‘’Η στατιστική αλχημεία των καταθέσεων: Πώς ο κ. Σκέρτσος βαφτίζει τη φτώχεια... “πλούτο των νοικοκυριών”

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D

Στην πολιτική επικοινωνία υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στην απλουστευτική παρουσίαση των αριθμών και στην εσκεμμένη διαστρέβλωση της οικονομικής πραγματικότητας. Όταν ο Υπουργός Επικρατείας, κ. Άκης Σκέρτσος, επικαλείται με θρίαμβο την αύξηση των τραπεζικών καταθέσεων των φυσικών προσώπων την περίοδο 2019–2025 ως απόδειξη ότι «οι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών αυξήθηκαν», ξεπερνά αυτή τη γραμμή με πρωτοφανή άνεση.

Το ερώτημα που γεννάται αμείλικτο είναι: Κύριε Σκέρτσο, είστε σοβαρός; Πώς επιτρέψατε στον εαυτό σας να διολισθήσει σε μια τόσο φθηνή επικοινωνιακή πονηρία, συγχέοντας σκοπίμως τις βασικές αρχές της Μακροοικονομικής;

Η θεμελιώδης «αλχημεία»: Καταθέσεις (Stock) αντί για Αποταμίευση (Flow)

Ο κ. Υπουργός εκμεταλλεύεται την άγνοια του ευρέος κοινού γύρω από τη διαφορά μεταξύ αποθέματος (stock) και ροής (flow).

Οι τραπεζικές καταθέσεις είναι απλώς ένα αποτύπωμα ρευστότητας σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η αύξηση των ονομαστικών καταθέσεων κατά 42 δισ. ευρώ την τελευταία εξαετία δεν συνιστά παραγωγή νέου πλούτου για το μέσο νοικοκυριό, αλλά οφείλεται σε τρεις πολύ συγκεκριμένους παράγοντες:

1. Στον πληθωριστικό μεγενθυτή: Όταν τα πάντα ακριβαίνουν κατά 20% και 30%, τα ονομαστικά χρηματικά υπόλοιπα που διακινούνται στην αγορά διογκώνονται αναγκαστικά, χωρίς να αυξάνεται η πραγματική αγοραστική δύναμη.

2. Στην υποχρεωτική ψηφιοποίηση των συναλλαγών: Η επέκταση των POS και των ηλεκτρονικών πληρωμών υποχρέωσε ρευστότητα που διακινούνταν παλαιότερα εκτός τραπεζικού συστήματος να εμφανιστεί στους λογαριασμούς.

3. Στη ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων: Πωλήσεις ακινήτων, μεταφορές κεφαλαίων από το εξωτερικό ή «από το στρώμα» στις τράπεζες καταγράφονται ως αύξηση καταθέσεων, αλλά δεν αποτελούν αποταμίευση από το τρέχον εισόδημα.

Τι αποκαλύπτουν η AMECO και η Eurostat

Αν ο κ. Σκέρτσος ανέτρεχε στα επίσημα στοιχεία των Εθνικών Λογαριασμών (AMECO, Eurostat), θα ερχόταν αντιμέτωπος με την πραγματικότητα που βιώνει κάθε ελληνική οικογένεια:

1. Αρνητικός Ρυθμός Αποταμίευσης: Η Ελλάδα παραμένει σταθερά η μοναδική χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση με δομικά αρνητικό ποσοστό καθαρής αποταμίευσης νοικοκυριών (-2% έως -4% του διαθέσιμου εισοδήματος καθ' όλη την περίοδο 2019–2025).

2. Αποταμιευτική Αποψίλωση: Το μέσο ελληνικό νοικοκυριό δεν αποταμιεύει· καταναλώνει περισσότερα από όσα εισπράττει. Για να βγάλει το μήνα απέναντι στο κύμα της ακρίβειας, «τρώει» από τις παλιές του αποταμιεύσεις ή υπερχρεώνεται.

Πού πήγαν πραγματικά τα λεφτά; Τα Τομεακά Ισοζύγια απαντούν

Η τομεακή λογιστική της οικονομίας είναι αμείλικτη:

Η αποταμίευση του ενός είναι το έλλειμμα του άλλου.

