Η πολιτική Μητσοτάκη πίσω από την σκοτεινή πλευρά της αξιολόγησης ΒΒΒ

 ΑΝΔΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΚΗΣ 

 Με την οικονομία να την αφήνει, η Fitch Ratings στάσιμη στο ΒΒΒ σε ότι αφορά τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, τον πληθωρισμό να εκτινάσσεται τον Απρίλιο στο 5,4% από 3,9% τον Μάρτιο, την Rynair να καταργεί 12 δρομολόγια και να κλείνει τη βάση στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης και να μειώσει κατά 700.000 τις θέσεις που προσφέρει για την Ελλάδα, την ώρα που οι αεροπορικές αυξάνουν τους ναύλους, καθώς ξεμένουν από καύσιμα, η κυβέρνηση πετάει την μπάλα σε μια τραμπικής έμπνευσης συνταγματική αναθεώρηση. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

Με το 27%+ των Ελλήνων σε κατάσταση φτώχειας, με την εκτίναξη κατά 36,5% των πλειστηριασμών από τους servicers και τους πολίτες να ξεπουλούν 7.178 χρυσές λίρες Αγγλίας το α΄ τρίμηνο του 2026, πέρα από τα 40.031 που πούλησαν το 2025, είναι προφανές ότι η κοινωνία βουλιάζει στην ανικανότητα της κυβέρνησης Μητσοτάκη να οργανώσει επί εφτά χρόνια ένα κύμα αυτοτροφοδοτούμενης ανάπτυξης στη βιομηχανία και στον αγροτικό τομέα. Απεναντίας δημιούργησε ένα πλαίσιο ευκαιριακών κερδών, που εξάγονται στο εξωτερικό, παραχωρώντας έμμεσα φιλέτα του δημόσιου τομέα στο ξένο κεφάλαιο.

Σύμφωνα με νέα στοιχεία του ΟΟΣΑ, το 2025 σημειώθηκε ρεκόρ Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (ΞΑΕ), που ανήλθαν στα 12,8 δισ. δολάρια, από 7,6 δισ. το 2024. Στις ΞΑΕ, κυριαρχούν οι υπηρεσίες (χρηματοπιστωτικά, ασφαλιστικά, δραστηριότητες real estate κλπ) και έπεται με μικρότερα ποσοστά η μεταποίηση, ενώ οι εισροές στον αγροτικό τομέα είναι ελάχιστες. Είναι σημαντικό ότι ακόμη και οι επενδύσεις στις υπηρεσίες έγιναν με αγορά μετοχικού κεφαλαίου σε ποσοστό 58% για το 2024 και το 2023. Οι επενδύσεις αυτού του τύπου ανήλθαν σε 10,5 δισ. δολάρια ή περίπου στο 82% όλων των εισροών.  

Το τραγικό μοντέλο “επενδύσεων” επί Μητσοτάκη

Κλασικό μοντέλο της τραγικής πολιτικής Μητσοτάκη ήταν η εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής από το αμερικανικό fund, CVC Capital Partners, και η μεταπώλησή της. Το 2021-2022 το CVC εξαγόρασε το 90,01% της εταιρείας από την Εθνική Τράπεζα με ένα ονομαστικό τίμημα, που ανερχόταν συνολικά στα 505 εκατ. ευρώ για το 100%. Ωστόσο, το καθαρό ποσό που καταβλήθηκε αρχικά ήταν περίπου 234-240 εκατ. ευρώ, καθώς το υπόλοιπο τίμημα συνδεόταν με μελλοντικούς στόχους απόδοσης (earn-out) έως το 2026.

Τον Νοέμβριο του 2025, η Τράπεζα Πειραιώς ολοκλήρωσε την εξαγορά του 100% της Εθνικής Ασφαλιστικής (το μερίδιο του CVC και της Εθνικής Τράπεζας) έναντι 600 εκατ. ευρώ σε μετρητά. Η συμφωνία αυτή αποτίμησε το μερίδιο που κατείχε το CVC στα 540 εκατ. ευρώ. Σημειωτέον, ότι όσο το CVC ήλεγχε την Εθνική Ασφαλιστική εισέπραξε επίσης σημαντικά ποσά από μερίσματα, τα οποία υπολογίζονται σε περίπου 130-150 εκατ. ευρώ. Αυτά είναι αναπτυξιακή πολιτική ή εθνικά “εγκλήματα”… 

Συνεπώς, σε μια τέτοια οικονομία, δεν είναι τυχαίο που 2.906.800 άτομα ούτε εργάζονται, ούτε αναζητούν εργασία. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ, ο συνολικός αριθμός των ανέργων ανέρχεται σε 410.500 άτομα, ενώ τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού που ούτε εργάζονται, ούτε αναζητούν εργασία, είναι 2.906.800. Η χώρα διαθέτει επίσης το υψηλότερο ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, στο 5,4%, 412.191 άτομα χωρίς εμφανή βελτίωση.

