Το ότι η Meloni κάθεται τόσο σταθερά στην καρέκλα της έχει εκπλήξει πολλούς. Από τον Οκτώβριο του 2022 ηγείται μιας συμμαχίας κεντροδεξιάς. Αν παραμείνει μέχρι το τέλος της θητείας σε ενάμιση χρόνο, θα ξεπεράσει τον μέντορά της Silvio Berlusconi ως πρωθυπουργός με τη μεγαλύτερη συνεχή θητεία μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Και αν –όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις– επανεκλεγεί για άλλα πέντε χρόνια, θα μπορούσε να χαράξει μια μικρή εποχή στην ιταλική πολιτική.
Θέλει να βάλει τη σφραγίδα της και στην Ευρώπη – και ο συνεργάτης της λέγεται Friedrich Merz. Όταν ο καγκελάριος πήγε στις κυβερνητικές διαβουλεύσεις με σχεδόν όλο το υπουργικό συμβούλιο, η Meloni δεν τον δέχτηκε στο παλάτι του πρωθυπουργού, αλλά τον προσκάλεσε στο δικό της αστικό παλάτι. Πρόσφατα είχε δεχθεί εκεί τον βασιλιά Charles. Τώρα ο Merz έλαβε σχεδόν βασιλική υποδοχή. «Η Ιταλία και η Γερμανία δεν ήταν ποτέ τόσο κοντά όσο σήμερα», είπε η Meloni. Ο Merz συμφώνησε σχεδόν λέξη προς λέξη, σαν η κοινή τους ιστορία να ξεκινούσε μετά το 1943, το τέλος της Άξονα.
Η Ιταλία παρέμεινε στο πλευρό της Ουκρανίας
Όταν η Ιταλίδα ανέβηκε στην εξουσία πριν από περισσότερα από τρία χρόνια, η κυβέρνηση Scholz την κοίταζε με σκεπτικισμό έως εχθρότητα. Δεν εμπιστεύονταν τις
ιδεολογικές μεταμορφώσεις της Meloni και του κόμματός της Fratelli d’Italia, που ήθελε να περάσει από τη νεοφασιστική ιστορία της σε ένα σύγχρονο συντηρητικό παρόν. Ο Scholz έκρυψε την πρώτη επίσκεψή της στο Βερολίνο σε Παρασκευή βράδυ, για να μην προκαλέσει θόρυβο.
Όμως ήδη στο τέλος της σύντομης περιόδου της συμμαχίας Semáforo φάνηκε ότι η δήθεν ριζοσπαστική Meloni ακολουθούσε στην εξωτερική πολιτική ρεαλιστική γραμμή. Στον πόλεμο της Ουκρανίας συνέχισε την πολιτική του πολύ εκτιμώμενου προκατόχου της Mario Draghi: η Ιταλία παρέμεινε σταθερά στο πλευρό του θύματος και των διατλαντικών και ευρωπαϊκών συμμάχων – παρά την αντίσταση μέσα στη δική της συμμαχία, ιδίως από τη Lega του αντιπροέδρου και φίλου του Πούτιν Matteo Salvini.
Πρόσφατα ο απόστρατος στρατηγός Roberto Vannacci αποσχίστηκε από τη Lega και ίδρυσε δικό του κόμμα. Κατηγορεί τον Salvini ότι τράβηξε τη Lega στο «στρατόπεδο του πολέμου» της Meloni, αντί να υποστηρίξει ειρηνευτικές προσπάθειες με τη Μόσχα. Από τότε καλεί τους οπαδούς του που έμειναν στη Lega να ψηφίσουν στο κοινοβούλιο κατά των περαιτέρω αποστολών όπλων.
Η Meloni ως εταίρος στην πολιτική μετανάστευσης
Στην πολιτική μετανάστευσης, η Meloni και ο Merz παίζουν την ίδια μουσική. Μαζί με την κομματική του φίλη, την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, διαπραγματεύτηκε με χώρες της Βορείου Αφρικής για να περιορίσει το ρεύμα των μεταναστών. Η πρότασή της να φιλοξενούνται μετανάστες από ασφαλείς χώρες προέλευσης σε εξωχώρια κέντρα πριν καν πατήσουν έδαφος ΕΕ βρήκε μεγάλη απήχηση στην ΕΕ. Η Meloni πιστεύει ότι το «μοντέλο Αλβανίας» της, παρά τα δικαστικά εμπόδια, σύντομα θα γίνει σχολή και σε άλλες χώρες της ΕΕ.
Επαναλαμβάνει συνεχώς ότι είναι αξιόπιστος εταίρος. Στις δημόσιες δαπάνες ακολουθεί με τον φειδωλό υπουργό Οικονομικών και Οικονομίας Giancarlo Giorgetti μια πολιτική λιτότητας πιο «γερμανική» από την τρέχουσα δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης Merz. Στη διαμάχη δασμών με την Αμερική, ο Macron ήθελε να οδηγήσει την ΕΕ σε σύγκρουση με την Ουάσινγκτον, ενώ ο Merz και η «ψιθυρολόγος του Τραμπ» Meloni επέλεξαν αποκλιμάκωση.
