-----------------------------------------------
-------------------------------------------------------
Spyros Stalias
Ελλάδα 2010-2025: Το Σχέδιο της ‘Αέναης Οφειλής’
Σπυρίδων Στάλιας, Οικονομολόγος PhD
Εισαγωγή: Η πορεία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία 15 χρόνια συχνά παρουσιάζεται ως ένα δράμα «αμαρτίας και τιμωρίας». Όμως, αν παραμερίσουμε την ηθικολογία και εξετάσουμε αριθμούς, αποκαλύπτεται ένας μηχανικός στραγγαλισμός που οδηγεί μαθηματικά στο ίδιο πάντα αδιέξοδο.
Περίοδος Α': 2010-2014 – Η Βίαιη Αποσύνθεση (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΔΕΞΙΑ)
Η περίοδος αυτή ήταν ένας πρωτοφανής δημοσιονομικός ακρωτηριασμός.
Δημόσιο (G-T): Η πρώτη περίοδος των μνημονίων χαρακτηρίστηκε από τη «βουτιά στο κενό». Με την επιβολή της λιτότητας, το κράτος μείωσε βίαια το έλλειμμά του (ροή G-T) κατά περίπου 75% (από το 15,1% στο 3,6% του ΑΕΠ).
Εξωτερικός Τομέας : Καθώς η Ελλάδα δεν διέθετε δικό της νόμισμα για να υποτιμήσει,οι εισαγωγές (Μ) κατέρρευσαν κατά 40%, ενώ οι εξαγωγές (Χ) παρέμειναν στάσιμες,.
Ιδιωτικός Τομέας ( I-S ): Οι επενδύσεις (Ι) μειώθηκαν κατά 55%, ενώ η αποταμίευση (S) έγινε αρνητική, αγγίζοντας το -9% του διαθέσιμου εισοδήματος, καθώς οι πολίτες ρευστοποιούσαν τα υπάρχοντά τους για να χρηματοδοτήσουν την επιβίωση και τους φόρους.
ΑΕΠ: Τελικά το ΑΕΠ ισορρόπησε μέσω της φτώχειας, αφού συρρικνώθηκε κατά 25%.και η ανεργία εκτοξεύτηκε στο 30%.
Περίοδος Β': 2015-2019 – Η Παγίδα των Υπερπλεονασμάτων (ΣΥΡΙΖΑ, ΔΕΞΙΑ)
Η "αριστερή" διακυβέρνηση πέτυχε τη δημοσιονομική "νίκη" των δανειστών εις βάρος της εγχώριας οικονομίας. Η Αριστερά παρά τη ρητορική της, εφάρμοσε το πιο ακραίο νεοφιλελεύθερο πείραμα: τα υπερπλεονάσματα. Για να επιτευχθεί το περιβόητο «μαξιλάρι» των 37 δισ. ευρώ, το κράτος αφαίρεσε συστηματικά ρευστότητα από τον ιδιωτικό τομέα. Η στατιστική της AMECO/ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνει το παράδοξο: το κράτος εμφάνιζε πλεονάσματα επειδή ο ιδιωτικός τομέας συνέχιζε να αιμορραγεί, με την αποταμίευση να παραμένει αρνητική και τις επενδύσεις σε ιστορικά χαμηλά.
• Δημόσιο (G-T): Το έλλειμμα μετατράπηκε σε υπερπλεόνασμα, με μια μεταβολή της τάξης του 115% σε σχέση με τις αρχές της κρίσης.
• Ιδιωτικός Τομέας (I-S): Η αποταμίευση παρέμεινε εγκλωβισμένη σε αρνητικά επίπεδα (-7% έως -8%), καθώς το κράτος "ρούφηξε" τη ρευστότητα για το "μαξιλάρι" των 37 δισ. Οι επενδύσεις παρέμειναν χαμηλές, μόλις στο 10-11% του ΑΕΠ.
• ΑΕΠ: Κατέγραψε μια αναιμική άνοδο της τάξης του 1,5% - 1,8% ετησίως.