Η Fitch, το Levy και το κακό συναπάντημα

Η Fitch αναγνωρίζει ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2024-2025 στο 146%, αλλά επισημαίνει ότι το ελληνικό χρέος εξακολουθεί να είναι περίπου 2,5 φορές υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών BBB, που βρίσκεται στο 58% του ΑΕΠ. Επί εφτά χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη μετέτρεψε την ελληνική οικονομία σε coffee economy, όπως αναφέρει η έκθεση του Ινστιτούτου Levy, που συντηρείται με μισθούς Βουλγαρίας και βλέπει να έρχεται κρίση το 2027, καθώς τα “δανεικά” του Ταμείου Ανάκαμψης δεν θα υπάρχουν πια. 

Το Ινστιτούτο Levy βασίζεται στο μακροοικονομικό μοντέλο Stock-Flow Consistent με αποτέλεσμα οι προβλέψεις του να είναι σε αντίθετη κατεύθυνση από εκείνες της Τράπεζας της Ελλάδος, της Κομισιόν, του ΔΝΤ και του ΟΟΣΑ. Επισημαίνει το συνεχές έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και ότι πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2025 αντιστοιχούσε ακόμη μόνο στο 56% του μέσου όρου της ζώνης του ευρώ, από 66% το 2006.

Η χώρα παραμένει δραματικά ελλειμματική, εισάγουμε τα πάντα. Μπορεί το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών να περιορίστηκε στα 14,1 δισ. ευρώ το 2025 και από 16,9 δισ. το 2024, αλλά αυτά είναι τεράστια ποσά και, όπως επισημαίνει η ΕΛΣΤΑΤ, η εκροή συναλλάγματος από το αρνητικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αντισταθμίζεται εν μέρει από την εισροή, που σχετίζεται με τη μεταβίβαση ιδιοκτησίας κατοικιών σε ξένα fund. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας, ο βασικός καθοριστικός παράγοντας της κρίσης 2009/2013, επιδεινώθηκε μετά το 2018, αλλά παρουσίασε ανάκαμψη την περίοδο 2022-2025, κυρίως ως αποτέλεσμα της σημαντικής μείωσης της εγχώριας ζήτησης.

Σε ένα μη ανταποδοτικό κράτος-λάφυρο στα χέρια ακατάλληλων χεριών και άνομων συμφερόντων, δεν πρέπει να προκαλεί εντύπωση το 20% του ΑΕΠ, της ελληνικής οικονομίας βρίσκεται στον “άτυπο τομέα”, που παράγει 45-50 δισ. ευρώ αδήλωτο εισόδημα. Αν φέτος, η “βαριά βιομηχανία” της χώρας, ο τουρισμός, πληγεί από την διεθνή κατάσταση, καθώς πλέον οι ελπίδες στρέφονται στους last minute τουρίστες, τόσο ο ιδιωτικός τομέας, όσο και τα κρατικά ταμεία, θα βρεθούν σε καταστάσεις πολύ επικίνδυνες. Το αποτύπωμα των τουριστικών εσόδων θα παίξει κεντρικό ρόλο στο αν θα γίνουν οι εκλογές τέλος Σεπτεμβρίου, ή αρχές Οκτωβρίου, ή τον Μάιο του 2027. 

============

 

Lavrentzos Anastasios

 

