ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΔΩ ΚΑΙ ΚΑΙΡΟ ΗΤΑΝ ΟΡΑΤΟ, ΤΩΡΑ ΕΠΙΤΑΧΥΝΕΤΑΙ: Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ
Ο γνωστός μας οικονομικός (πρωτίστως) αναλυτής Άλεξ Κρέμερ δημοσίευσε ένα σχόλιο/άρθρο με τίτλο: "Ο πόλεμος με το Ιράν επιταχύνει την κατάρρευση της Δύσης" και υπότιτλο: "Ήδη πριν από 38 χρόνια, οι στρατιωτικοί σχεδιαστές των ΗΠΑ είχαν καταλάβει ότι η αμερικανική ηγεμονία στη Δυτική Ασία θα καταρρεύσει. Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, το φράγμα έσπασε". Το ενδιαφέρον εδώ βρίσκεται στο ότι ο Κρέμερ μέχρι πολύ πρόσφατα συνέχιζε να τρέφει ελπίδες για την αντι-συστημικότητα του αμερικανού προέδρου.
Το Ιράν δεν χρειάζεται να κερδίσει τον τρέχοντα πόλεμο στη Μέση Ανατολή για να νικήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Αρκεί να επιβιώσει και φαίνεται ότι κάνει κάτι περισσότερο από το να επιβιώνει. Αυτό δεν πρέπει να εκπλήσσει κανέναν που παρακολουθεί έστω και επιπόλαια τα γεγονότα.
Σύμφωνα με την εφημερίδα The Washington Post [1], οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες συνέταξαν μια απόρρητη εκτίμηση της κατάστασης λίγο πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκινήσουν τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ακόμη και μια μαζική στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν είναι απίθανο να ανατρέψει την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και το κρατικό της σύστημα. Για κάποιο λόγο, όμως, η εκτίμησή τους αγνοήθηκε.
Και γίνεται ακόμα χειρότερο: μόλις δύο ημέρες πριν ξεκινήσει τον πόλεμο κατά του Ιράν, ο Τραμπ απέλυσε τον διευθυντή του Γενικού Επιτελείου, υποναύαρχο Fred Kacher. Προφανώς, ο υποναύαρχος Kacher προσπάθησε να προειδοποιήσει τον Τραμπ να μην επιτεθεί στο Ιράν λόγω των κινδύνων, των ανεπαρκών αποθεμάτων πυρομαχικών και των πιθανών απωλειών. Ως ανώτερος αξιωματικός επιχειρήσεων του αμερικανικού στρατού που υποστηρίζει το Γενικό Επιτελείο, ο Kacher ήταν ο καταλληλότερος αξιωματικός για να δώσει στον Πρόεδρο μια πολύ απαραίτητη δόση πραγματικότητας.
Ο Τραμπ προφανώς δεν ευχαριστήθηκε με αυτό που άκουγε, οπότε απέλυσε τον Kacher που είχε παραμείνει λιγότερο από τρεις μήνες στη θέση του. Ο προϊστάμενος του Kacher, ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Dan Caine, προφανώς εξέφρασε επίσης επιφυλάξεις σχετικά με το Ιράν, αλλά τελικά δέχτηκε να εκτελέσει τις διαταγές του [Τραμπ].
* * *
Η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη, τέτοια που κανείς δεν έχει ξαναδεί ποτέ...
Οι Αμερικανοί ηγέτες αρέσκονται πάντα να μιλούν για την αμερικανική στρατιωτική δύναμη ως απεριόριστη και πανίσχυρη. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, αυτό είναι προφανώς κάτι φυσικό, αλλά δεν είναι ο μόνος: πριν από λίγο καιρό, ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν, ρωτήθηκε αν οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πολεμήσουν σε τρία μέτωπα [Ουκρανία, Μέση Ανατολή και Κίνα]. Η απάντησή του ήταν ότι ναι, «φυσικά και μπορούμε να το κάνουμε. Είμαστε οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, για το Θεό».
