Βίζερ: Μετανιώνω που δεν έγινε αναδιάρθρωση χρέους το 2010

Ως το μεγαλύτερο λάθος χαρακτήρισε ο πρώην επικεφαλής του EwG την καθυστέρηση στην αναδιάρθρωση χρέους. Εξήγησε γιατί δεν μπορούσε να γίνει. Γιατί δεν δόθηκε ελάφρυνση χρέους το 2014. Βλέπει ελάφρυνση χρέους αλλά όχι αλλαγή του στόχου για πλεονάσματα 3,5%. Επιμένει ότι ο Γ. Βαρουφάκης κόστισε 200 δισ. ευρώ. Πως απαντάει ο πρώην ΥΠΟΙΚ.

Όταν με ρωτούν αν μετανιώνω κάτι, είναι ότι δεν έγινε η αναδιάρθρωση χρέους, γιατί ήταν αυτό που θα μας βοηθούσε περισσότερο, παραδέχτηκε ο πρώην επικεφαλής του EwG Τόμας Βίζερ, μιλώντας στο Φόρουμ των Δελφών.

Ωστόσο απάντησε στο ερώτημα και γιατί δεν έγινε: Δεν ξέραμε τι θα γίνει στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα, αν είχες μια αναδιάρθρωση χρέους. Το ίδιο αφορούσε την Ιρλανδία αλλά και την Πορτογαλία. Απλά δεν έγινε αυτό το πολύ αποφασιστικό βήμα.

Επιπρόσθετα σημείωσε ότι η ευρωζώνη ήταν χτισμένη με τη θεώρηση ότι δεν θα υπάρχει ποτέ αδυναμία πρόσβασης στις αγορές. Γι’ αυτό δεν είχαμε τα εργαλεία.

Λυπάμαι πολύ που δεν είχαμε το 2010 σημαντική μείωση χρέους, αλλά γυρίζοντας τον εαυτό μου πίσω στο 2010, εν μέσω της τεράστιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, και πάλι δεν θα το είχαμε.

Το 2012 είχαμε τη μεγαλύτερη ελάφρυνση χρέους που έγινε στην παγκόσμια οικονομία. Ετσι το βάρος χρέους τώρα είναι σημαντικά μειωμένο, απ’ όσο θα ήταν αν δεν είχε γίνει.

Γιατί δεν δόθηκε ελάφρυνση χρέους το 2014

Απαντώντας σε ερώτηση για το εάν ήταν άδικο το ότι η Ελλάδα δεν πήρε τη νέα ελάφρυνση χρέους όταν παρουσίασε πρωτογενές πλεόνασμα τόνισε ότι υπήρχε μια «καθαρή συμφωνία»: η χώρα να πάρει ελάφρυνση μετά την πρώτη αξιολόγηση που θα γίνονταν αφότου η χώρα κατάφερνε πρωτογενές πλεόνασμα. Το πρωτογενές πλεόνασμα ήρθε την άνοιξη του 2014 αλλά δεν έκλεισε ποτέ η καταραμένη αξιολόγηση. Αν ήταν η ελληνική κυβέρνηση αρκετά αποφασισμένη να κλείσει την επόμενη αξιολόγηση τότε θα είχε υπάρξει η ελάφρυνση χρέους.

Τα διπλά στάνταρντ

Απαντώντας για το επιχείρημα ότι υπήρξε διαφορετικά στάνταρντ και πίεση στην κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου υποστήριξε ότι δεν βλέπει κάτι τέτοιο. Πολλές μεταρρυθμίσεις είχαν στόχο να εξασφαλίσει πρόσβαση στις αγορές. Η εμπειρία μου την περίοδο 2015-2017 δείχνει ότι οι μεταρρυθμίσεις που έγιναν δεν ήταν εύκολες. Καμία αξιολόγηση δεν κανένα πρόγραμμα δεν χαρακτηρίστηκε εύκολη.

Η προληπτική γραμμή

Είμαι πρακτικός άνθρωπος. Το μήνυμα που πήρα από την ελληνική κυβέρνηση είναι ότι «δεν θέλει νέο πρόγραμμα», και από τις χώρες του Βορρά έπαιρνα το μήνυμα «όχι άλλο πρόγραμμα».