Ενώ τα νοικοκυριά υφίστανται βίαιη εισοδηματική αφαίμαξη, ο Εταιρικός Τομέας (Non-Financial Corporations) στην Ελλάδα κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ κερδοφορίας. Βάσει των στοιχείων της AMECO, το μερίδιο κέρδους των επιχειρήσεων (Profit Share) εκτινάχθηκε στο 47%-48%, από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωζώνη.

Η πραγματική αποταμίευση της περιόδου 2019–2025 δεν πήγε στους μισθωτούς και τους συνταξιούχους. Μετατοπίστηκε βίαια από τα νοικοκυριά προς τις επιχειρήσεις μέσω του «πληθωρισμού κερδών» (profit-led inflation) και από την ιδιωτική οικονομία προς το Κράτος μέσω των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων. Ακόμη δε και εντός του φακέλου «φυσικά πρόσωπα» στις τράπεζες, η όποια αύξηση αφορά τη συσσώρευση πλούτου στο ανώτερο 10% των εισοδημάτων.

Συμπέρασμα

Η προσπάθεια του κ. Σκέρτσου να παρουσιάσει την αναγκαστική διόγκωση των ονομαστικών τραπεζικών υπολοίπων ως «αύξηση της αποταμίευσης των φυσικών προσώπων» δεν είναι απλώς ένα στατιστικό σφάλμα. Είναι μια υπολογισμένη πολιτική τακτική που επιχειρεί να μετακυλίσει την ευθύνη της ακρίβειας στους ίδιους τους καταναλωτές.

Όταν όμως η επιστήμη της Μακροοικονομικής καταγράφει αρνητική αποταμίευση και συρρίκνωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, η επίκληση των «γεμάτων τραπεζικών λογαριασμών» δεν συνιστά σοβαρό πολιτικό λόγο. Συνιστά επικίνδυνη πονηριά. Το είχατε ανάγκη κύριε Σκέρτσο;

spyridonstalias@hotmail.com

New York 9/8/2026 

=================

Δημήτρης Στεργίου

  ·

Αγαπητέ Σπύρο, ω της κομματικής παραφροσύνης και ω του επιστημονικού εμπαιγμού, που συνεχίζεται σε όλα τα πεδία μακροοικονομικής στημένης ενημέρωσης (fakenews) που δεν προλαβαίνω με στοιχεία σχεδόν καθημερινώς με άρθρα μου να αποκαλύπτω, αλλά, δυστυχώς, όπως κι εσύ ακόμα περισσότερο, επί ματαίω, διότι οι Έλληνες σήμερα δεν διαβάζουν ή, αν διαβάζουν, δέχονται "αβασανίστως" και "αταλαιπώρως", όπως έλεγε ο Θουκυδίδης, ότι τους δίνεται έτοιμο και καλόν και συμφέρον ταις ψυχαίς ... Σκέρτσου και ομοίων...