Σίγουρα, πολλοί είναι πρόθυμοι να το πιστέψουν αυτό, αλλά οι Αμερικανοί στρατιωτικοί γνωρίζουν από καιρό τα όρια του στρατού τους. Στις 7 Φεβρουαρίου 1990 – πριν από 36 χρόνια – η New York Times δημοσίευσε μια έκθεση βασισμένη στο «Defense Planning Guidance», ένα εξαμηνιαίο έγγραφο που διαμορφώνει τη στρατηγική σκέψη και προσδιορίζει τις αμυντικές προτεραιότητες των ανώτατων Αμερικανών στρατιωτικών αρχηγών.
* * *
Εμφάνιση περιφερειακών απειλών
Διέταξαν τον στρατηγό Νόρμαν Σουάρτσκοφ, που ήταν τότε επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, να επικεντρωθεί στην προστασία των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της Αραβικής Χερσονήσου από «περιφερειακές απειλές». Ο στόχος αυτός ορίστηκε σαφώς ως στρατηγική προτεραιότητα του αμερικανικού στρατού, καθώς οι στρατιωτικοί ηγέτες είχαν κατανοήσει ότι η ηγεμονία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή δεν μπορούσε να θεωρηθεί δεδομένη.
Το 1988, το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) δημοσίευσε μια μελέτη με τίτλο «Συναντώντας τους Aμφισβητίες: Περιφερειακές προκλήσεις για τον επόμενο πρόεδρο». Η μελέτη υποστήριζε ότι «ο γενικός μας στόχος είναι να παραμείνουμε η κυρίαρχη εξωτερική δύναμη στην περιοχή». Την ίδια χρονιά, ο πρόεδρος Μπους ο 41ος αναφέρθηκε στην ίδια πρόκληση σε ομιλία του στην ακαδημία της ακτοφυλακής: «Η εμφάνιση περιφερειακών δυνάμεων αλλάζει ραγδαία το στρατηγικό τοπίο... Πρέπει να ελέγξουμε τις επιθετικές φιλοδοξίες των ανυπότακτων καθεστώτων».
* * *
Το διευρυνόμενο χάσμα αξιοπιστίας
Αυτό ήταν απολύτως σύμφωνο με τη μελέτη του CSIS, η οποία ανέφερε ότι «... η ικανότητα αντιμετώπισης των περιφερειακών προκλήσεων πρέπει να καταστεί κεντρικός στόχος της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ». Ωστόσο, οι συντάκτες της μελέτης σημείωσαν ότι «το ζήτημα είναι η βιωσιμότητα της στρατιωτικής δύναμης ως γενικού μέσου διπλωματίας... Το χάσμα μεταξύ των δυνατοτήτων και της αξιοπιστίας των ΗΠΑ ενδέχεται να διευρυνθεί περαιτέρω, καθώς ο κόσμος γίνεται όλο και πιο πολυπολικός».
Αυτή η πρόταση, που προμηνύει την πολυπολικότητα και την εξασθένιση της στρατιωτικής δύναμης των ΗΠΑ, γράφτηκε πράγματι το 1988 – πριν από 38 χρόνια! Ακόμη και τότε, οι στρατιωτικοί που χάραζαν στρατηγική αναγνώριζαν ότι η ικανότητα της ηγεμονικής δύναμης να ελέγχει στρατιωτικά τη Μέση Ανατολή ήταν περιορισμένη και εξαρτιόταν από περιφερειακούς συμμάχους:
«Οι ΗΠΑ δεν θα είναι σε θέση να εκτελέσουν καμία σημαντική επιχείρηση έκτακτης ανάγκης χωρίς ουσιαστική βοήθεια από άλλες χώρες. Όλες οι αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής και άμυνας πρέπει να λαμβάνονται έχοντας συνειδητοποιήσει αυτό το γεγονός».
