Η Τουρκία προχωρά σε μια κίνηση στρατηγικής κλιμάκωσης, επιχειρώντας να μετατρέψει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» από ένα πολιτικό σύνθημα σε επίσημο νόμο του κράτους. Σύμφωνα με αποκαλύψεις της εφημερίδας Milliyet και του διευθυντή της, Οζαΐ Σεντίρ, η Τουρκική Εθνοσυνέλευση ετοιμάζεται να ψηφίσει ένα νομοσχέδιο-σταθμό, το οποίο 44 χρόνια μετά τον νόμο για τα χωρικά ύδατα, έρχεται να επανακαθορίσει μονομερώς τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της Άγκυρας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ
Ο νέος νόμος δεν αποτελεί απλώς μια τυπική επικαιροποίηση, αλλά μια προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων. Μέσω αυτού, η Άγκυρα φιλοδοξεί να κατοχυρώσει την υφαλοκρηπίδα, τη συνορεύουσα ζώνη και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) που διεκδικεί, βαφτίζοντάς τες «περιοχές τουρκικής αρμοδιότητας».
H «Θάλασσα Ειδικού Καθεστώτος» και η υπερεξουσία του Προέδρου
Μια από τις πλέον ανησυχητικές διατάξεις του νομοσχεδίου είναι η παροχή εξουσίας στον Τούρκο Πρόεδρο να κηρύσσει περιοχές ως «Θάλασσα Ειδικού Καθεστώτος». Πρόκειται για θαλάσσιες ζώνες τις οποίες η Τουρκία δεν έχει ανακηρύξει ακόμη επίσημα ως ΑΟΖ, αλλά επιθυμεί να ελέγχει πλήρως.
Με την κίνηση αυτή, η Άγκυρα καθιστά σαφές ότι κάθε οικονομική, επιστημονική, περιβαλλοντική ή ερευνητική δραστηριότητα σε αυτές τις περιοχές θα απαιτεί την προηγούμενη έγκριση της Τουρκίας, καθώς και ότι ποιαδήποτε δράση τρίτης χώρας (π.χ. πόντιση καλωδίων, επιστημονικές έρευνες) χωρίς τουρκική άδεια θα θεωρείται παραβίαση της τουρκικής νομοθεσίας.
Το casus belli ως «ασπίδα» των τουρκικών θέσεων
Το δημοσίευμα της Milliyet επιβεβαιώνει ότι η απειλή πολέμου (casus belli) του 1995 παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της τουρκικής πολιτικής. Ο νέος νόμος ορίζει τα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο αυστηρά στα 6 ναυτικά μίλια, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε επέκταση από πλευράς της Ελλάδας θα οδηγήσει σε απώλεια της αδιάλειπτης θαλάσσιας σύνδεσης της Τουρκίας με τα διεθνή ύδατα, γεγονός που η Άγκυρα δεν προτίθεται να αποδεχθεί.
Παράλληλα, η νομοθεσία στοχεύει απευθείας στις πρόσφατες ελληνικές πρωτοβουλίες για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και την ίδρυση θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο. Η Άγκυρα θεωρεί αυτές τις κινήσεις «ύπουλα βήματα» της Αθήνας και σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τον νέο νόμο ως «νομική ασπίδα» για να τις ακυρώσει στην πράξη.
Δικαιοδοσία πέρα από τα όρια: Ο ρόλος του τουρκικού στόλου
Ο νέος νόμος φαίνεται να δίνει «λευκή επιταγή» στο τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό και την Ακτοφυλακή για παρεμβάσεις στο πεδίο. Όπως επισημαίνουν Τούρκοι αναλυτές, οι δυνάμεις της Άγκυρας θα έχουν πλέον μια νόμιμη εντολή δράσης ακόμη και σε περιοχές όπου η κυριαρχία αμφισβητείται (ζώνες EGEAYDAK) ή σε περιοχές που καλύπτονται από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Μετέ Σοχτάογλου, η Τουρκία αποκτά πλέον τη στρατηγική ευελιξία να επιβάλλει τον έλεγχό της εκτός επίσημων συμφωνιών, επικαλούμενη το εσωτερικό της δίκαιο.
Στο ίδιο πανηγυρικό κλίμα η γνωστή τουρκική σελίδα Turkish Century σχολιάζει: «Όλα τα πρώην οθωμανικά νησιά που εμπίπτουν στην τουρκική υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ ΠΡΈΠΕΙ να προσαρτηθούν από την Τουρκία. Αυτό θα σταματήσει τον παράνομο εξοπλισμό από την Αθήνα των νησιών σε παραβίαση των συνθηκών και θα τερματίσει όλες τις διαφωνίες χωρικών υδάτων/εναέριου χώρου στο Αιγαίο εν μία νυκτί».
Η τεχνολογική υπεροχή ως μέσο επιβολής
Η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία συνοδεύεται από μια έντονη ρητορική επίδειξης ισχύος από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο Τούρκος Πρόεδρος, σε πρόσφατες δηλώσεις του, τόνισε την αυξανόμενη αυτονομία της χώρας του στην αμυντική τεχνολογία, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Από τα βάθη της θάλασσας μέχρι και το διάστημα έχουμε συστήματα με την υπογραφή μας. Η Τουρκία παράγει πλέον τα δικά της μαχητικά, οπλισμένα drones και μη επανδρωμένα θαλάσσια οχήματα».
Η σύνδεση της «Γαλάζιας Πατρίδας» με την εγχώρια αμυντική βιομηχανία δείχνει ότι η Άγκυρα προετοιμάζεται να υποστηρίξει τις νομικές της διεκδικήσεις με προηγμένα στρατιωτικά μέσα που παράγει η ίδια και άρα δεν υπόκεινται σε κυρώσεις.
Συμπεράσματα και οι προκλήσεις για την Αθήνα
Η θεσμοθέτηση των τουρκικών διεκδικήσεων αποτελεί μια σοβαρή πρόκληση για την ελληνική εξωτερική πολιτική. Η Άγκυρα ακυρώνει στην πράξη τις ελληνικές ρυθμίσεις για την αλιεία και το περιβάλλον στο Αιγαίο. Παράλληλα, επιβάλλει καθεστώς «συνδιαχείρισης» μέσω της απαίτησης για παροχή άδειας σε κάθε είδους δραστηριότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, επιχειρεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα, τα οποία θα χρησιμοποιεί σε κάθε μελλοντική διαπραγμάτευση ή προσφυγή σε διεθνή όργανα.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα καλείται πλέον να απαντήσει θεσμικά σε επίπεδο ΟΗΕ και Ε.Ε., επιταχύνοντας ταυτόχρονα την ταχύτατη ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος, καθώς η Τουρκία δείχνει έτοιμη να μεταφέρει την αντιπαράθεση από το χαρτί στο πεδίο των επιχειρήσεων.
==============
=============
Σχόλια