«Η κρίση δεν ήταν ένα αναπάντεχο χτύπημα της μοίρας»





Ο ομ. καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας Γιώργος Μπήτρος υποστηρίζει σε άρθρο του στην FAZ ότι και μετά την έξοδο από τα μνημόνια δεν θα έχουν αντιμετωπιστεί οι αιτίες της κρίσης. «Κινδυνεύουν τα όποια επιτεύγματα».

Στο μακροσκελές άρθρο του που δημοσιεύει η Frankfurter Allgemeine Zeitung ο ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών επιχειρεί μια αναλυτική παρουσίαση των δεινών που οδήγησαν την Ελλάδα από το 1975 σταδιακά στο χείλος της χρεοκοπίας με απόγειο τη διεθνή δημοσιονομική κρίση, η οποία έφτασε στη χώρα το 2009. Η θέση που πρεσβεύει είναι ότι ακόμη και μετά την έξοδο από τα μνημόνια οι σημαντικότερες αιτίες που οδήγησαν στην κρίση δεν θα έχουν θεραπευτεί και τα όποια επιτεύγματα κινδυνεύουν.

«Φόρτωσαν φόρους επί φόρων στους πολίτες»
Ο Γιώργος Μπήτρος υποστηρίζει ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις θα έπρεπε σε εθνικό επίπεδο να μεταρρυθμίσουν ριζικά το δημόσιο τομέα με μείωση των απασχολούμενων και αλλαγή των δομών, έτσι ώστε να εξισωθεί η παραγωγικότητα στο επίπεδο της ιδιωτικής οικονομίας. Με αυτόν τον τρόπο θα δίνονταν μεγάλη ώθηση στην ανάπτυξη και σε λίγα χρόνια η Ελλάδα θα επέστρεφε στην ομαλότητα. «Από το 2009 οι κυβερνήσεις επέλεξαν την ακριβώς αντίθετη συνταγή» επισημαίνει ο Μπήτρος.  

  • «Φόρτωσαν φόρους επί φόρων στους πολίτες και τις επιχειρήσεις, σαν να μπορούσαν τα προβλήματα της Ελλάδας να λυθούν μονομιάς με την κατάσχεση της ιδιωτικής περιουσίας, ενώ την ίδια ώρα ο δημόσιος τομέας θα έμενε ανέπαφος και θα διατηρούνταν το παλαιό πολιτικό σύστημα. Το αποτέλεσμα ήταν να βάλουν λουκέτο χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και να αυξηθεί κατακόρυφα η ανεργία».
Ο Έλληνας καθηγητής περιγράφει πολύ αναλυτικά τις επιπτώσεις αυτής της πολιτικής που οδήγησε, μεταξύ άλλων, σε έξοδο των καλύτερων κεφαλιών της χώρας και ανέβασε στα ύψη το ποσοστό του δημόσιου χρέους. Υποστηρίζει ότι οι πολιτικοί γνώριζαν ότι αντί του δρόμου των φόρων η καλύτερη εναλλακτική θα ήταν να εγκαταλείψουν την κρατικοδίαιτη οικονομική και κοινωνική τάξη πραγμάτων που ακολουθήθηκε μετά από τον πόλεμο. 
  • «Το αποτέλεσμα τώρα είναι ότι ακόμη και οκτώ χρόνια μετά τα μνημόνια δεν φαίνεται να υπάρχει φως στο τέλος του τούνελ. Ακόμη και στην περίπτωση οικονομικής επιτυχίας, που θα οδηγούσε τη χώρα σε σημαντικά ποσοστά ανάπτυξης, δεν θα μπορούσαν να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα όσα με τόσο κόπο επετεύχθησαν χωρίς να γίνει μια αντιπαράθεση με τα θεσμικά προβλήματα της χώρας που οδήγησαν στην χρεοκοπία της χώρας».