Ένα προληπτικό πρόγραμμα είναι ένα «δίχτυ προστασίας». Είναι «υψηλά απίθανο» να υπάρχει. Η ζωή είναι πάντα καλύτερη αν έχεις ένα «δίχτυ προστασίας» αλλά αυτό προϋποθέτει κάποιους όρους.

Απαντώντας σε ερώτηση είπε ότι βλέπει πολύ δύσκολο η χώρα βραχυπρόθεσμα να βρεθεί σε κατάσταση έλλειψης χρημάτων. Δημιουργείται ένα μεγάλο μαξιλάρι ρευστότητας, θα υπάρξουν μέτρα ελάφρυνση χρέους στο τέλος του προγράμματος, πιθανότατα τον Ιούλιο και όχι τον Αύγουστο.

Θα υπάρχουν πολύ λίγες ανάγκες για μετρητά. Η χώρα έχει δεσμευτεί για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ και δεν υπάρχει πολύ χρέος που πρέπει να ρολαριστεί μεσοπρόθεσμα.

Οι τράπεζες

Γίνονται τα stress test, δεν πιστεύω ότι θα χρειαστούν επιπλέον χρήματα, αλλά σε κάθε περίπτωση θα ξέρουμε πριν από το τέλος του προγράμματος, σημείωσε ο Τόμας Βίζερ.

Η επόμενη ημέρα

Εκτίμησε ότι θα υπάρξουν κάποιοι όροι, αν και δεν ξέρουμε ποιοι θα είναι. Ενας θα αφορά τα πρωτογενή πλεονάσματα. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε αν θα είναι τα εργασιακά ή άλλα θέματα σε αυτό το πακέτο.
Δεν θα είναι όπως μια αξιολόγηση με 100 προαπαιτούμενα αλλά θα αφορά τέσσερα πέντε μεγάλα θέματα. Επιπρόσθετα εκτίμησε ότι ένα μικρό μέρος της ελάφρυνσης χρέους δεν θα δοθεί το καλοκαίρι αλλά σταδιακά τα επόμενα χρόνια. Αυτό θα εξαρτάται πιθανότατα από το πώς αυτή ή η επόμενη κυβέρνηση τηρεί τις απαιτήσεις.

Ο ίδιος εξέφρασε σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο θα υπάρχει μεσοπρόθεσμα μείωση του στόχου για τα πρωτογενή πλεονάσματα.

Ο ρόλος του ΔΝΤ

Υπήρξε μεγάλη συζήτηση για το θέμα πριν από οκτώ χρόνια και υπάρχει ακόμα. Η συζήτηση για το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο έχει να κάνει με το αν θέλουμε και μπορούμε να κάνουμε τα πράγματα μόνοι μας.
Κάποιοι λένε ότι πρέπει να δείξουμε ότι μπορούμε να κάνουμε τα πράγματα μόνοι μας. Υπήρξε σημαντική συζήτηση στη Γερμανία και τελικά κατέληξαν στο ότι πρέπει να υπάρχει το ΔΝΤ γιατί δεν είχαμε τα εργαλεία για να τρέξουμε ένα τέτοιο πρόγραμμα προσαρμογής.

Ενας δεύτερος λόγος ήταν ότι δεν ήταν σίγουρο πώς θα λειτουργούσε η Κομισιόν σε ένα τέτοιο πρόγραμμα. Χρειάζεσαι κάποιος εκτός, ως όχι μόνο ως σύμβουλος. Όπως εκτίμησε όλοι θα μπορούσαν να είναι διαφορετικοί αν δεν υπήρχε. Αλλά από τι στιγμή που μπήκε στο πρώτο πρόγραμμα έπρεπε να συνεχίσει.

«Δεν πιστεύω ότι το ΔΝΤ ήταν καταστροφή».

Το Grexit

Είχαμε δυο επεισόδια. Το ένα ήταν το 2012. Μην το προσωποποιείτε στον Σόιμπλε και την Γερμανία, ήταν και άλλες χώρες που έλεγαν ότι υπάρχουν κανόνες στην ευρωζώνη. Αυτό έφυγε τον Οκτώβριο της χρονιάς.
Το 2015 είχαμε άλλο ένα επεισόδιο και σε αυτό ήταν πολύ πιο κοντά η πιθανότητα να φτάσουμε σε αυτό.

