Le Point : Woke αντισημιτισμός. Για τον μεγάλο ιστορικό Niall Ferguson ο αμερικανικός ακαδημαϊκός κόσμος μας επιστρέφει στην εποχή της ανόδου του ναζισμού.
Το 1927 ο Γάλλος φιλόσοφος Julien Benda δημοσίευε την «Προδοσία του πνεύματος» ένα έργο που επικρίνει την διολίσθηση των Ευρωπαίων διανοουμένων προς τα άκρα του εθνικισμού και του ρατσισμού. Εκείνη την εποχή ο Μπενίτο Μουσολίνι ήταν ήδη στην εξουσία στην Ιταλία και ο Αδόλφος Χίτλερ θα χρειαζόταν ακόμα άλλα έξι χρόνια πριν το πετύχει στη Γερμανία και δεκατρία για την νικηφόρα εισβολή του στην Γαλλία. Γεγονός παραμένει ότι, ήδη πολύ νωρίτερα, ο Julien Benda αντιλήφθηκε τον καταστροφικό ρόλο που διαδραμάτισε ένας μεγάλος αριθμός ακαδημαϊκών στα πολιτικά πράγματα.
Όπως γράφει, οι ίδιοι άνθρωποι που υποτίθεται ότι εκπροσωπούσαν το «πνεύμα» είχαν στην πραγματικότητα τροχοδρομήσει «τον αιώνα της πνευματικής οργάνωσης του πολιτικού μίσους» με καταστροφικές συνέπειες για όλη την Ευρώπη.
Έναν αιώνα αργότερα, ο αμερικανικός ακαδημαϊκός κόσμος έχει πάρει μια αντίθετη πολιτική τροχιά – κινούμενη προς την άκρα αριστερά – καταλήγοντας στο ίδιο περίπου αποτέλεσμα. Και σήμερα μπορούμε να αναρωτηθούμε αν, σε αντίθεση με τους Γερμανούς, μπορούμε να αποφύγουμε την καταστροφή.
Όπως τότε ο Julien Benda έτσι κι εγώ έχω μείνει άναυδος από την προδοσία των συναδέλφων μου εδώ και μια δεκαετία. Εχω δει τον ενθουσιασμό με τον οποίο οι διοικήσεις των πανεπιστημίων, οι χορηγοί και οι απόφοιτοι ανέχθηκαν την πολιτικοποίηση των αμερικανικών πανεπιστημίων από έναν συνασπισμό «woke» προοδευτικών, οπαδών της «φυλετικής θεωρίας» (critical race theory) και απολογητών του ισλαμικού εξτρεμισμού.
Όλο αυτό το διάστημα, σύμφωνα με φίλους, υπερέβαλα. Ποιος θα μπορούσε να αποδοκιμάσει την πρόοδο της διαφορετικότητας, της ισότητας και της συμπεριληπτικότητας στα πανεπιστήμια ; Τα αμερικανικά πανεπιστήμια δεν έκλιναν άλλωστε προς τα αριστερά από την αρχή τους ; Και μήπως οι ανησυχίες μου δεν ήταν άλλες από τις συνήθεις ανησυχίες «δεξιών» χωρίς πραγματικό μέλλον στον ακαδημαϊκό κόσμο ; Όλα αυτά τα επιχειρήματα κατέρρευσαν μετά τις 7 Οκτωβρίου, όταν η αντίδραση των «ριζοσπαστικών» φοιτητών και καθηγητών στις φρικαλεότητες που διέπραξε η Χαμάς κατά του Ισραήλ μπόρεσε να αποκαλύψει την πραγματικότητα της σύγχρονης φοιτητικής ζωής. Τώρα πια είναι αδύνατο να αρνηθούμε πώς η εχθρότητα προς το Ισραήλ, και ιδιαίτερα της πολιτικής του στη Γάζα, συνεχίζει να διολισθαίνει προς τον αντισημιτισμό.
Είναι απλώς αδύνατο για μένα να ξεχάσω τι συνέβη στον γιο ενός Εβραίου φίλου μου, ο οποίος δουλεύει το διδακτορικό του σε ένα πανεπιστημιακό ίδρυμα της Ivy League. Πριν από λίγες μέρες, στο γραφείο του, προσεκτικά κολλημένο στο πληκτρολόγιο του υπολογιστή του, βρήκε αυτό το σημείωμα «YOUPIN SIONISTE» (σιωνιστή βρωμοεβραίε) γραμμένο με κόκκινα και πράσινα γράμματα.
Περιστατικά –που είναι πάρα πολλά για να τα απαριθμήσουμε– τα οποία δημιουργούν βαθιές ανησυχίες όπως και οι θλιβερές συγκεχυμένες απαντήσεις των ακαδημαϊκών αρχών.
Στις 5 Δεκεμβρίου, η Claudine Gay, Πρόεδρος του Χάρβαρντ, η Sally Kornbluth, Πρόεδρος του MIT και η Elizabeth Magill, Πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, εξετάστηκαν από την Επιτροπή Εκπαίδευσης και Κατάρτισης της Βουλής των Αντιπροσώπων. Παρακολουθήσαμε όλοι πόσο καλά είχαν μάθει τα μαθήματα των δικηγόρων τους.
