Μέρος Πρώτο
Η έκθεση του Ινστιτούτου Thomas More παρουσιάζει μια ιδιαίτερα αυστηρή κριτική της γαλλικής πολιτικής για την ασφάλεια, το ποινικό δίκαιο, τη λειτουργία των δικαστηρίων και το σωφρονιστικό σύστημα. Σύμφωνα με την ανάλυσή της, το πρόβλημα δεν οφείλεται σε μία μόνο μεταρρύθμιση, αλλά στη συσσώρευση επιλογών που αποδυνάμωσαν σταδιακά την αποτρεπτική ισχύ της ποινής και την αποτελεσματικότητα του κράτους.
1. Η αποδυνάμωση της ποινικής καταστολής
Η κατάργηση του νόμου Peyrefitte το 1983 περιόρισε εργαλεία ταχείας και αποτελεσματικής αστυνομικής και δικαστικής δράσης. Το Ινστιτούτο θεωρεί ότι έκτοτε δημιουργήθηκε μια νοοτροπία όπου η προστασία του κατηγορουμένου υπερισχύει συστηματικά της προστασίας του θύματος.
2. Η υπερβολική έμφαση στη διαδικασία
Η διαρκής αύξηση των διαδικαστικών εγγυήσεων, των προσφυγών και των ελέγχων δημιούργησε, κατά την έκθεση, ένα σύστημα όπου μια ποινική υπόθεση μπορεί να καθυστερεί ή να καταρρέει εξαιτίας διαδικαστικών ζητημάτων. Η καθυστέρηση της δικαιοσύνης αποδυναμώνει και την αποτρεπτική λειτουργία της ποινής.
3. Η κατάργηση των ελάχιστων ποινών
Ο Ποινικός Κώδικας του 1994 εγκατέλειψε τα κατώτατα όρια ποινών, αφήνοντας στον δικαστή πολύ μεγάλη διακριτική ευχέρεια. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με το Ινστιτούτο, είναι μεγάλη απόσταση ανάμεσα στη βαρύτητα που αποδίδει ο νόμος σε ένα αδίκημα και στην πραγματική ποινή που επιβάλλεται.
4. Η υπερβολική εξατομίκευση της ποινής
Η προσωπικότητα και η κοινωνική κατάσταση του δράστη απέκτησαν μεγαλύτερο βάρος σε σχέση με τη βαρύτητα της πράξης και την ανάγκη προστασίας της κοινωνίας. Έτσι, η ποινή μετατρέπεται από σαφή απάντηση στην παραβίαση του νόμου σε εξατομικευμένο πρόγραμμα επανένταξης.
5. Η υπερβολική προσφυγή σε εναλλακτικές ποινές
Η μεταρρύθμιση του 2009 αύξησε τις δυνατότητες αναστολής, ημιελεύθερης διαβίωσης και ηλεκτρονικής επιτήρησης. Το σωφρονιστικό σύστημα επιχείρησε να περιορίσει τον εγκλεισμό χωρίς, σύμφωνα με την έκθεση, να επιλύσει το πρόβλημα του υπερπληθυσμού των φυλακών.
6. Η κατάργηση των «ποινών-κατωφλίων»
Το 2014 η κυβέρνηση Ταουμπιρά κατάργησε τις ελάχιστες ποινές για τους υπότροπους. Παράλληλα, η φυλάκιση χαρακτηρίστηκε έσχατο μέτρο. Για τους επικριτές της μεταρρύθμισης, αυτό αποδυνάμωσε ιδιαίτερα την αντιμετώπιση της υποτροπής.
7. Η απόσταση μεταξύ καταδίκης και πραγματικής έκτισης
Οι συνεχείς ρυθμίσεις για πρόωρη αποφυλάκιση και μετατροπή ποινών ενισχύουν την αντίληψη ότι η ποινή που ανακοινώνει το δικαστήριο δεν είναι κατ’ ανάγκην η ποινή που θα εκτιθεί.
8. Ο υπερπληθυσμός των φυλακών
Παρά την πολιτική περιορισμού του εγκλεισμού, οι γαλλικές φυλακές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα υπερσυγκέντρωσης κρατουμένων. Το σύστημα, επομένως, δεν κατόρθωσε ούτε να μειώσει αποφασιστικά τον εγκλεισμό ούτε να εξασφαλίσει αξιοπρεπείς συνθήκες κράτησης.
9. Η υπερβολική δικαστικοποίηση της πολιτικής
Το βασικό ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο την αυστηρότητα των ποινών, αλλά και το ποιος έχει την τελική εξουσία να καθορίζει την πολιτική ασφάλειας: ο εκλεγμένος νομοθέτης ή ο δικαστής ;
Le Figaro
22/8/26
via Babis Georges Petrakis
------------
- Le grand renoncement sécuritaire et judiciaire : ces décisions qui ont coulé la France depuis 50 ans
Μέρος Δεύτερο
Το Ινστιτούτο Thomas More εντοπίζει μια σειρά από πολιτικές επιλογές που, κατά την εκτίμησή του, μετέτρεψαν το γαλλικό κοινωνικό κράτος από μηχανισμό προστασίας σε σύστημα οικονομικά δυσβάστακτο, με χαμηλή αποτελεσματικότητα και αυξανόμενη εξάρτηση από τη φορολογία και το δημόσιο χρέος. Οι βασικές αστοχίες αφορούν τις συντάξεις, την αγορά εργασίας, τη στέγαση και την οικογενειακή πολιτική.