Πιστεύω ότι δεν πίεζε σε αυτό η Γερμανία αλλά ήταν τμήματα της ελληνικής κυβέρνησης που το προκαλούσαν. Οι Γερμανοί αντιδρούσαν σε αυτό. Όπως είπε εκείνο το καλοκαίρι έληξε με τον συμβιβασμό και έτσι «σήμερα πλήρωσα με ευρώ και όχι με τη νέα δραχμή, κάτι για το οποίο είμαι πολύ χαρούμενος».

Οι ΗΠΑ

Ο ίδιος είπε ότι οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν πολύ. Στο αμερικανικό ΥΠΟΙΚ κάποιοι ήταν πιο ενημερωμένοι από στελέχη της Κομισιόν. Υπήρχαν επαφές και περίοδοι που ο τότε αμερικανός ΥΠΟΙΚ Τζακ Λιου μιλούσε με τον Γερούν Ντάισελμπλουμ πέντε φορές την εβδομάδα.

«Ξέρω ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενεπλάκη ενεργά στις συζητήσεις», σημείωσε. Κοιτούσαν θέμα πολιτικής και γεωστρατηγικής αλλά δεν πρέπει να ξεχνούμε και τα οικονομικά γιατί τότε «κάποιος μένει και πρέπει να καθαρίσει το μπλέξιμο».

Τα 200 δισ. ευρώ

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να μετρηθεί το κόστος της περιόδου Βαρουφάκη αλλά το πραγματικό κόστος είναι η μείωση του ΑΕΠ. Αυτό δεν είναι μεγάλο, αν το δεις σε μια χρονιά. Πρέπει να δεις πού ήσουν το 2014, πού είσαι τώρα και πού θα μπορούσε να είσαι. Αυτό είναι το πραγματικό κόστος. Γι’ αυτό λέω ότι ένα ποσό των 200 δισ. ευρώ είναι μια ασφαλής εκτίμηση, κάποιοι λένε ότι είναι συντηρητική.

Άμεση ήταν η απάντηση του πρώην υπουργού Οικονομικών. « Είναι συγκινητικές οι προσπάθειες της τρόικας εξωτερικού & εσωτερικού να μας δικαιώνουν λέγοντας ανοησίες τόσο μεγάλες που μόνο ηθελημένα μπορεί να τις λένε. Δεν έχω λόγια να τους ευχαριστήσω!» έγραψε στο Twitter. 

========================

Ο Βίζερ τα είπε όλα στους Δελφούς με μία φράση: Λυπάμαι που δεν κάναμε απομείωση χρέους

