Την ιστορική συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας και Ιταλίας υπέγραψαν στο υπουργείο Εξωτερικών ο Νίκος Δένδιας και ο Ιταλός ομόλογός του Λουίτζι Ντι Μάιο (Luigi Di Maio). ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩΣτην συνάντηση των δύο υπουργών συζητήθηκαν όλα τα θέματα διμερούς, ευρωπαϊκού και περιφερειακού ενδιαφέροντος. Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών επισκέπτεται την Αθήνα, στο δεύτερο ταξίδι του στο εξωτερικό, μετά την επίσκεψή του στο Βερολίνο και την συνάντησή του με τον Γερμανό ομόλογό του Χάικο Μάας.
Το θέμα του καθορισμού ΑΟΖ με την Ιταλία παρέμενε ανοικτό από το 1977, επισπεύστηκε όμως το τελευταίο διάστημα, λόγω των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή. Η Αθήνα θεωρεί κρίσιμη αυτήν την συμφωνία με την Ιταλία, πριν προχωρήσει τις διαπραγματεύσεις για το ίδιο θέμα με την Αλβανία και την Αίγυπτο, όπου τα πράγματα είναι πιο δύσκολα, καθώς με διάφορες παρανομίες και αλχημείες διεκδικεί λόγο και ο Ερντογάν.
Μιλώντας στα Παραπολιτικά, ο βουλευτής της Ν.Δ. και αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Άγγελος Συρίγος, τόνισε ότι η συμφωνία περνάει ένα σαφέστατο μήνυμα. «Αυτή η συμφωνία οριοθετήσεως με την Ιταλία έχει προϊστορία. Το 1977 πάλι σε περίοδο εξάρσεων των ελληνοτουρκικών σχέσεων υπογράψαμε συμφωνία με την Ιταλία με την οποία οριοθετήσαμε τις θαλάσσιες περιοχές δυτικά, στο σημείο που κατά πάσα πιθανότητα ακολουθεί τώρα και η οικονομική ζώνη. Τότε το μήνυμα ήταν ότι εκείνο που ακολουθείται είναι η μέση γραμμή και τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα. Κατ’ αντιστοιχία τώρα επιβεβαιώνεται ότι το όριο είναι περίπου η μέση γραμμή και τα νησιά έχουν και ΑΟΖ. Περισσότερο πιστεύω ότι ασκείται πίεση προς την Αλβανία, παρά προς τη Λιβύη με αυτό το σύμφωνο» είπε.
Τουρισμός και Ταμείο Ανάκαμψης
Η συνάντηση Δένδια-Ντι Μάιο γίνεται σε μια στιγμή που υπάρχουν πολλά ανοιχτά θέματα στην περιοχή, αλλά και πολλές δυνατότητες για κοινές πρωτοβουλίες των δύο χωρών τόσο σε διμερές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.Σε ό,τι αφορά το άλλο ανοιχτό θέμα, αυτό που προέκυψε την περασμένη εβδομάδα, εξαιτίας του αρχικού αποκλεισμού Ιταλών επισκεπτών στην Ελλάδα, φαίνεται πως αποτελεί πλέον τυπική διαδικασία. Η τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν οι δύο υπουργοί, την περασμένη εβδομάδα, αλλά και οι διευκρινήσεις του υπουργείου Τουρισμού, που ακολούθησαν, σε συνδυασμό με το άνοιγμα από τις 15 Ιουνίου κάποιων ιταλικών αεροδρομίων προς την Ελλάδα εκτιμάται ότι έλυσαν τη διαφορά.
Ο Νίκος Δένδιας αναμενόταν να θέσει στον Ιταλό ομόλογό του και το θέμα των τουρκικών προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο της απόφασης που έχει λάβει η ελληνική κυβέρνηση για την διεθνοποίηση του ζητήματος, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για ελληνοτουρκική, αλλά για ευρωτουρκική διαφορά. Η Ιταλία βεβαίως έχει τα δικά της συμφέροντα στην Τουρκία, αλλά και στη Λιβύη όπου η διελισδυση της Άγκυρας έχει λάβει απειλητικές διαστάσεις για το σύνολο του γεωπολιτικού συστήματος της περιοχής.
Η κατάσταση στη Λιβύη, υπό το πρίσμα και της αιγυπτιακής πρωτοβουλίας για εκεχειρία, την οποία ο Αιγύπτιος πρόεδρος αλ Σίσι συζήτησε με τον Ιταλό πρωθυπουργό Κόντε, καθώς και η παραβίαση ελληνικών και κυπριακών δικαιωμάτων με τα παράνομα και προκλητικά τουρκολιβυκά μνημόνια ήταν, άλλωστε, στο κυρίως μενού της συνάντησης.
Στο τραπέζι της συζήτησης των δύο υπουργών βρέθηκαν επίσης οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τον αγωγό EastMed, καθώς το ελληνικό κοινοβούλιο και το υπουργικό συμβούλιο της Κύπρου ενέκριναν ήδη την συμφωνία Αθήνας-Λευκωσίας και Τελ Αβιβ. Η Ιταλία στηρίζει την συμφωνία, αλλά αναμένεται να την υπογράψει σε δεύτερο χρόνο.
Οι δύο υπουργοί συζήτησαν και για τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για την στήριξη των οικονομιών απέναντι στη κρίση που προκάλεσε η πανδημία, με το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο παραμένει σε εκκρεμότητα, να αποτελεί μέρος της ατζέντας. Στα θέματα που φέρονται ότι συζήτησαν οι δύο υπουγοί είναι και το μεταναστευτικό, το οποίο αποτελεί κοινή πρόκληση τόσο για την Αθήνα όσο και για τη Ρώμη.
