===========================
Πως μπορείς να λες ως πρωθυπουργός στη Βουλή ότι «λειτουργεί υπέρ των εχόντων η μείωση του ΦΠΑ και όχι υπέρ των μικρομεσαίων καταναλωτών» όταν άλλα δείχνουν οι μελέτες ;
Και μάλιστα ο άνθρωπος είπε ψέμματα ότι «απέτυχε το μέτρο στην Ισπανία» !
Ε λοιπόν ας του πει κάποιος ότι 10 ( ! ) μελέτες μετά το 2021 μέχρι τέλη του 2025 για Ισπανία, Γερμανία, Πορτογαλία, Σλοβακία και Πολωνία (δείτε το link) δείχνουν βαθμό μετακύλισης που ξεπερνά το 90%( πλήρη μεταφορά του φορολογικού οφέλους στις τιμές των αγαθών )
Η μείωση πχ του ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα στην Ισπανία το 2023 και το 2024 πέρασε στην τιμή σχεδόν στο σύνολό της (όπως και οι αντίστοιχες μειώσεις στη Γερμανία και την Πορτογαλία)
Και ο πρωθυπουργός είπε στη Βουλή ότι το πήρανε πίσω ως μέτρο - θεέ και κύριε !
Και αλήθεια τώρα : πως μπορείς να προσποιείσαι ότι σκέφτεσαι τους απλούς καταναλωτές, εργαζόμενους και μικρομεσαίους, όταν έχεις ασκήσει την πλέον ταξική πολιτική των τελευταίων ετών, αφού λιγότερες από 50 εταιρίες πήραν 16 δις από τα 18 δις για ιδιωτικές επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης ; Και όταν από τα υπόλοιπα 18 δις για δημόσια έργα περί τα 12,5 δις αφορούν 17 ομίλους ; ( επίσημα στοιχεία TAA 2021-2025)
Η δε ανίκανη στα δημοσιονομικά αντιπολίτευση επικεντρώθηκε στην ακρίβεια και στις μοιρασιές με τις αναθέσεις και άφησε την κυβέρνησε να πουλάει ψέμα με το κιλό, με πρόσχημα ότι δεν πρέπει αν διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία αλλά να ενισχυθεί η «καταναλωτική συνείδηση»( κάνοντας έρευνα αγοράς της αισχροκέρδειας με την πλατφόρμα posokanei - αστεία πράγματα)
Ακούστε : η οικονομία είναι συνάρτηση πολλών προσδοκωμένων μεταβλητών -όχι εξίσωση με γνωστούς και άγνωστους, έλεος. Ο βαθμός μετακύλισης της μεταβολής του ΦΠΑ στις τιμές
και οι επιπτώσεις στο εισόδημα των νοικοκυριών, μελετήθηκαν πολύ πρόσφατα από το (ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ- όποιος θέλει ας δει στο link την μελέτη σε πολλές χώρες και με στάθμιση ασύμμετρων επιδράσεων.
Το επιχείρημα ότι «η μείωση του ΦΠΑ δεν περνάει στις τιμές» δεν επιβεβαιώνεται από τα πιο πρόσφατα δεδομένα, για την περίοδο της ενεργειακής κρίσης και του πληθωρισμού.
Είναι όχι μια αλλά δεκάδες οι πρόσφατες έρευνες και προκύπτει ότι οι στοχευμένες μειώσεις ΦΠΑ σε βασικά αγαθά μετακυλίονται στις τιμές καταναλωτή ως και πάνω από 90%, ενισχύοντας σημαντικά το εισόδημα των νοικοκυριών – ιδίως των πιο ευάλωτων – και συγκρατώντας τον πληθωρισμό.
Η συγκεντρωτική δε αυτή μελέτη προσφέρει ένα σοβαρό επιχείρημα υπέρ της αποτελεσματικότητας της μείωσης του ΦΠΑ υπό μια προϋπόθεση : ότι η κυβέρνηση δεν φοβάται να «σπάσει αυγά».
Δηλαδή να ελέγξει τα ολιγοπώλια και να καταπολεμήσει τις στρεβλώσεις στην αγορά, που το δίκαιο του ανταγωνισμού αποκαλεί «καρτελικές συμπράξεις».
