Ο Μανώλης Γλέζος, ο Απεραθίτης Νέστορας, που πέρασε πλέον στην Ιστορία, είναι συνδεδεμένος με τη ζητούμενη "κινούσα ιδέα", που θα αναθερμάνει την οραματική διάσταση της ζωής μας και θα εμπνεύσει τον βηματισμό μας στην ολοένα και πιο δύσβατη ανηφοριά τού 21ου αιώνα. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩΗ "κινούσα ιδέα" είναι πρωτίστως πολιτιστική και αναδίδει το αξιακό άρωμα της μεγάλης ακολουθίας των αιώνων πολιτισμού του Ελληνισμού στη διαχρονία του. Είναι αυτή που θα ανατροφοδοτήσει το υπαρξιακό στρατηγικό όραμα της εθνικής μας αυτεξουσιότητας, σε αναθεμελιωτική, ανορθωτική και αναγεννητική για τον Τόπο μας κατεύθυνση.
Στη βάση πάντοτε του ότι οι θεμελιακές διαστάσεις του “φαινομένου Γλέζος”, που ορίζεται απ’ το πριν, το κατά και το μετά το κατέβασμα της “σβάστικας”, συνιστούν τα εκ των ων ουκ άνευ συστατικά της αναγκαίας πολιτιστικής μας στρατηγικής. Στρατηγικής που θα ξαναβάλει μπροστά τη φτερωτή της ιστορίας μας για να ανακτήσουμε τη χαμένη απ’ το 2009 εθνική μας αξιοπρέπεια και ιστορική κανονικότητα στην πορεία μας προς το μέλλον.
Πριν, όμως, απ’ τις δυο αυτές αξιακές ενότητες του “φαινομένου Γλέζος”, θα ήθελα να τονίσω πως η ηρωική πράξη του έχει βαθιές τις ρίζες της στην προαιώνια και αστείρευτη φλέβα της αντρειοσύνης και της –κατά Σβορώνο– αντιστασιακότητας του λαού μας. Που, όπως έξοχα το διαλαλεί η Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη στον ύμνο του ΕΛΑΣ, παραμένει ίδιος δια μέσου των αιώνων, υπό την έννοια, προφανώς, της ιστορικής μας συνέχειας (και παρά τα όσα λένε οι ανιστόρητοι): «Με χίλια ονόματα μια χάρη/ακρίτας είτε αρματολός/ αντάρτης, κλέφτης, παλικάρι/ πάντα είν’ ο ίδιος ο λαός!».
Έτοιμος από καιρό
Ο Μανώλης Γλέζος μας έρχεται απ’ αυτή την αξιακή φλέβα, όπως τη νομοθέτησαν στη χαραυγή της νεότερης ιστορίας μας ο Ρήγας, ο Σολωμός και ο Κάλβος. Φλέβα που τροφοδότησε την αξιακή “πυτιά” της ύπαρξής του, σε όλη του τη ζωή και με όποιο τίμημα. Έζησε τρεις καταδίκες σε θάνατο και 16 χρόνια σε φυλακές και εξορίες, ήταν και παραμένει ανυπότακτος σημαιοφόρος του υψηλού αξιακού της διατακτικού.Καθώς, εκεί ενυπάρχει και το μυστικό του “φαινομένου” του, όπως το διαβάζουμε μέσα στο ίδιο το ταυτοτικό πολιτιστικό του κύτταρο και στον εσώτερο πυρήνα της “ψυχής” του. Εκεί που βρίσκονται και οι αρχετυπικές εγχαράξεις της αγωνιστικής, πατριωτικής και αντιστασιακής παράδοσης του λαού μας, φορτισμένες με όλους τους μεγάλους καημούς της Ρωμιοσύνης.
Τούτων δοθέντων και ως προέκτασή τους, μπορώ να πω πως η πρώτη αξιακή ενότητα του “φαινομένου Γλέζος”, η κατεξοχήν ταυτισμένη με το πολιτικό και ιδεολογικό του στίγμα, εδραζόμενη στον ασυμβίβαστο αντιστασιακό του πατριωτισμό, ορίζεται απ’ την άρρηκτη διαλεκτική ενότητα: της εθνικής ανεξαρτησίας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, το μέγα πάθος του, και της δικαιοσύνης.