Η περιφερειακή ηγεμονία των ΗΠΑ βασιζόταν επίσης σε μεγάλο βαθμό στην «αξιοπιστία» και την προβολή δύναμης, και όχι στην πραγματική τους δύναμη. Ο πρώην επικεφαλής της CIA και του Πενταγώνου, James Schlesinger, ήταν ειλικρινής:
«... τα μεμονωμένα στοιχεία των ενόπλων δυνάμεων ενδέχεται να μην αθροίζονται στο σύνολο που απαιτείται για τη διατήρηση της θέσης της Αμερικής ως ηγετικής παγκόσμιας δύναμης. Οι Αμερικανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να έχουν σαφή αντίληψη ότι η βάση για τον καθορισμό της δομής των ενόπλων δυνάμεων και των στρατιωτικών δαπανών των ΗΠΑ στο μέλλον δεν πρέπει να είναι απλώς η ανταπόκριση σε μεμονωμένες απειλές, αλλά μάλλον αυτό που απαιτείται για τη διατήρηση της συνολικής αύρας της αμερικανικής ισχύος».
* * *
Δύο πυλώνες, που αμφότεροι καταρρέουν
Με άλλα λόγια, η ηγεμονία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή βασιζόταν σε δύο βασικούς πυλώνες:
Την ικανότητα να κινητοποιεί δυνάμεις-αντιπροσώπους (δηλ. το Ισραήλ, την Αλ Κάιντα, το ISIS, την Αλ Νούσρα κ.λπ.) και
Την ικανότητα να προβάλλει δύναμη και να εκφοβίζει οποιεσδήποτε «περιφερειακές απειλές» ώστε να τις υποτάξει.
Και οι δύο αυτοί πυλώνες καταρρέουν σήμερα με εμφανή τρόπο. Η αλαζονεία του Ντόναλντ Τραμπ και του Πιτ Χέγκσεθ για τη μεγαλύτερη και πιο θανατηφόρα δύναμη στην ιστορία του γαλαξία μας μπορεί να γίνει κατανοητή ακριβώς ως αυτό που ο Σλέσιντζερ αποκαλούσε διατήρηση «της συνολικής αύρας της αμερικανικής ισχύος». Αλλά από το 1988 μέχρι σήμερα, η αξιοπιστία της προβολής της αμερικανικής ισχύος συνεχίζει να επιδεινώνεται και οι αλαζονικές δηλώσεις του Τραμπ και του Χέγκσεθ δεν έχουν πλέον τη δύναμη να υποτάξουν τους περιφερειακούς αντιπάλους των ΗΠΑ. Αυτό το πλοίο έχει σαλπάρει εδώ και πολύ καιρό.
* * *
Η στρατηγική ήττα ήταν ορατή από καιρό
Στο βιβλίο του «Time to Start Thinking» (Ώρα να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε), ο Edward Luce αναφέρθηκε σε μια συνεδρίαση στρατηγικής που πραγματοποιήθηκε το 2011 στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Άμυνας από 16 υψηλόβαθμους αξιωματικούς του αμερικανικού στρατού. Η συνεδρίαση κατέληξε στα εξής συμπεράσματα:
«Το παράθυρο της αμερικανικής ηγεμονίας κλείνει. Βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου ακόμα έχουμε επιλογές. Μέχρι το 2021, δεν θα έχουμε πλέον επιλογές. ... Οι ΗΠΑ εξαρτώνται υπερβολικά από το στρατό τους και πρέπει να μειώσουν δραστικά την «παγκόσμια παρουσία» τους, τερματίζοντας όλους τους πολέμους, ιδίως στον Αφγανιστάν, και κλείνοντας τις στρατιωτικές βάσεις που διατηρούν εν καιρώ ειρήνης στη Γερμανία, τη Νότια Κορέα, το Ηνωμένο Βασίλειο και αλλού... Όλα αυτά είναι μέσα για την επίτευξη ενός σκοπού, που είναι η αποκατάσταση της οικονομικής ζωτικότητας της Αμερικής. ...