«Αγορές ανοιχτές στους τολμηρούς επιχειρηματίες και στον ισχυρό ανταγωνισμό»

Ο ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας παραθέτει πέντε προβλήματα, που κατά τη γνώμη του θα πρέπει να εκλείψουν μετά την έξοδο από τα μνημόνια. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο άρθρο 106 του Συντάγματος του 1975, με το οποίο θεωρεί ότι «άνοιξε το κουτί της Πανδώρας» για τον εκτροχιασμό της οικονομίας με εθνικοποιήσεις επιχειρήσεων που ξεκίνησαν από την κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή και συνεχίστηκαν από τις σοσιαλιστικές κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου και τις αθρόες μονιμοποιήσεις προσωπικού συνδεόμενου με το δημόσιο με σχέσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου. Καταγγέλλει επίσης τις τακτικές παρεμβάσεις των κυβερνήσεων στον ελεύθερο ανταγωνισμό, την τεράστια δυσκαμψία της αγοράς εργασίας και την τεράστια κρατική εξουσία που καθιστά αδύνατη μιαν αποτελεσματική διακυβέρνηση. «Εάν η Ελλάδα θέλει να αφήσει την κρίση πίσω της θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη και την πρωτοβουλία για ένα πακέτο θεσμικών μεταρρυθμίσεων που να επεκτείνεται πέραν των όσων προέβλεπαν τα προγράμματα προσαρμογής».

  • Εν κατακλείδι, ο Έλληνας καθηγητής πιστεύει ότι η κρίση δεν ήταν ένα αναπάντεχο χτύπημα της μοίρας, αλλά προήλθε από μια ελίτ που δεν πίστευε στα κοινωνικά επιτεύγματα μιας ελεύθερη οικονομίας της αγοράς. 
  • «Ακόμη και σε εποχές όπου οι κυβερνήσεις ήταν υπό την επιτήρηση των δανειστών της, αρνιόντουσαν να ταυτιστούν με μεταρρυθμίσεις για μεγαλύτερη απελευθέρωση της αγοράς και καθυστερούσαν τις μεταρρυθμίσεις εκείνες που στην πραγματικότητα είχαν συμφωνήσει. 
  • Από την άλλη πλευρά, δεν είχαν άλλη δυνατότητα παρά να υποχωρήσουν, δεδομένου ότι καμιά κυβέρνηση δεν θέλει να διακινδυνεύσει μια ανοιχτή κατάρρευση της οικονομίας, η οποία θα ισοδυναμούσε και με έξοδο από την ευρωζώνη. Κάποια στιγμή οι πολιτικοί της Ελλάδας θα διαπιστώσουν ότι το ίδιον όφελος και αυτό της χώρας συνταυτίζονται και θα αναλάβουν την πρωτοβουλία να αντικαταστήσουν τη σημερινή κρατικοδίαιτη οικονομική και κοινωνική τάξη πραγμάτων με ένα σύστημα μειωμένης κυβερνητικής επιρροής και με αγορές ανοιχτές στους τολμηρούς επιχειρηματίες και στον ισχυρό ανταγωνισμό».
FAZ/ Ειρήνη Αναστασοπούλου
Πηγή: dw.com

=============
ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΤΩΧΕΥΣΗ // ΜΙΑ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΦΙΛΟΣΟΦ

ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΤΩΧΕΥΣΗ

ΜΙΑ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

Παρουσίαση

Για πολλούς αιώνες οι Έλληνες αμφιταλαντευόμαστε μεταξύ Δύσης και Ανατολής. Αλλά η διάρρηξη της εμπιστοσύνης στο παλαιό καθεστώς, η διάχυση της πληροφόρησης μέσω του διαδικτύου, και οι απαιτήσεις που επιβάλλει η παγκοσμιοποίηση για αποτελεσματικότερη διαχείριση των οικονομικών πόρων, αργά ή γρήγορα, θα κάνουν προφανή τα πλεονεκτήματα της οργάνωσης κατά το δυτικό πρότυπο, και οι αντιστάσεις στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις θα καμφθούν, αφού οι Έλληνες θα έχουμε ενστερνιστεί ότι: α) η εδραίωση της δημοκρατίας προϋποθέτει ως αναγκαία, αλλά όχι επαρκή, συνθήκη την αποδοχή της ελεύθερης οικονομίας της αγοράς, β) η διατήρηση ενός κράτους τεράστιου, επαχθούς και αναποτελεσματικού, απομυζά κάθε ικμάδα της ελληνικής κοινωνίας, αποτελεί εστία διαφθοράς, και ζημιώνει πρωτίστως τις ασθενέστερες κοινωνικές ομάδες που επαίρεται ότι προστατεύει, και γ) για τον εκδημοκρατισμό της χώρας το κράτος επιβάλλεται να αποσυρθεί από τον έλεγχο της παιδείας και τα μέσα εξατομικευμένης και μαζικής ενημέρωσης, διότι στη δημοκρατία: αφενός οι αρχές δεν νομιμοποιούνται να επηρεάζουν τις αντιλήψεις των πολιτών, αφετέρου όπου και σε όποιο βαθμό το κάνουν κατά κανόνα υποσκάπτουν την ελευθερία και τη δημιουργικότητά τους. Τότε, θα ανοίξει ο δρόμος για βιώσιμη και διατηρήσιμη κοινωνική και οικονομική πρόοδο, η οποία θα διασφαλίσει ότι η χώρα μας δεν θα πτωχεύσει ποτέ ξανά. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Περιεχόμενα