Με όλα αυτά, όπως σηματοδοτούνται απ’ το αγωνιστικό του πρότυπο, να συναποτελούν και τα προαπαιτούμενα της ζητούμενης οραματικής ανάτασης του Ελληνισμού, στην οποία, για αυτονόητους λόγους, επίμονα αναφέρομαι. Όπου, τονίζω, προτάσσεται ο ανοιχτών οριζόντων αντιστασιακός, ανεξαρτησιακός και δημοκρατικός πατριωτισμός του, ο Εαμικός πατριωτισμός. Που, για λόγους δικαιοσύνης, πρέπει να πούμε πως βρήκε τον Μανώλη Γλέζο "έτοιμο από καιρό", Εαμικό πριν απ’ το ΕΑΜ και Επονίτη πριν απ’ την ΕΠΟΝ, καθώς είχε ήδη υπογράψει στον ιερό βράχο της Ακρόπολης με το ανεξίτηλο μελάνι της Ιστορίας το οικουμενικών διαστάσεων πατριωτικό του μήνυμα.
Ανήκει στο "αταξικό γαλάζιο"
Η δεύτερη αξιακή ενότητα του “φαινομένου Γλέζος”, οριζόμενη από την πολιτιστική και γενικότερη φιλοσοφία του, στέρεο παρονομαστή της πολιτικοϊδεολογικής του ταυτότητας, συμπεριλαμβάνει τα υπηρετούμενα με ασίγαστη δημιουργικότητα και πάθος, άλλα μεγάλα, πέραν αυτών της πρώτης αξιακής ενότητας, μεράκια και καημούς της ζωής του. Τέτοια είναι η ιστορία, η γλώσσα, η ποίηση, η οικολογία, τα Κυκλαδονήσια (οποίος έρωτας!), αλλά και η διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών και επανορθώσεων με τη φιλοσοφία που τη συνοδεύει.Με όλα αυτά τα μεράκια και τους καημούς να εμπνέουν και να συνεισφέρουν στην τόσο αναγκαία ανατροφοδότηση του αξιακού κώδικα και της πολιτιστικής δυναμικής του Τόπου μας. Προφανώς, με λογική διεμβόλισης του παγιδευτικού δίπολου. Από τη μία πλευρά ο νοσηρός και πατριδοκάπηλος εθνοκεντρισμός, που έχει ως τοξική αιχμή του τον χρυσαυγιτισμό. Από την άλλη, ο νοσηρός αντιεθνικισμός, το βάρος, εννοείται, στο επίθετο, που έχει ως αιχμή του τη νεοταξική και αποεθνοποιητική α-τοπία του ιστορικού αναθεωρητισμού, προοδευτικοφανούς και ενίοτε αριστεροφανούς.
- Το κέντρο βάρους της παρέμβασής μου για το “φαινόμενο Γλέζος” είναι στο βάθος της μετάθεση στο επίκεντρο αυτού του “φαινομένου”, που είναι το «μήγαρις έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα» του Διονυσίου Σολωμού. Πού ανήκει πολιτικά ο Μανώλης Γλέζος; Ανήκει στο «αταξικό γαλάζιο»* της πατρίδας μας με ό,τι απέραντα βαθύ αυτό σημαίνει.
* Απ’ το ποίημα: Γιάννης Ρίτσος ελκόμενος (Κατόπιν εορτής, εκδ. Ερατώ, Αθήνα 2014) του Δημήτρη Κοσμόπουλου. (Ο ίδιος ο Γιάννης Ρίτσος απέδιδε την υπέροχη αυτή φράση στον Πάμπλο Νερούντα).
=============================
Περί έθνους:
Μανώλης Γλέζος (1922-2020)
Μετά την κατοχή, ο Γλέζος καταδιώχθηκε για τις ιδέες του και καταδικάστηκε εννέα φορές εις θάνατον κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, που προκάλεσαν οι επεμβάσεις Άγγλων και Αμερικανών μετά την αποχώρηση των Γερμανών. Τον έσωσε από το εκτελεστικό απόσπασμα η παγκόσμια κινητοποίηση, πέρασε όμως πολλά χρόνια από τη ζωή του στις φυλακές και τις εξορίες.