Ο πρωταρχικός μας στόχος πρέπει να είναι η αποκατάσταση της ευημερίας της Αμερικής. Ως εκ τούτου, προτείνουμε στο Πεντάγωνο να μειώσει τον προϋπολογισμό του κατά τουλάχιστον 20%... το μεγαλύτερο μέρος των εξοικονομήσεων θα έπρεπε να δαπανηθεί για πολιτικές προτεραιότητες, όπως οι υποδομές, η εκπαίδευση και η εξωτερική βοήθεια. ... Κανείς εδώ δεν πιστεύει ότι η πολιτική σε αυτό το μέρος θα αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη. Το μόνο που λέμε είναι ότι αν δεν αλλάξει, θα βρεθούμε σε δύσκολη θέση. Αυτό δεν είναι θέμα ιδεολογίας, αλλά κατανόησης της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα μας».
Είναι απολύτως απογοητευτικό το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, η κυβέρνηση του οποίου είχε σαφώς κατανοήσει και λάβει υπόψη αυτές τις προειδοποιήσεις, ξαφνικά άλλαξε στάση και ξεκίνησε αυτό που πρέπει να είναι το πιο ριψοκίνδυνο και απερίσκεπτο γεωπολιτικό στοίχημα που θυμόμαστε. Οι απόψεις και οι προειδοποιήσεις των πραγματικών εμπειρογνωμόνων αγνοήθηκαν και ο Τραμπ φαίνεται να ακολούθησε τις συμβουλές των «Στιβ [Wytkoff], Τζάρετ [Kushner], Πιτ [Hegseth] και άλλων, όπως ο Μάρκο [Rubio]...». Είναι πραγματικά δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά αυτό, προφανώς, είναι που συνέβη. [Δείτε το βίντεο στα σχόλια].
* * *
Η δύναμη του Ιράν και το κόστος του αυτογκόλ του Τραμπ
Εκτός από το ότι είναι πραγματικά εξαντλημένες και κουρασμένες από τον πόλεμο, οι δυνάμεις της αυτοκρατορίας έχουν επίσης αποθαρρυνθεί. Αυτό είναι το αποτέλεσμα των θεαματικών αυτογκόλ. Ταυτόχρονα, η δύναμη και η ανθεκτικότητα του Ιράν εξέπληξαν μόνο όσους άφησαν τον εαυτό τους να τυφλωθεί από την «συνολική αύρα της αμερικανικής δύναμης». Αυτοί που έδιναν προσοχή δεν εξεπλάγησαν. Εδώ είναι ό,τι έγραψα για αυτή την κατάσταση σε ένα ενημερωτικό δελτίο του TrendCompass τον Δεκέμβριο του 2023:
"Το τελικό αποτέλεσμα θα είναι η αποβολή της ηγεμονικής δύναμης από την πλούσια σε πόρους (και εξασφαλίσεις) περιοχή, με τεράστιο κόστος για τα δυτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Το μόνο μαγικό ραβδί που τους απομένει να χρησιμοποιήσουν θα είναι η εκτύπωση χρημάτων και ο πληθωρισμός."
Τώρα έχουμε περάσει αυτό το σημείο καμπής. Όταν η στρατιωτική δύναμη μιας αυτοκρατορίας ατροφεί, χάνει την πολιτική εξουσία επί των υποτελών της, οι οποίοι θα πρέπει να αναζητήσουν προστασία αλλού. Δεν θα δανείζονται πλέον από τα χρηματοπιστωτικά σας ιδρύματα και ενδέχεται να μην αναθέτουν προσοδοφόρες κυβερνητικές συμβάσεις στις εταιρείες σας.
