Με μια δυναμική οικονομία, η Πολωνία καθυστερεί την ένταξή της στη ζώνη του ευρώ. Η Βαρσοβία υπερασπίζεται το ζλότι ως εργαλείο κυριαρχίας και ευελιξίας απέναντι στις κρίσεις. Ενώ αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεχίζουν την ενσωμάτωσή τους στη ζώνη του ευρώ, η Πολωνία επιλέγει την αντίθετη κατεύθυνση. Μέλος της ΕΕ από το 2004, η χώρα υποχρεούται μελλοντικά να υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα, όμως η Βαρσοβία δεν ορίζει κανένα χρονοδιάγραμμα. Πρόκειται για μια συνειδητή επιφυλακτικότητα, που στηρίζεται σε μια οικονομία η οποία βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη και στην πεποίθηση ότι το ζλότι εξακολουθεί να αποτελεί πλεονέκτημα.
Η Πολωνία παρουσιάζει σήμερα έναν από τους ισχυρότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με κινητήρια δύναμη τη δυναμική εσωτερική κατανάλωση, μια ισχυρή αγορά εργασίας, τις επενδύσεις που υποστηρίζονται από τα ευρωπαϊκά κονδύλια και μια ανταγωνιστική βιομηχανία, η οικονομία της υπεραποδίδει συστηματικά σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Για την κυβέρνηση, τα αποτελέσματα αυτά ενισχύουν την άποψη ότι δεν υπάρχει καμία επείγουσα ανάγκη να εγκαταλειφθεί το εθνικό νόμισμα.
Το ζλότι, ασπίδα απέναντι στις κρίσεις
Το βασικό επιχείρημα της Βαρσοβίας είναι απλό: η διατήρηση μιας ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής.
Με το ζλότι, η Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας μπορεί να προσαρμόζει τα επιτόκια ανάλογα με τις ανάγκες της εθνικής οικονομίας, χωρίς να δεσμεύεται από τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η οποία πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις οικονομικές πραγματικότητες των είκοσι χωρών της ζώνης του ευρώ.
Όμως είναι κυρίως η ανάμνηση της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 που εξακολουθεί να επηρεάζει τη συζήτηση. Εκείνη την εποχή, η υποτίμηση του ζλότι, η οποία εκτιμάται μεταξύ 10% και 15%, συνέβαλε στη στήριξη των πολωνικών εξαγωγών και επέτρεψε να αποφευχθεί η ύφεση. Η Πολωνία έγινε τότε η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατέγραψε θετική ανάπτυξη εν μέσω της παγκόσμιας κρίσης.
Για πολλούς Πολωνούς οικονομολόγους, αυτή η συναλλαγματική ευελιξία λειτούργησε ως πραγματικός μηχανισμός απορρόφησης των κραδασμών. Με την ένταξη στη ζώνη του ευρώ, αυτό το εργαλείο θα εξαφανιζόταν. Σε περίπτωση οικονομικού σοκ, οι προσαρμογές θα έπρεπε να πραγματοποιούνται περισσότερο μέσω των μισθών, της απασχόλησης ή των δημόσιων οικονομικών — λύσεις που θεωρούνται πιο επώδυνες.
Μια κοινή γνώμη που δεν έχει πειστεί
Η επιφυλακτικότητα αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό κοινή και στον πληθυσμό. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των Πολωνών προτιμά να διατηρήσει το ζλότι, το οποίο θεωρείται τόσο σύμβολο εθνικής κυριαρχίας όσο και αποτελεσματικό οικονομικό εργαλείο.
Ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας, Άνταμ Γκλαπίνσκι, έχει επίσης ταχθεί επανειλημμένα κατά μιας γρήγορης ένταξης στη ζώνη του ευρώ. Η θητεία του, η οποία διαρκεί έως το 2028, σε συνδυασμό με το σημερινό πολιτικό περιβάλλον, καθιστά οποιαδήποτε αλλαγή στάσης απίθανη βραχυπρόθεσμα.
Ο υπουργός Οικονομικών, Αντρέι Ντομάνσκι, συνοψίζει αυτή τη θέση χωρίς περιστροφές: σύμφωνα με τον ίδιο, «η πολωνική οικονομία βρίσκεται σαφώς σε καλύτερη κατάσταση από εκείνη πολλών χωρών που έχουν υιοθετήσει το ευρώ». Εκτιμά μάλιστα ότι οι οικονομικές μελέτες προσφέρουν ολοένα και περισσότερα επιχειρήματα υπέρ της διατήρησης του ζλότι.
Το ελληνικό προηγούμενο παραμένει στη μνήμη όλων
Η κρίση του ελληνικού χρέους εξακολουθεί επίσης να τροφοδοτεί τις επιφυλάξεις. Για ένα μέρος των Πολωνών πολιτικών και οικονομολόγων, οι δυσκολίες που αντιμετώπισε η Αθήνα έδειξαν τα όρια ενός ενιαίου νομίσματος όταν οι οικονομίες των κρατών-μελών εξελίσσονται με πολύ διαφορετικούς ρυθμούς.
Η Βαρσοβία προτιμά, επομένως, να διατηρήσει τα περιθώρια ελιγμών της, έως ότου το επίπεδο ανάπτυξής της συγκλίνει πλήρως με εκείνο των μεγαλύτερων οικονομιών της ζώνης του ευρώ. Αρκετοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η συζήτηση θα μπορούσε να ανοίξει εκ νέου σε περίπου δέκα χρόνια, όταν η οικονομική σύγκλιση θα έχει προχωρήσει περισσότερο.
Μια οικονομική επιτυχία που αλλάζει τα δεδομένα
Από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Πολωνία έχει μεταμορφώσει ριζικά την οικονομία της. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της, σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης, έχει υπερδιπλασιαστεί μέσα σε είκοσι χρόνια, χάρη στις επενδύσεις, την εκβιομηχάνιση και τα σημαντικά ευρωπαϊκά κονδύλια.
Σήμερα, η χώρα συγκαταλέγεται στις πιο δυναμικές οικονομίες της ευρωπαϊκής ηπείρου. Αυτή η επιτυχία ενισχύει την πεποίθηση των πολωνικών αρχών ότι η διατήρηση του ζλότι αποτελεί περισσότερο πλεονέκτημα παρά εμπόδιο.
21News
14/8/26
via Babis Georges Petrakis
------------------
Σχόλια