Και στη συνεργασία αμυντικής βιομηχανίας η Ιταλία είναι πρόθυμη να καλύψει το κενό του Παρισιού. Το γαλλο-γερμανικό πρότζεκτ μαχητικού θεωρείται ήδη νεκρό στη Ρώμη. Όπως ήδη στο joint venture της ιταλικής Leonardo με τη Rheinmetall για την κατασκευή τανκ, έτσι και στο επόμενο Eurofighter θα μπορούσαν Βερολίνο και Ρώμη να ηγηθούν κοινοπραξίας, με συμμετοχή και Ηνωμένου Βασιλείου και Ιαπωνίας.
Ως μια πρώτη δοκιμή του νέου γερμανο-ιταλικού κινητήρα για την Ευρώπη θεωρούνται οι κοινές προτάσεις για το Ευρωπαϊκό Σύνοδο Κορυφής Ανταγωνιστικότητας. Εκεί οι εταίροι, που αυτοχαρακτηρίζονται «οι δύο σημαντικότερες βιομηχανικές χώρες της Ευρώπης», ζητούν μείωση γραφειοκρατίας, ταχύτερες αδειοδοτήσεις και ενίσχυση της ενιαίας αγοράς. «Σε ορισμένα θέματα προχωράμε πιο εύκολα με την Ιταλία στην Ευρώπη», λέει ο πρώην Γερμανός πρέσβης στη Ρώμη Hans-Dieter Lucas: «Η σύγκλιση Ρώμης-Βερολίνου δεν έχει προηγούμενο στην ΕΕ».
Η Γαλλία έχει πυρηνικά όπλα ως η μόνη χώρα της ΕΕ
Ο Lucas, που υπήρξε και πρέσβης στο Παρίσι, δεν θέλει όμως να υπερβάλλει. Υπενθυμίζει ότι η Γαλλία παραμένει αναντικατάστατη ως βασικός εταίρος, επειδή έχει μεγαλύτερη οικονομία, είναι η μόνη χώρα της ΕΕ με πυρηνικά όπλα, έχει μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και –σε αντίθεση με την Ιταλία– διαθέτει «γονίδιο μεγάλης δύναμης».
Η Γαλλία «παίζει σε άλλη κατηγορία στρατιωτικά», λέει και ο Nino Galetti, που διηύθυνε το Ίδρυμα Konrad Adenauer τόσο στο Παρίσι όσο και στη Ρώμη. Πιστεύει όμως ότι όσον αφορά τον ρόλο κράτους και οικονομίας, η Γερμανία έχει περισσότερα κοινά με την Ιταλία παρά με τη Γαλλία. Και αυτό δεν είναι ασήμαντο. Ο Merz χαρακτήρισε την ανταγωνιστικότητα στην ομιλία του στο Μόναχο «ουσιώδη» για την ενίσχυση της Ευρώπης – ισότιμη με την ασφάλεια.
Ακόμα λείπουν πολλά από μια ειδική εταιρική σχέση με τη Ρώμη, και ιδιαίτερα πρόσωπα που να την ενσαρκώνουν. Στη Γερμανία ελάχιστοι πολιτικοί ασχολούνται βαθιά με την Ιταλία. Η κοινοβουλευτική ομάδα γερμανο-ιταλικής φιλίας στο Μπούντεσταγκ προεδρεύεται από έναν νεαρό βουλευτή του AfD, χωρίς ιδιαίτερη σύνδεση με την Ιταλία. Άλλοι παραπέμπουν σε προηγούμενο πρόεδρο από το SPD που δεν είναι πια βουλευτής.
Πολλοί σκέφτονται τα χρόνια της φασιστικής Άξονα
Πάνω απ’ όλα όμως λείπει το ιστορικό αφήγημα που έκανε τη σχέση με το Παρίσι μύθο. Η υπέρβαση της «αιώνιας έχθρας», η συμφιλίωση μετά από ενάμιση αιώνα πολέμων, έκανε τη γαλλο-γερμανική σχέση σύμβολο του ευρωπαϊκού ειρηνευτικού έργου. Με την Ιταλία, αντίθετα, πολλοί θυμούνται τα δέκα χρόνια της φασιστικής Άξονα, όταν τα δύο κράτη υπό Χίτλερ και Μουσολίνι βρέθηκαν στη λάθος πλευρά της ιστορίας. Κι όμως η πολύ μακρύτερη γερμανο-ιταλική ιστορία προσφέρει άφθονες αφετηρίες για ευρωπαϊκό αφήγημα, π.χ. στους αιώνες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Έθνους.
Στην προσέγγιση με τη Ρώμη «υπάρχει μουσική», λέει ο πρόεδρος του ΕΛΚ Weber και μιλά για «ουσιαστική» αναβάθμιση των σχέσεων. Ήταν ο πρώτος γερμανός κορυφαίος πολιτικός που επισκέφθηκε τη Meloni μετά την εκλογή της στη Ρώμη και προετοίμασε την είσοδό της στους «καλούς» κύκλους των Βρυξελλών. Από τότε αποδείχθηκε «επαγγελματίας και εποικοδομητική διαχειρίστρια της ΕΕ», ενθουσιάζεται ο Weber. Σε αντίθεση με άλλους ηγέτες της ΕΕ, βάζει το αποτέλεσμα πάνω από τα λόγια.
Frankfurter Allgemeine Zeitung
28/1/26
Σχόλια