 «Η κρίση στην Ελλλάδα συνδέεται κυρίως με το ΑΕΠ της χώρας, το οποίο έχει ήδη μεωθεί κατά 25%. Συνεπώς, η ανάπτυξη για την Ελλάδα θα ξεκινήσει από το χαμηλότερο επίπεδο που θα μπορούσε», δήλωσε ο πρώην πρόεδρος του Euro Working Group, κ. Τόμας Βίζερ ξεκινώντας τη συζήτηση με τον διευθυντή της εφημερίδας Καθημερινή, Αλέξη Παπαχελά. Σε ερώτηση του κ. Παπαχελά αν ήταν λάθος η μη αναδιάρθρωση του χρέους απο την αρχή του προγράμματος, ο κ. Βίζερ είπε πως «αν μετανιώνει κανείς για κάτι, είναι σίγουρα που δεν μπορέσαμε να καλύψουμε την ανάγκη για αναδιάρθρωση του χρέους εξ’αρχής, όμως δεν είχαμε τα μέσα, δεν είχαμε τα εργαλεία. Αυτός ήταν ο λόγος που δεν τόλμησε κανείς να κάνει αυτό το βήμα. Λυπάμαι που δεν κάναμε το 2010 απομείωση χρέους». Στη συνέχεια, ο κ. Παπαχελάς ρώτησε τον κ. Βίζερ αν ήταν σφάλμα η συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα της Ελλάδας, με τον κ. Βίζερ να απαντάει ότι η συζήτηση για το θέμα είναι μεγάλη, όμως ήταν απαραιτητος ένας σύμβουλος που θα παρακαλουθούσε το πρόγραμμα κι αυτός ήταν ο ρόλος του ΔΝΤ. Απαντώντας στο αν το Grexit ήταν πραγματική απειλή ή μπλόφα του κ. Σόιμπλε, ο κ. Βίζερ σημείωσε πως δεν πρέπει να θεωρούμε ότι η πίεση προήθλε από την Γερμανική πλευρά, αλλά ότι προέκυψε από τη συνολική στάση της ελληνικής κυβέρνησης, που δημιούργησε αμφιβολίες σε αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ. «Από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του 2015, η ελληνική κυβέρνηση προκαλούσε το Grexit», δήλωσε. Αναφορικά με το ρόλο της Καγκελαρίου της Γερμανίας, υπογράμμισε ότι η ιδια είχε κοινή γραμμή με το Υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας, ωστόσο οι στιγμές ήταν ιστορικές και δεν ήταν αποφάσεις που θα έπρεπε να πάρει ένα συμβούλιο Υπουργών. Το θέμα αναβαθμίστηκε και το χειρίστηκαν οι Πρωθυπουργοί. Για τις ΗΠΑ, ο κ. Βίζερ είπε ότι ο υπουργός Οικονομικών είχε πολύ καλή γνώση της κατάστασης και τακτική επικοινωνία με τον κ. Ντάισελμπλουμ. Σε ερώτηση του κ. Παπαχελά αν τηρείται άλλη στάση από την Ε.Ε. για την τωρινή κυβέρνηση και άλλη για τις παλαιότερες -αναφερόμενός στο γεγονός ότι η νέα κυβέρνηση δεν καλείται να κάνει απολύσεις στο δημόσιο τομέα όπως οι προηγούμενες -ή αν πρόκειται για απλή κακοτυχία, ο κ. Βίζερ σημείωσε ότι δεν πιστεύει ότι τηρείται άλλη στάση, ότι πολλές μεταρρυθμίσεις που παλιά κρίθηκαν αναγκαίες ήταν αναμφίβολα πιεστικές και δύσκολες, αλλά και το διάστημα 2015-2017 ζητήθηκαν δύσκολες μεταρρυθμίσεις από την ελληνική κυβέρνηση. Απλά, στις αρχές έπρεπε να παρθούν επώδυνα μέτρα άμεσα, διότι διαφορετικά η Ελλάδα τώρα θα ήταν καταχρεωμένη και ανήμπορη να ανακάμψει. «Η Ελλάδα θα τα καταφέρει χωρίς κάποιου είδους προληπτική γραμμή στήριξης»; ρώτησε ο κ. Παπαχελάς. «Είναι δυνατό αλλά μάλλον απίθανο», απάντησε ο κ. Βίζερ και τόνισε ότι το προληπτικό πρόγραμμα θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένα δίχτυ ασφαλείας -και όχι ένα νέο πρόγραμμα μέτρων -που θα βοηθάει στην τήρηση των συμφωνηθέντων όρων. «Πιστεύω πως δεν θα υπάρξει θέμα ρευστότητας στην αγορά, ούτε οι ελληνικές τράπεζες θα χρειαστούν πρόσθετα κεφάλαια μετά τα stress test που θα γίνουν σύντομα, πρίν τη λήξη του προγράμματος της χώρας». — Ασφαλή και ίσως «συντηρητική» χαρακτήρισε ο Τόμας Βίζερ την εκτίμηση ότι το πρώτο εξάμηνο του 2015, την πρώτη περίοδο δηλαδή της κυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα όταν υπουργός Οικονομικών ήταν ο Γιάνης Βαρουφάκης, η ελληνική οικονομία υπέστη ζημίες που υπολογίζονται σε 200 δισ. ευρώ. Ο κ. Βίζερ επιβεβαίωσε την εκτίμηση που είχε εκφράσει και πρόσφατα ότι δηλαδή λόγω της μεθόδου των διαπραγματεύσεων από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 μέχρι να συμφωνηθεί το 3ο μνημόνιο, η ελληνική οικονομία έχασε 200 δισ. ευρώ, σε διάλογο που είχε με τον διευθυντή της Καθημερινής Αλέξη Παπαχελά.
Πηγή: Ο Βίζερ τα είπε όλα στους Δελφούς με μία φράση: Λυπάμαι που δεν κάναμε απομείωση χρέους http://hellasjournal.com/2018/03/o-vizer-ta-ipe-ola-stous-delfous-me-mia-frasi-lypame-pou-den-kaname-apomiosi-chreous/