Στη συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Λουίτζι ντι Μάιο, είχε αναφερθεί και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, ο οποίος κατά την έναρξη της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών, δήλωσε ότι αναμενόταν «να υπογραφεί η συμφωνία για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών». Χαρακτήρισε μάλιστα αυτή τη συμφωνία «εξαιρετικά σημαντική και ιστορικής σημασίας εξέλιξη για την πατρίδα μας».
===========================
Έκδηλη είναι η ικανοποίηση της ελληνικής πλευράς για τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία. Ενδεχομένως δε να αποτελεί πρόκριμα για συμφωνία και με την Αίγυπτο, αν και σ’ αυτή την περίπτωση υπάρχουν εμπόδια. Πρόκειται για κίνηση στη διπλωματική σκακιέρα, η οποία αναμφισβήτητα δημιουργεί ένα θετικό διπλωματικό προηγούμενο, σε μία περίοδο που η Τουρκία δεν αναγνωρίζει ότι τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ.Στο πλαίσιο αυτό, ο Τούρκος πρόεδρος προχώρησε σε τηλεοπτικό μάθημα για τα "δικαιώματα" της Τουρκίας, παρουσιάζοντας χάρτες, αλλά και σε απειλές προς την Ελλάδα.
Στο ίδιο μήκος κύματος είχαν προηγηθεί υπουργοί του. Οι τουρκικές επεκτατικές διεκδικήσεις είναι τόσο παράνομες, που αδυνατούν να βρουν υποστήριξη στη διεθνή σκηνή. Παρόλα αυτά, η Άγκυρα δεν πτοείται. Είναι πλέον σαφές πως είναι αποφασισμένη να προχωρήσει στην υλοποίηση του επεκτατικού σχεδιασμού της.
Ο Ερντογάν επιδιώκει να παρασύρει, διά του στρατιωτικού καταναγκασμού, την Αθήνα σε σφάλματα, τα οποία η τουρκική διπλωματία θα αξιοποιήσει με στόχο αν στηρίξει τη θέση της περί ειδικών περιστάσεων στην περιοχή. Είναι γνωστή η θέση, άλλωστε, ότι το ισχύον διεθνές δίκαιο δεν είναι κατάλληλο να καλύψει τις γεωγραφικές "ιδιαιτερότητες" της περιοχής.
Στο ίδιο πλαίσιο εγγράφεται και η αντίδραση του Τούρκου πρεσβευτή στην Αθήνα, ο οποίος με ανάρτηση στο Twitter, χωρίς να κατονομάζει, εμφανίζεται να μέμφεται τις ΗΠΑ για αποσπασματική-βολική ανάγνωση του διεθνούς δικαίου, αναφερόμενος στις επίσημες δηλώσεις οι οποίες ξεκαθαρίζουν ότι τα νησιά δικαιούνται θαλασσίων ζωνών. Αυτή η αμερικανική θέση τινάζει στον αέρα την τουρκική επιχειρηματολογία, οπότε είναι λογικό να εκνευρίζει την Άγκυρα.
Ο Ερντογάν επιχειρεί να θέσει το θέμα στο ανώτατο γεωστρατηγικό επίπεδο, εμπλέκοντάς το στις ισορροπίες της περιοχής. Στόχος του είναι να εδραιώσει το καθεστώς που έχει δημιουργήσει αφ’ ενός η στρατιωτική εμπλοκή της Τουρκίας στη Λιβύη, αφ’ ετέρου η παράνομη οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με βάση το μνημόνιο Άγκυρας-Τρίπολης.
Σημαντική συμφωνία, αλλά...
Σ’ αυτή τη συγκυρία, η συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών της Ελλάδας με την Ιταλία είναι σημαντική, αν και θα έπρεπε να συνοδευτεί από την κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ για τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας-ΑΟΖ και στις άλλες περιοχές. Αυτό που θα δημιουργούσε πραγματικά διπλωματικό ρήγμα στο μνημόνιο Άγκυρας-Τρίπολης θα ήταν μία συμφωνία οριοθέτησης Ελλάδας-Αιγύπτου.Η Ελλάδα από την πλευρά της αποδεικνύει στην πράξη πως παραμένει προσηλωμένη στην οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με διμερείς διαπραγματεύσεις που θα στηρίζονται στις πρόνοιες του Δικαίου της Θάλασσας. Ο τουρκικός ισχυρισμός ότι τα νησιά δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ δεν αφήνει περιθώρια ελληνοτουρκικής διαβούλευσης για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Ωστόσο, η Αθήνα θα διαπράξει σφάλμα εάν θεωρήσει ότι το πρόβλημα με την Άγκυρα επιλύεται με συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ. Το κομβικό ζήτημα είναι η ανάσχεση του τουρκικού στρατιωτικού καταναγκασμού. Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι το νούμερο ένα πρόβλημα που καλείται να επιλύσει η Ελλάδα είναι η δυνατότητά της, αλλά και η πολιτική αποφασιστικότητά της να εμποδίσει τη δημιουργία τουρκικών τετελεσμένων με την πραγματοποίηση σεισμικών ερευνών έξω από τα χωρικά ύδατα στον έξονα Ρόδος-Κάρπαθος-Κρήτη.
Με απλά λόγια, η προσπάθεια πρέπει να εστιαστεί αφ’ ενός στην ταχεία ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, αφ’ ετέρου την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου πολιτικού σχεδίου δράσης σ’ όλα τα επίπεδα.
Σχόλια