Πρόλογος
1. Προϋποθέσεις για εθνική αναγέννηση
-Οι παγκόσμιες τάσεις που μας αφορούν
Ποιες δυνάμεις προωθούν τη διεθνοποίηση
Η παγκόσμια ανακατανομή πλούτου και δύναμης
Ανακατατάξεις στον χώρο της γεωπολιτικής και των υπερδυνάμεων
Ψηφιακή επανάσταση και διακυβέρνηση
-Πορεία και προοπτικές της ευρωπαϊκής ενοποίησης
Από την τελωνειακή, στην οικονομική και νομισματική ένωση
Εξελίξεις στο μέτωπο της πολιτειακής συγκρότησης
Λειτουργίες και όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Πολιτειακά ορόσημα και εποικοδομητικές διχογνωμίες
Πρωτοβουλίες για φυγή προς τα εμπρός
-Το έθνος-κράτος που αναδύεται στις δημοκρατίες
Οι εγγενείς αδυναμίες του κράτους ως παραγωγού
Το πρόβλημα της αντιπροσώπευσης
Τα πλεονεκτήματα της ιδιωτικής οργάνωσης
Τα μειονεκτήματα της δημόσιας οργάνωσης
Τα όρια του κράτους ως ρυθμιστή στην οικονομία
Αποτυχίες της αγοράς: Ποιες είναι και γιατί ενδιαφέρουν
Προϋποθέσεις ρύθμισης αγορών που αποτυγχάνουν
Κράτος και αγορά όταν υπάρχουν ασυμμετρίες πληροφόρησης
Κράτος και αγορά όταν υπάρχουν εξωτερικότητες
Έθνος-κράτος και παγκοσμιοποίηση
Προς ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο
Ποιες λύσεις προσομοιώνουν η κλασική και η σύγχρονη δημοκρατία
Τι επαγγέλλεται η σοσιαλδημοκρατία και γιατί αυτό είναι ανέφικτο
Η κυβέρνηση στο αναδυόμενο πρότυπο έθνους-κράτους
-Με ξεπερασμένες δομές, τώρα ψαχνόμαστε
-Ποια Ελλάδα στο μέλλον
2. Πώς ήλθαν τα πάνω-κάτω
-Το χρονικό μιας εκπληκτικής αναστροφής
-Εγχώριες και άμεσες ξένες επενδύσεις
-Διαθέσιμοι οικονομικοί πόροι
Αποταμιεύσεις
Ξένη βοήθεια
Δανεισμός
-Διαπιστώσεις ως προς την απασχόληση
-Εξελίξεις στην κλαδική απασχόληση και στην παραγωγή
-Άνοδος και πτώση της ανταγωνιστικότητας
-Επιπτώσεις από τη διεθνοποίηση
Προσχώρηση στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση
Γενική αντίσταση στη διεθνοποίηση
-Ελλείμματα και χρέη
Διόγκωση του δημόσιου χρέους
Τι συνέβη στο ισοζύγιο πληρωμών
Το αναλογιστικό χρέος των ασφαλιστικών ταμείων
-Διαπιστώσεις και συμπεράσματα
3. Γιατί πτωχεύσαμε
-Αντιαναπτυξιακή στροφή στο επιχειρηματικό κλίμα
-Δυσπλασίες στους θεσμούς και στο πολιτικό σύστημα
Κομματισμός, αδιαφάνεια και διαπλοκή
Διάβρωση της λαϊκής κυριαρχίας
Συγκέντρωση των εξουσιών στην κυβέρνηση
Επικοινωνιακή ποδηγέτηση των πολιτών
Μονομερείς παροχές: Ο νέος δρόμος προς τη δουλεία
Ανεξέλεγκτη διεύρυνση της πελατοκρατίας
Ανατροπή των περιουσιακών δικαιωμάτων
-Τυπική και ουσιαστική απαξίωση της αυτοδιοίκησης
-Ακατάσχετη μεγέθυνση της δημόσιας διοίκησης
-Δομική αποσάθρωση της δημόσιας διοίκησης
-Κοντόφθαλμες οικονομικές πολιτικές
Μακροοικονομικές πολιτικές
Μικροοικονομικές ή διαρθρωτικές πολιτικές
-Εσωστρεφής και διαπλεκόμενη επιχειρηματικότητα
-Σύνοψη και αποτίμηση
4. Επανεκκίνηση
-Επανεκκίνηση στο μέτωπο της εκτελεστικής εξουσίας
Επιλογή σύγχρονου πρότυπου διακυβέρνησης
Κυβερνήσεις αντάξιες των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε
-Επανεκκίνηση στο μέτωπο της δημόσιας διοίκησης
Προς μια επιτελική και ευέλικτη δημόσια διοίκηση
Αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση στον ευρύτερο δημόσιο τομέα
Σύγκλιση της τοπικής αυτοδιοίκησης στο ευρωπαϊκό πρότυπο
Αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση στην παιδεία
Άνοιγμα των δημόσιων μονοπωλίων στον ανταγωνισμό
Διεύρυνση και εντατικοποίηση της ιδιωτικοποίησης
Η πτώχευση ως καταλύτης επανίδρυσης της δημόσιας διοίκησης
-Επανεκκίνηση στο μέτωπο της οικονομίας
Αναστροφή του καταθλιπτικού οικονομικού κλίματος
Επαναλειτουργία των αγορών χρήματος και κεφαλαίου
Ενεργοποίηση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών
Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην οικονομία
5. Στρατηγικές επιλογές με στόχευση στο όραμα της εθνικής αναγέννησης
-Επιστροφή στις κλασικές αξίες και πρότυπα συμπεριφοράς
Μια φορά και έναν καιρό στην Ελβετία
Μια φορά και έναν καιρό στις Η.Π.Α.
-Ανάκτηση της κοινωνικής εμπιστοσύνης
-Προώθηση της αλληλεγγύης
Εθελοντισμός
Φιλοδωρία
Φιλανθρωπία
-Εξυγίανση των θεσμών
Αποκατάσταση της λαϊκής κυριαρχίας
Επάνοδος σε καθεστώς αδιαμφισβήτητων περιουσιακών δικαιωμάτων
Περιορισμός και απλοποίηση των νόμων
-Μεταρρυθμίσεις για εθνική υπέρβαση [...]

Σχόλια