Διαχώρισε τη θέση του από τη Μόσχα κατά την εισβολή στην Τσεχοσλοβακία το 1968 και έκτοτε εξελίχθηκε σε υποστηρικτή των ιδεών της άμεσης δημοκρατίας και επικριτή του σταλινισμού. Το 1977, συνυπέγραψε μαζί με τον Λουίς Αλτουσέρ, τον Νόαμ Τσόμσκι, τον Μιχάλη Ράπτη (Πάμπλο) και πολλούς άλλους μια επιστολή προς τη σοβιετική ηγεσία με την οποία ζητούσαν την αποκατάσταση του Νικολάι Μπουχάριν. Ο Μπουχάριν, όπως και όλοι οι άλλοι επιφανείς ηγέτες της Ρωσικής Επανάστασης (Τρότσκι, Ζηνόβιεφ, Κάμενεφ, Ράντεκ κλπ.) εκτελέσθηκαν από τον Στάλιν ως «προδότες» και «πράκτορες», την περίοδο 1936-39.
Διαρκώς παρών σε όλους τους ελληνικούς και παγκόσμιους αγώνες ο Μανώλης Γλέζος συμμετέχει το 1993 σε μια μεγάλη διεθνή κίνηση κατά της «Νέας Τάξης Πραγμάτων» και των κυρώσεων κατά της Λιβύης, της Γιουγκοσλαβίας, του Ιράκ και της Κούβας, με πρωτοβουλία του Μιχάλη Ράπτη (Pablo) πρώην Γραμματέα της Τετάρτης Διεθνούς.
Το 1999 πηγαίνει στο βομβαρδιζόμενο από το ΝΑΤΟ Βελιγράδι για να συμπαρασταθεί στον σερβικό λαό. Δύο φορές, το 2010 και το 2012, παρολίγον να τον σκοτώσουν τα ΜΑΤ βομβαρδίζοντάς τον με δακρυγόνα κατά τρόπο που έθετε σε κίνδυνο τη ζωή του.
Με το τεράστιο ηθικό κύρος του, βοήθησε σημαντικά στην εκλογική επιβίωση αρχικά και την εν συνεχεία ραγδαία άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ. Το 2011 συνυπέγραψε, μαζί με τον Μίκη Θεοδωράκη και μια πλειάδα άλλων προσωπικοτήτων από την Ελλάδα και όλη την Ευρώπη μια έκκληση, γνωστή και ως «έκκληση Μίκη – Γλέζου», για την σωτηρία του ελληνικού και των λαών της Ευρώπης. Η έκκληση αυτή απετέλεσε για μεγάλο διάστημα το κύριο ντοκουμέντο της ευρωπαϊκής «ριζοσπαστικής αριστεράς» για την κρίση, δυστυχώς όμως ένα ντοκουμέντο που τα κόμματα και οι αρχηγοί της δεν φαίνεται, εκ του αποτελέσματος, να πήραν πολύ στα σοβαρά, ικανότατοι στα λόγια, ελάχιστα στις πράξεις.
Ο Γλέζος διαφώνησε έντονα με την συμφωνία Τσίπρα και Βαρουφάκη με το Eurogroup, αμέσως μετά τις εκλογές. Ζήτησε, με ανοιχτή επιστολή του, στις 22-2-2015, υπό τον τίτλο «Πριν είναι αργά», να εφαρμόσει ο ΣΥΡΙΖΑ τις υποσχέσεις προς τον ελληνικό λαό που έδωσε και επί τη βάσει των οποίων εξελέγη. Στη συνέχεια, ο ιστορικός ηγέτης της ελληνικής Αριστεράς, δείχνει όλο του το ηθικό μεγαλείο, με το να ταπεινωθεί ενώπιον του ελληνικού λαού, ζητώντας του επανειλημμένα συγνώμη γιατί του ζήτησε να εμπιστευθεί τον Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ.
Ο Γλέζος εξέφρασε επίσης την αντίθεσή του προς τη συμφωνία των Πρεσπών. Το τελευταίο κείμενο που υπέγραψε, λίγο πριν το θάνατό του, ήταν μια έκκληση προς τον Αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρι να ασκήσει όλη την επιρροή του για να αφεθεί ελεύθερος ο Τζούλιαν Ασσάνζ.
Σε ένα επόμενο άρθρο μας θα επανέλθουμε στον ρόλο και τη σημασία του Μανώλη Γλέζου και της γενηάς του στην ελληνική ιστορία.
Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος
31 Μαρτίου 2020
..
========================
Σχόλια