 =====================

Spyros Stalias

  ·

Δημήτρης Στεργίου Δασκαλε, πριν 35 χρονια (ΔΙΕΘΝΙΚΗ-ΔΗΛΟΣ) ο Οικονομικος εκανε ενα τευχος αφιερωμενο στα 200 χροναι απο το θανατο του Ανταμ ΣΜΙΘ. Μου ζητησες να γραψω ενα αρθρο. Το εγραψα δημοσιευτηκε, αναμεσα σε αρθρα μεγαλων ονοματων της εποχης ακομα καιμ ΝΟΜΠΕΛ. ΠΟυλησα πολυ μουρη τοτε και αρχισα να αρθογραφω. Για το θρασος μου φερεις την ευθυνη εσυ. Παρε τωρα και τα παρακατω στοιχεια να δεις τα των αποταμιευσεων και ποση θαλπωρη μας προσεφερε το ευρω..Φιλια...Για να αποδομηθεί το επιχείρημα περί «αύξησης των αποταμιεύσεων», απαιτείται η ξεκάθαρη διάκριση ανάμεσα στη Ροή Αποταμίευσης (Εθνικοί Λογαριασμοί) και στο Στοκ Τραπεζικών Καταθέσεων (Τράπεζα της Ελλάδος). 1. Εθνικοί Λογαριασμοί & Βάση Δεδομένων AMECO(Τομέας S14 + S15: Households and Non-Profit Institutions Serving Households — Αποκλειστικά Νοικοκυριά και Ιδιοκτήτες Ατομικών Επιχειρήσεων)Κωδικοί Μεταβλητών AMECO: ASGH: Saving rate, gross: households and NPISH (Ακαθάριστο ποσοστό αποταμίευσης νοικοκυριών ως % του Ακαθάριστου Διαθέσιμου Εισοδήματος UVGH). ASNH: Saving rate, net: households and NPISH (Καθαρό ποσοστό αποταμίευσης νοικοκυριών ως % του Καθαρού Διαθέσιμου Εισοδήματος UVNH). USGH: Gross saving: households and NPISH (Ακαθάριστη αποταμίευση νοικοκυριών σε ονομαστική αξία / δισ. ευρώ). USNH: Net saving: households and NPISH (Καθαρή αποταμίευση νοικοκυριών σε ονομαστική αξία / δισ. ευρώ). Οι Αριθμοί (Ροή Αποταμίευσης - Saving Rate): 2001 (Είσοδος στο Ευρώ): Ποσοστό Αποταμίευσης (ASGH): +8,2% έως +9,0% του διαθέσιμου εισοδήματος. Ακαθάριστη Αποταμίευση (USGH): Θετική, περίπου 9,5 - 10 δισ. ευρώ. 2024 / 2025 (Σήμερα):Ποσοστό Αποταμίευσης (ASGH): -2,5% έως -4,0% (αρνητικό ποσοστό σταθερά την τελευταία δεκαετία, με εξαίρεση την παροδική αναγκαστική αποταμίευση των lockdowns το 2020-2021). Καθαρή Αποταμίευση (USNH): Αρνητική (περίπου -3,5 έως -5 δισ. ευρώ ετησίως). Ερμηνεία: Το μέσο ελληνικό νοικοκυριό σήμερα αναλώνει αποταμιεύσεις (dissaving) — δηλαδή καταναλώνει περισσότερα από όσα εισπράττει, αντλώντας από παλαιότερες αποταμιεύσεις ή αυξάνοντας τις υποχρεώσεις του. Η Ελλάδα κατέχει τη χειρότερη επίδοση στην Ε.Ε. στο ποσοστό αποταμίευσης νοικοκυριών. 2. Στοιχεία Τράπεζας της Ελλάδος / ΕΚΤ (Υπόλοιπο Καταθέσεων) (Stock/Υπόλοιπο στον τομέα S14: Νοικοκυριά — χωρίς τις Μη Χρηματοπιστωτικές Επιχειρήσεις S11) Αν η αναφορά γίνεται στο συνολικό ονομαστικό υπόλοιπο καταθέσεων: Δεκέμβριος 2001: Καταθέσεις Νοικοκυριών (S14): Περίπου 68 - 70 δισ. ευρώ (το σύνολο μαζί με τις επιχειρήσεις ήταν ~90 δισ. ευρώ). 2024 / 2025:Καταθέσεις Νοικοκυριών (S14): Περίπου 145 - 148 δισ. ευρώ (το σύνολο μαζί με τις επιχειρήσεις διαμορφώνεται κοντά στα 200 δισ. ευρώ). 3. Πού έγκειται η «Στατιστική Αλχημεία» Σύγχυση Στοκ και Ροής: Εμφανίζεται η αύξηση του ονομαστικού υπολοίπου καταθέσεων (Stock) ως «αποταμίευση των νοικοκυριών», ενώ η ετήσια ροή αποταμίευσης (ASGH / USNH) των εθνικών λογαριασμών είναι αρνητική. Ασύμμετρη Συγκέντρωση: Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι η αύξηση των καταθέσεων είναι άκρως συγκεντρωμένη: Το 72% - 75% των καταθετών διατηρεί υπόλοιπα κάτω των 1.000 ευρώ.Το μεγαλύτερο μέρος του όγκου των 145+ δισ. ευρώ ανήκει στο top 10% των υψηλών εισοδημάτων και περιουσιών. Πληθωριστική Διάβρωση: Τα 148 δισ. ευρώ του 2025, αποπληθωρισμένα σε όρους αγοραστικής δύναμης του 2001, αντιπροσωπεύουν σημαντικά μικρότερη πραγματική αξία.