Είδαμε πόσο τεχνικά σωστές εξηγήσεις διατύπωσαν για τις προβλέψεις του Αμερικανικού Συντάγματος για την ελευθερία της έκφρασης (First Amendment) και την εφαρμογή τους στις πανεπιστημιουπόλεις τους. Ναι, το πλαίσιο πρέπει να ληφθεί υπόψη. Ναι, αν οι μαθητές απλώς φωνάζουν «From the river to the see Palestine will be free » χωρίς να κάνουν χρήση βίας ή να παρενοχλούν τότε τα συνθήματα αυτά προστατεύονται από την «ελευθερία του λόγου».
Μόνο που οι επιδέξια διατυπωμένες απαντήσεις της Claudine Gay δεν προκάλεσαν οργή επειδή ήταν καλά ή κακά διατυπωμένες. Αλλά επειδή ήταν σε κατάφωρη αντίφαση με το ακαδημαϊκό της υπόβαθρο – ιδιαίτερα όταν ήταν κοσμήτορας της Σχολής Τεχνών και Επιστημών (FAS) τα έτη 2018-2022. Μια εποχή που είδαμε το Χάρβαρντ να καταρρέει στην κατάταξη των πανεπιστημίων όσον αφορά τον σεβασμό της ελευθερίας της έκφρασης.
Για παράδειγμα, η Gay ήταν κοσμήτορας την εποχή της δολοφονίας του George Floyd. Έξι μέρες αργότερα, η Gay δημοσίευε ένα δελτίο τύπου στο οποίο υπονοούσε ότι αισθάνεται ότι απειλείται προσωπικά από τα γεγονότα στη μακρινή Μινεάπολη. Ο θάνατος του Floyd έγραφε, απεικόνιζε «τη βαρβαρότητα της ρατσιστικής βίας σε αυτή τη χώρα» και της προκαλούσε μια «οξεία αίσθηση ευαλωτότητας». Ένοιωθε «πώς ακόμη και οι πιο πεζές δραστηριότητές μας [αυτές των μαύρων Αμερικανών], όπως το τρέξιμο […], μπορεί να εγκυμονούν έναν υπερβολικό κίνδυνο. Σε μια στιγμή που θέλω μόνο να κρατήσω στην αγκαλιά μου τον έφηβο γιο μου, έχω την επίπονη επίγνωση του πενιχρού καταφυγίου που του παρέχω». Σε όσα είπε η Gay ενώπιον του Κογκρέσου, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι γνωρίζει ότι οι Εβραίοι φοιτητές μπορεί να βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση μετά τις 7 Οκτωβρίου.
Σε ένα υπόμνημα προς τους καθηγητές στις 20 Αυγούστου 2020, η Gay έγραφε περαιτέρω: «Οι εκκλήσεις για φυλετική δικαιοσύνη που ακούγονται στους δρόμους μας αντηχούν επίσης στην πανεπιστημιούπολη μας καθώς μας υπενθυμίζονται οι ατομικές και θεσμικές μας ελλείψεις και η ευθύνη που έχει η Σχολή μας για πεί τη βαριά αλήθεια για τις καταστροφικές συνέπειες της δομικής ανισότητας. » Και συνεχίζει : «Αυτή η στιγμή προσφέρει μια βαθιά ευκαιρία για θεσμική αλλαγή που πρέπει και δεν μπορεί να χαθεί […] Σας γράφω σήμερα για να μοιραστώ μαζί σας την προσωπική μου δέσμευση σε αυτό το έργο μετασχηματισμού και να σας ενημερώσω για βήματα που θα κάνουμε για να προωθήσουμε αυτή τη σημαντική ατζέντα το επόμενο έτος. »
Όπως σωστά το έθεσε ο μεγάλος Γερμανός κοινωνιολόγος Μαξ Βέμπερ στο δοκίμιό του του 1917 «Ο επιστήμονας και ο πολιτικός» ο ακτιβισμός δεν πρέπει να είναι αποδεκτός στα αμφιθέατρα «επειδή ο προφήτης και ο δημαγωγός δεν έχουν θέση στην πανεπιστημιακή έδρα». Αυτό είναι επίσης το επιχείρημα στο επίκεντρο της Έκθεσης Kalven που δημοσιεύτηκε το 1967 από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο και υπογραμμίζει την υποχρέωση, για τα πανεπιστήμια, να «παραμένουν ανεξάρτητα από πολιτικές τάσεις, πάθη και πιέσεις».
Ένας διαχωρισμός μεταξύ έρευνας και πολιτικής που τα μεγαλύτερα αμερικανικά πανεπιστήμια έχουν αγνοήσει εντελώς τα τελευταία χρόνια. Αντίθετα, τα «ένδοξα ιδρύματά» μας έχουν αγκαλιάσει αυτόν ακριβώς αυτόν τον τύπο της «θεσμικής αλλαγής» που προανήγγειλε ο Gay. Και είδαμε τα αποτελέσματα.
Niall Ferguson
Απόσπασμα από την γαλλική μετάφραση που δημοσιεύτηκε στο Le Point από το πρωτότυπο άρθρο « The Treason of Intellectuals » του διάσημου ιστορικού στον ιστότοπο The Free Press.
Le Point
18/12/23
Σχόλια