Τελικά, ο μεγαλύτερος αντίκτυπος από την απώλεια της ηγεμονίας θα γίνει αισθητός στην οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές της αυτοκρατορικής δύναμης. Εάν η αυτοκρατορία δεν είναι σε θέση να επανακτήσει τον έλεγχο των περιφερειακών δυνάμεων, ο πλούτος των φυσικών πόρων τους δεν θα μετατρέπεται πλέον σε εγγύηση για τις τράπεζές σας. Είναι σαν να τραβάτε τα θεμέλια από κάτω από ολόκληρο το οικοδόμημα.
Για να αποτρέψουν την κατάρρευση, οι δυτικές κεντρικές τράπεζες δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το να τυπώσουν χρήματα σε τεράστιες ποσότητες. Το μόνο που θα καταφέρουν με αυτό είναι να κερδίσουν χρόνο. Η κατάρρευση του συστήματος είναι μαθηματική βεβαιότητα και απλώς θέμα χρόνου. Αυτή είναι η μεγάλη αλλαγή που συμβαίνει στον κόσμο σήμερα, καθώς τα 500χρονα θεμέλια της αποικιοκρατίας του παλιού κόσμου καταρρέουν σαν χιονοστιβάδα.
* * *
Καθώς η ηγεμονία εξασθενεί, η πολυπολικότητα αναπτύσσεται
Ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχε απόλυτο δίκιο, στο τέλος της επίσκεψής του στη Μόσχα, όταν δήλωσε ότι «Αυτή τη στιγμή συμβαίνουν αλλαγές - όπως δεν έχουμε δει εδώ και 100 χρόνια - και εμείς είμαστε αυτοί που οδηγούμε αυτές τις αλλαγές μαζί». Η Ρωσία και η Κίνα έχουν σαφώς αποφασίσει να διαλύσουν την ηγεμονία της Δύσης. Η επίθεση του Τραμπ στο Ιράν το μόνο που έκανε ήταν να επιταχύνει αυτή την πορεία. Ωστόσο, ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα θεωρούν τον αμερικανικό λαό ως εχθρό. Αντίθετα, έχουν βάλει στο στόχαστρό τους την αυτοκρατορική ολιγαρχία, τους ιδιοκτήτες των εξασφαλίσεων [ΣΗΜ. collateral στα αγγλικά, δηλαδή εγγυήσεων].
Η εξωτερική πολιτική της ρωσικής κυβέρνησης, που αποκαλύφθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν στην πρόσφατη συνάντηση του κλαμπ Valdai στις 31 Μαρτίου 2023, έχει ως εξής: «Η Ρωσική Ομοσπονδία ενδιαφέρεται για τη διατήρηση της στρατηγικής ισορροπίας, της ειρηνικής συνύπαρξης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την επίτευξη ισορροπίας συμφερόντων μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών».
Ευτυχώς, η κυβέρνηση του κ. Πούτιν συνεχίζει να καλλιεργεί μια εποικοδομητική συνεργασία με τους Αμερικανούς ομολόγους της. Αυτή η διμερής σχέση είναι πιο σημαντική από οποιαδήποτε άλλη για το μέλλον της ειρήνης στον κόσμο. Μακροπρόθεσμα, πιστεύω ότι θα συμβάλει στην καθοδήγηση των διεθνών σχέσεων προς μια πραγματικά ειρηνική συνύπαρξη και παραγωγική συνεργασία.
Ακόμα κι αν η κατάσταση σήμερα φαίνεται ζοφερή, πρέπει να έχουμε κατά νου τη συμβουλή του Κομφούκιου: όταν ένα μεγάλο δέντρο πέφτει, προκαλεί μεγάλο θόρυβο και καταστροφή. Αλλά οι σπόροι μεγαλώνουν στη σιωπή. Σήμερα έχουμε το προνόμιο να θρέφουμε αυτούς τους σπόρους, γιατί αυτοί είμαστε εμείς.
===============
....σε ότι μας αφορά:
Σχόλια