Περίοδος Γ': 2021-2025 – Η Ψευδαίσθηση της Ανάκαμψης (ΝΕΑ ΔΕΞΙΑ)
Η τρέχουσα περίοδος παρουσιάζει την εικόνα μιας οικονομίας που "πετάει", γιορτάζεται ως «success story». Όμως, η ακτινογραφία των ροών δείχνει μια επικίνδυνη εξάρτηση. Η ανάπτυξη τροφοδοτείται από εξωγενείς ενέσεις (Ταμείο Ανάκαμψης, Τουρισμός), ενώ το εμπορικό έλλειμμα (X-M) έχει εκτοξευθεί ξανά σε διψήφια νούμερα. Η Ελλάδα καταναλώνει περισσότερα από όσα παράγει, χρηματοδοτώντας τη διαφορά με νέο ιδιωτικό και εξωτερικό δανεισμό.
• Δημόσιο (G-T): Μετά την πανδημία, το έλλειμμα μειώθηκε ταχύτατα (κατά περίπου 85% από το 2021 έως το 2025), επιστρέφοντας σε πρωτογενή πλεονάσματα άνω του 2%.
• Εξωτερικός Τομέας (X-M): Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώθηκε επικίνδυνα, φτάνοντας σε επίπεδα -7% έως -10% του ΑΕΠ (εκτίναξη εισαγωγών).
• Ιδιωτικός Τομέας ( I-S ): Οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά περίπου 30% (λόγω Ταμείου Ανάκαμψης), αλλά η αποταμίευση παραμένει αρνητική (-3%), δείχνοντας ότι η κατανάλωση στηρίζεται σε δανεικά.
• ΑΕΠ: Εμφανίζει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης (2,1% - 2,4%), οι οποίοι όμως εξαρτώνται από τις εξωτερικές δανειακές εισροές.
Επίλογος: Το Σχέδιο της «Αέναης Οφειλής»
Η ανάλυση των αριθμών οδηγεί σε ένα αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα: Η λιτότητα δεν σχεδιάστηκε για να εξυγιάνει την παραγωγή, αλλά για να παράγει τόκους πληρωτέους. Η προτεραιότητα του Ευρωσυστήματος ήταν να μετατρέψει την Ελλάδα σε έναν μηχανισμό αποπληρωμής, αδιαφορώντας αν οι ροές αυτές καταστρέφουν την κοινωνική συνοχή.
Υπό αυτό το καθεστώς, η "ανάπτυξη" είναι μια οφθαλμαπάτη. Με το κράτος να αφαιρεί ρευστότητα και τον εξωτερικό τομέα να "αιμορραγεί" κεφάλαια, η χώρα στερείται εσωτερικού κινητήρα. Το μόνο που παράγει αυτό το σύστημα είναι η προετοιμασία για την επόμενη πράξη του δράματος. Η λιτότητα απλώς συντηρεί το χρέος μέχρι την επόμενη αναπόφευκτη κρίση, επιβεβαιώνοντας ότι εντός αυτού του πλαισίου, η Ελλάδα είναι καταδικασμένη να είναι ένας μόνιμος οφειλέτης σε αναζήτηση της επόμενης δόσης.
Καλή Χρονιά όχι με Ευχές αλλά με Συμμετοχή και Πράξεις!
spyridonstalias@hotmail.com
Νέα Υόρκη 1/1/2026
Υπόμνημα: Οι Ροές της Εξίσωσης Godley
Για την καλύτερη κατανόηση της ανάλυσης, υπενθυμίζουμε τις μεταβλητές που καθορίζουν την τύχη της οικονομίας:
• G(Government Spending): Οι συνολικές δαπάνες του κράτους (μισθοί, συντάξεις, επενδύσεις, υγεία, παιδεία).
• T(Taxes): Τα συνολικά έσοδα του κράτους από φόρους και εισφορές.
o (Όταν G > Τ έχουμε έλλειμμα = ένεση ρευστότητας στην αγορά. Όταν T > G έχουμε πλεόνασμα = αφαίρεση ρευστότητας).
• I(Investment): Οι ιδιωτικές επενδύσεις των επιχειρήσεων.
• S (Savings): Η αποταμίευση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
o (Όταν I > S ο ιδιωτικός τομέας δανείζεται για να αναπτυχθεί. Όταν S > I ο ιδιωτικός τομέας αποταμιεύει).
• X (Exports): Οι εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών (μαζί με τον τουρισμό).
• M (Imports): Οι εισαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών από το εξωτερικό.
o (Όταν X > M η χώρα εισπράττει πλούτο από το εξωτερικό. Όταν M > X η χώρα αιμορραγεί κεφάλαια προς τα έξω).
Σχόλια