Ας πει κάποιος στον πρωθυπουργό ότι σε οικονομίες που κυριαρχούν οι πολλές μικρές και ατομικές επιχειρήσεις – όπως είναι και η ελληνική – η τελική μετακύλιση του οφέλους της μείωσης του ΦΠΑ προς τα νοικοκυριά είναι συστηματικά μεγαλύτερη από την άμεση μετακύλιση στις τιμές.
Αυτό συμβαίνει επειδή στις ατομικές επιχειρήσεις το κέρδος ταυτίζεται με το εισόδημα.
Για παράδειγμα, αν μετακυλίεται στις τιμές το 50% της μείωσης του ΦΠΑ, το τελικό αποτέλεσμα που φτάνει στα νοικοκυριά, μέσω τιμών και εισοδήματος είναι 70%.
Και επειδή κατανάλωση σημαίνει ψυχολογία, η διαφορά οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι πρόσφατες μειώσεις ΦΠΑ σε άλλες χώρες έγιναν σε περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού, όπου οι καταναλωτές παρακολουθούν τις τιμές πολύ πιο προσεκτικά ( είτε τους φτιάξεις πλατφόρμα …posokanei, είτε όχι )
Θα το λέω συνέχεια : σταματήστε μερικοί την αριθμητική ερμηνεία των δημόσιων οικονομικών. Μην απλουστεύετε τα πράγματα δήθεν με απλές αριθμητικές πράξεις που δείχνουν ποσότητες αγαθών και επιλογή προϊόντων, άρα αυτό που η κυβέρνηση φορτώνει στην κοινωνία : ατομική ορθολογική επιλογή - δεν μοιάζει κανείς με κανέναν στη λήψη αποφάσεων, για πολλά πράγματα..
Η ακριβεια χρειάζεται στοχευμένες μαθηματικές παρεμβάσεις και συναρτήσεις «κόπωσης» των τιμών - δηλαδή σταθμισμένες μειώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και στο ράφι συν μείωση σε έμμεσους φόρους.
Καμία αγορά δεν είναι συλλογικός εγκέφαλος σιωπηρής συνεννόησης βασισμένος πάνω στον δήθεν homo economicus (άλλωστε η ιέρεια του νεοφιλελευθερισμού Θάτσερ έλεγε : δεν υπάρχει κοινωνία - μόνο άτομα ! )
Η κυβέρνηση λοιπόν μας εμπαίζει και εγκλωβίζει την κοινωνία με δήθεν «κοινή λογική» αριθμητικής και με τυφλή υπακοή στην δήθεν εύκολη αυτορρύθμιση της αγοράς : ( συνεννοούνται τα άτομα και ρίχνουν τις τιμές )
Και αυτό τη φέρνει αντίθετη με το ιδεολογικό της δόγμα του φιλελευθερισμού ( τα άτομα είναι ελεύθερα να δρουν και να τιμολογούν αυτοβούλως)
Κάποιος να τους πει ότι η αγορά είχε, έχει και θα έχει επόπτη, ρυθμιστή και εξισορροπητή τιμών. Και λέγεται κράτος - ούτε κομμουνιστικό ούτε σοσιαλιστικό. Φιλελεύθερο και (σταθμισμένα) παρεμβατικό πάντα προς δημόσιο συμφέρον.
Καλή η θεωρία περί βέλτιστης «συλλογικής» επιλογής, ή το υπεραπλουστευμένο του πρωθυπουργού «η μείωση ΦΠΑ ευνοεί τους πλούσιους καταναλωτές» αλλά αυτό το αποδόμησε η ίδια η ιδεολογία του νεοφιλευθερισμού εδώ και μπόλικα χρόνια !
Γιατί ; Μα δεν προέβλεψε ότι τελικά δεν υφίσταται τιμή ισορροπίας μεταξύ εισοδήματος και κόστους, αν δεν παρέμβει το κράτος στο περιθώριο κέρδους των καρτέλ.
Δηλαδή, πάταξη στο arbitrage κερδοφορίας πολυεθνικών με ενδοομιλικές συναλλαγές (όχι μόνο για transfer pricing φοροαποφυγής) που ευνοούν την «ανταλλαγή κερδών»( trade off) και αδιάθετων μερισμάτων...
Σχόλια