ΠΟΥ ΤΑ ΒΡΙΣΚΟΥΝ ΤΑ ΛΕΦΤA;
Η παρούσα κυβέρνηση μας προβάλλει ως επιτυχία της ότι πληρώνει πρόωρα τα δανεικά που οφείλει το ελληνικό κράτος.
Δεν προβάλλει ως επιτυχία της ότι αύξησε το ΑΕΠ που περιμένει καθηλωμένο 15 χρόνια, δεν προβάλλει ως επιτυχία της ότι αύξησε τις γεννήσεις, ότι έδωσε προοπτική στους νέους, αλλά ότι πληρώνει πριν από την ώρα τους τους δανειστές.
Θα θέσουμε δύο ερωτήσεις:
(1) Πού βρίσκει τα χρήματα για να πληρώσει πρόωρα τα δάνεια;
(2) Είναι καλό αυτό;
Απαντήσεις:
(1) Την απάντηση στο πρώτο ερώτημα νομίζω ότι την βρήκατε ήδη: Μια κυβέρνηση έχει δύο βασικές πηγές εσόδων: τα φορολογικά έσοδα και τον δανεισμό. Οι δύο αυτές πηγές δεν είναι οι μόνες, αλλά είναι οι κύριες. Όταν λοιπόν μειώνει τον δανεισμό είναι προφανές ότι τα έσοδα προέρχονται από τους φόρους. Και μιλάμε κυρίως από τους έμμεσους φόρους κατανάλωσης. Διότι όταν ο πληθωρισμός έχει βάλει φωτιά σε όλα τα είδη (π.χ. στο Soupermarket, βενζίνη), είναι σαφές ότι και έμμεσοι φόροι έχουν αυξηθεί και αυτοί αναλογικά. Αν οι τιμές στο Soupermarket έχουν ανέβει κατά 35-40%, αντίστοιχα έχουν αυξηθεί και τα έσοδα από ΦΠΑ.
Μια άλλη πηγή εσόδων είναι οι συναλλαγές μέσω καρτών, οι οποίες φανέρωσαν ένα μέρος του ΑΕΠ που έμενε αφανές. Αυτή είναι και πρακτικά και η μόνη αιτία αύξησης του ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια. Ότι μετά τον κορονοϊό φανερώθηκε ένα μέρος της "μαύρης οικονομίας".
Επομένως η απάντηση στο πρώτο ερώτημα είναι σαφής: τα χρήματα η κυβέρνηση τα βρίσκει απ΄τον ελληνικό λαό που λόγω της ακρίβειας δεν μπορεί να βγάλει τον μήνα. Όμως οι δανειστές δεν πληρώνονται απλώς στην ώρα τους, αλλά νωρίτερα! Και το γεγονός ότι αυτό προβάλλεται ως επιτυχία, δείχνει προς ποιους δίνει προτεραιότητα η κυβέρνηση. Για τους πολίτες, υπάρχει μόνο "τσάι και συμπάθεια", των διαφόρων ePass από τα χρήματά μας, ως μια μερική επιστροφή της φοροαφαίμαξης, εν είδει κοινωνικής πολιτικής.
(2) Μήπως όμως το να πληρώνουμε τους δανειστές νωρίτερα είναι καλό; Η απάντηση από καθαρά τεχνοκρατική άποψη είναι όχι. Μια επιχείρηση κινείται με δικά της κεφάλαια, αλλά το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων της είναι δανεικά. Και γιατί το κάνει αυτό; Διότι αν μια επιχείρηση πληρώνει επιτόκιο 5%, αλλά μπορεί να παράγει κέρδη 10% ή 15% στα κεφάλαια που κινεί, έχει συμφέρον να παραμένει δανεισμένη. Αν λοιπόν κάποιος επιστρέφει τα δανεικά πριν την ώρα τους, σημαίνει ότι δεν έχει τί να τα κάνει. Αν το κάνει ένας επιχειρηματίας, σημαίνει ότι δεν είναι αποτελεσματικός ή η επιχείρησή του κλείνει. Λειτουργεί υπό εκκαθάριση.
Τέλος υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο: αν τα δάνεια που αποπληρώνονται είναι σταθερού επιτοκίου είναι μάλλον χαμηλότοκα σε σχέση με τα τωρινά επίπεδα επιτοκίου. Ένα τέτοιο δάνειο, δεν το αποπληρώνεις, το αφήνεις να τρέχει και αξιοποιείς τα λεφτά όσο καλύτερα μπορείς. Αυτά βέβαια γίνονται στις επιχειρήσεις. Δεν τα κάνουν άνθρωποι που δεν έχουν δουλέψει στην πραγματική οικονομία.
Η πραγματική, μόνιμη και υγιής μείωση του χρέους έρχεται μόνο μέσα από την ανάπτυξη της οικονομίας, ώστε και η κοινωνία να βρει συνθήκες να αναπτυχθεί. Όμως μια αναπτυσσόμενη, ευημερούσα ανερχόμενη κοινωνία δεν την θέλει συνολικά το πολιτικό σύστημα. Είναι προτιμότερη μια κοινωνία που γερνά, ζει με επιδόματα και αντικαθίσταται με τους παράνομους μετανάστες που μας στέλνει η Τουρκία.

Σχόλια