1. Η συνταξιοδότηση στα 60
Η μεταρρύθμιση του 1982 αύξησε τη διάρκεια καταβολής των συντάξεων ακριβώς σε μια περίοδο δημογραφικής γήρανσης και υψηλής ανεργίας. Το αποτέλεσμα ήταν, σύμφωνα με την έκθεση, η δημιουργία ενός μόνιμου δημοσιονομικού ελλείμματος, το οποίο μεταφέρεται στις επόμενες γενιές. Οι διαδοχικές μεταρρυθμίσεις δεν αντιμετώπισαν ριζικά το πρόβλημα.
2. Η διαρκής επέκταση του κράτους πρόνοιας
Από το RMI του 1988 έως το RSA και τα πολυάριθμα επιδόματα, η κοινωνική προστασία αποσυνδέθηκε σταδιακά από την εργασία και τις εισφορές. Η έκθεση θεωρεί ότι δημιουργήθηκε ένα σύστημα όπου η αναδιανομή εισοδήματος διευρύνεται χωρίς αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικής βάσης.
3. Η παγίδα των χαμηλών μισθών
Η πολιτική φορολογικών και ασφαλιστικών ελαφρύνσεων για τους χαμηλόμισθους, που γενικεύθηκε από το 1993, επιχείρησε να προστατεύσει την απασχόληση χαμηλής ειδίκευσης. Σύμφωνα με την έκθεση, όμως, επιβάρυνε συγκριτικά περισσότερο την εξειδικευμένη εργασία και αποθάρρυνε επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας. Οι γενικές εργοδοτικές ελαφρύνσεις έφθασαν τα 77,3 δισ. ευρώ το 2024.
4. Το 35ωρο
Η μείωση του νόμιμου χρόνου εργασίας αύξησε, κατά την έκθεση, το κόστος εργασίας, την πολυπλοκότητα και τη διοικητική επιβάρυνση. Το κείμενο υποστηρίζει ότι η θετική επίδραση στην απασχόληση ήταν στην καλύτερη περίπτωση περιορισμένη, ενώ η μεταρρύθμιση συνέβαλε στην απώλεια ανταγωνιστικότητας και στην αποβιομηχάνιση.
5. Η αποτυχία της πολιτικής στέγασης
Ο νόμος SRU του 2000, που επέβαλε ελάχιστο ποσοστό κοινωνικής κατοικίας στους δήμους, δεν πέτυχε τον στόχο της κοινωνικής ανάμειξης. Αντίθετα, η ζήτηση για κοινωνική κατοικία αυξήθηκε δραματικά, ενώ η χαμηλή κινητικότητα των ενοικιαστών και οι περιορισμοί στην οικοδόμηση επιδείνωσαν την έλλειψη κατοικιών.
6. Η εγκατάλειψη της καθολικότητας της οικογενειακής πολιτικής
Το 2015 οι οικογενειακές παροχές συνδέθηκαν περισσότερο με το εισόδημα. Το Ινστιτούτο θεωρεί ότι η επιλογή αυτή αποδυνάμωσε ένα βασικό χαρακτηριστικό της γαλλικής οικογενειακής πολιτικής και, σε συνδυασμό με άλλες μεταρρυθμίσεις, συνέβαλε στη δημογραφική υποχώρηση.
7. Η αποδυνάμωση της οικογενειακής στήριξης
Η μείωση του quotient familial, οι αλλαγές στα επιδόματα παιδιού και η μεταρρύθμιση της γονικής άδειας περιόρισαν, σύμφωνα με την πηγή, τα οικονομικά κίνητρα για την απόκτηση παιδιών. Παράλληλα, οι νέες θέσεις βρεφονηπιακής φροντίδας που είχαν υποσχεθεί δημιουργήθηκαν σε πολύ μικρότερο αριθμό από τον προβλεπόμενο.
Το κοινό νήμα όλων αυτών των επιλογών είναι, κατά το Thomas More, η αποσύνδεση εργασίας, παραγωγής, εισφοράς και κοινωνικού δικαιώματος. Το γαλλικό μοντέλο διευρύνθηκε συνεχώς, αλλά η παραγωγική βάση που το χρηματοδοτεί δεν ακολούθησε. Έτσι, ένα σύστημα που σχεδιάστηκε για να προστατεύει την κοινωνία καταλήγει να επιβαρύνει την εργασία, να αποθαρρύνει την παραγωγή και να μεταφέρει ολοένα μεγαλύτερο κόστος στις επόμενες γενιές.
Le Figaro
23/8/26
Σχόλια