αντιρρήσεις.
ΛΙΒΥΗ ΙΙ: Επόμενο ήταν η εξέλιξη αυτή να προκαλέσει άμεσα έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης, καθότι είμαστε και σε προεκλογική περίοδο. Ο Αντώνης Σαμαράς ζήτησε εκ νέου την αποπομπή Γεραπετρίτη, το ΠΑΣΟΚ, με κοινή ανακοίνωση Μάντζου και Μανιάτη, επισήμανε ότι η εξέλιξη διαψεύδει τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, ενώ η ΕΛΑΣ μίλησε για αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη.
Υπάρχει όμως και μια ευρύτερη πραγματικότητα, που δεν πρέπει να παραβλέπουμε. Ήταν μάλλον δονκιχωτικό να προσδοκά η Αθήνα ότι, με τη χλιαρή ευρωπαϊκή υποστήριξη και μερικές διπλωματικές επισκέψεις, θα μπορούσε να αναμετρηθεί αποτελεσματικά με την τουρκική επιρροή στη Λιβύη. Η Άγκυρα έχει επενδύσει επί χρόνια στρατιωτικά, πολιτικά και οικονομικά στη χώρα, αρχικά στηρίζοντας την κυβέρνηση της Τρίπολης και στη συνέχεια οικοδομώντας στενές σχέσεις και με την οικογένεια Χαφτάρ.
Χθες αποδείχτηκε ότι μπορεί να επηρεάζει τις εξελίξεις τόσο στη δυτική όσο και στην ανατολική Λιβύη, κι ότι δικαίως θεωρείται κυρίαρχος παίκτης στη συγκεκριμένη χώρα, από μεγάλες διεθνείς δυνάμεις. Κι εδώ βρίσκεται το ευρύτερο «δίδαγμα». Στην κινούμενη άμμο της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, οι εσωτερικοί συσχετισμοί, οι θρησκευτικές και πολιτισμικές διαφοροποιήσεις και τα αντικρουόμενα συμφέροντα δημιουργούν ένα εξαιρετικά σύνθετο περιβάλλον.
Οι σημερινοί φίλοι μπορούν αύριο να βρεθούν στο αντίπαλο στρατόπεδο. Και οι χθεσινοί εχθροί να γίνουν στενοί συνεργάτες. Οπότε η διπλωματία απαιτεί λιγότερους πανηγυρισμούς, περισσότερη διορατικότητα και κυρίως ρεαλιστική εκτίμηση των πραγματικών συσχετισμών ισχύος.
Οποιος μπερδεύει τις εγκάρδιες χειραψίες και τις πρόσκαιρες συμφωνίες, με τις στρατηγικές δεσμεύσεις, κινδυνεύει να βρεθεί προ δυσάρεστων εκπλήξεων. Όπως ακριβώς συνέβη τώρα στη Λιβύη.
ΥΓ: Θυμίζουμε ότι ήδη από τις 4 Ιουνίου 2025, σε σχόλιο με τίτλο «Εξωτερική πολιτική: Στα πρόθυρα (μεγάλης) κρίσης», ο Χαμαιλέων είχε προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο αποδοχής του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική Λιβύη, επισημαίνοντας την αυξανόμενη επιρροή της Άγκυρας ακόμη και στην πλευρά του Χαφτάρ. Μακάρι να διαψευστούμε στα υπόλοιπα που είχαμε γράψει τότε…
ΒΟΥΛΗ: Συζητήσεις προκάλεσε η απουσία του αρμόδιου υπουργού Σταύρου Παπασταύρου κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής για την ανανέωση της θητείας της ηγεσίας της ΕΔΕΥΕΠ. Πρόκειται για τον διευθύνοντα σύμβουλο της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Αριστοφάνη Στεφάτο και τον πρόεδρο Ρίκαρντ Σκούφια, των οποίων η θητεία ανανεώθηκε για έξι ακόμη χρόνια.
Τη θέση του ΥΠΕΝ κατά τη διαδικασία παρουσίασε χθες ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, καθώς ο υπουργός έλειπε σε ταξίδι στην Πάτμο και τη Λέρο για να εγκαινιάσει τοπικά έργα ύδρευσης, όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥΠΕΝ.
«Πού είναι ο κ. Παπασταύρου;» διερωτήθηκε η εισηγήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Γεωργία Κεφαλά, εκφράζοντας την απορία τι το τόσο σπουδαίο είχε να κάνει από το να παραστεί σε μια συζήτηση που αφορά την ενεργειακή ασφάλεια και τους υδρογονάνθρακες.
Ενα κατεξοχήν προνομιακό για τον ίδιο θέμα, δεδομένων των πολλών ταξιδιών που ο ίδιος έχει κάνει στις ΗΠΑ και των πάρα πολλών συναντήσεων με τους επικεφαλής των Chevron και ExxonMobil. Ανάλογες απορίες, όπως μαθαίνει η στήλη, εξέφρασαν και εισηγητές από άλλα κόμματα.
Σχόλια