Η Γαλλία καταγράφει μία πρωτοφανή επιτάχυνση των μεταναστευτικών ροών, με τον ρυθμό να συνεχίζει να αυξάνεται με όλο και μεγαλύτερη ένταση.
Ο πληθυσμός των μεταναστών αυξήθηκε κατά 434.000 άτομα μόνο μέσα στο 2024. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση που έχει καταγραφεί ποτέ, τρεις φορές υψηλότερη από τον μέσο όρο των ετών 2000 — και είκοσι πέντε φορές υψηλότερη από τον μέσο όρο των ετών 1990 ! Ο αριθμός των νέων αδειών παραμονής που χορηγεί η Γαλλία κάθε χρόνο έχει τριπλασιαστεί από τα τέλη του προηγούμενου αιώνα.
Διασταυρώνοντας το σύνολο των εισερχόμενων ροών, μπορούμε να εκτιμήσουμε εύλογα ότι τουλάχιστον 400.000 νέοι μετανάστες φτάνουν πλέον κάθε χρόνο στη Γαλλία.
Οι κοινωνικές παροχές που λαμβάνουν οι μετανάστες είναι υπερδιπλάσιες από αυτές των Γάλλων πολιτών. Η μετανάστευση πλέον έχει εξελιχθεί σε ένα ολικό κοινωνικό φαινόμενο. Δεν επηρεάζει μόνο την ασφάλεια, αλλά ανατρέπει ολόκληρη τη συλλογική ζωή της Γαλλίας: υγεία, στέγαση, εκπαίδευση και αγοραστική δύναμη.
Ποτέ στο παρελθόν δεν υπήρξαν τόσοι μετανάστες στη Γαλλία. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, η χώρα εισήλθε σε μια νέα εποχή θεαματικής επιτάχυνσης των μεταναστευτικών ροών. Αυτή η «υπερθέρμανση» οφείλεται λιγότερο σε συνειδητή πολιτική και περισσότερο στην απώλεια ελέγχου των δημοκρατικών θεσμών.
Η μετανάστευση λειτουργεί πλέον ως αυτόνομη δυναμική, τροφοδοτούμενη από έναν διοικητικό μηχανισμό που κινείται με πλήρη ταχύτητα, αδιάφορος στις πολιτικές εναλλαγές. Τα ρεκόρ καταγράφονται επί προεδρίας Macron: ο ετήσιος μέσος όρος των πρώτων αδειών παραμονής υπερβαίνει κατά 35% αυτόν του Hollande και κατά 55% αυτόν του Sarkozy. Συνολικά, υπολογίζονται περίπου 400.000 νέοι μετανάστες ετησίως (λαμβάνοντας υπόψη νόμιμες εισόδους, αιτήσεις ασύλου, ασυνόδευτους ανήλικους και διοικητικούς διπλασιασμούς), ισοδύναμο με τον πληθυσμό μιας πόλης όπως η Νίκαια ή η Νάντη.
Πολλοί ειδικοί υποβαθμίζουν αυτό το 0,6% του πληθυσμού, αλλά παραβλέπουν τα συσσωρευμένα «αποθέματα». Ο μεταναστευτικός πληθυσμός αυξήθηκε κατά 76% από το 2000, φτάνοντας τα 7,7 εκατομμύρια το 2024 (11,3% του συνόλου). Αν προστεθούν οι απόγονοι δεύτερης (8 εκατ.) και τρίτης γενιάς (4,8 εκατ.), ο συνολικός πληθυσμός «προερχόμενος από μετανάστευση» ξεπερνά τα 20 εκατομμύρια, δηλαδή περίπου το 30% των κατοίκων.
Αλλαγή σύνθεσης και οικονομική πραγματικότητα
Σε αυτή την ποσοτική έκρηξη προστίθεται μια βαθιά αλλαγή προέλευσης. Το 1968, οι δύο στους τρεις μετανάστες ήταν Ευρωπαίοι. Σήμερα, τα τρία τέταρτα είναι εξωευρωπαϊκοί, με τους Αφρικανούς (κυρίως Αλγερινούς) να αποτελούν το ήμισυ. Η μετανάστευση δεν περιορίζεται πια σε συγκεκριμένες περιοχές, αλλά επηρεάζει ολόκληρη τη Γαλλία, ακόμα και την ύπαιθρο της Βρετάνης.
Παρά τις διακηρύξεις για «μετανάστευση εργασίας», η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η Γαλλία δέχεται μαζικά και γενναιόδωρα (με κοινωνικές παροχές ανεξάρτητες από εθνικότητα και άνευ όρων στέγαση ακόμα και για παράνομους), αλλά η μετανάστευση της είναι από τις λιγότερο εργαζόμενες στην Ευρώπη. Μόλις το 56% των εξωευρωπαίων σε ενεργή ηλικία εργάζεται – 14 μονάδες χαμηλότερα από τους Γάλλους. Στους νεοεισερχόμενους του 2023, μόνο ένας στους τρεις είχε δουλειά στις αρχές του 2024, ενώ στους Αφρικανούς από την υποσαχάρια Αφρική το ποσοστό πέφτει στον έναν στους τέσσερις.
Η αποτυχία οικονομικής ένταξης οφείλεται κυρίως σε οικογενειακές εισόδους και σε προελεύσεις από χώρες με μεγάλη πολιτισμική απόσταση. Οι κοινωνικές παροχές που λαμβάνουν οι μετανάστες είναι διπλάσιες από αυτές των μη μεταναστών, και το πρόβλημα μεταφέρεται στις επόμενες γενιές. Ο Pouvreau-Monti καταλήγει ότι δεν υπάρχει ρεαλιστικό σενάριο θετικής συνεισφοράς στα δημόσια οικονομικά: η πολιτική αυτή προκαλεί καθαρή απώλεια για το Κράτος και την Κοινωνική Ασφάλιση.
Η γνωστή φράση «οι μετανάστες κάνουν τις δουλειές που οι Γάλλοι δεν θέλουν» λειτουργεί ως άλλοθι για ορισμένους κλάδους που προτιμούν φθηνή, επισφαλή εργασία αντί για καινοτομία ή καλύτερους μισθούς. Το κοινωνικό κόστος (στέγαση, υγεία, σχολείο) το πληρώνει όμως ολόκληρη η κοινωνία.
Le Figaro
16/4/26
via Babis Georges Petrakis
Σχόλια