Πέμπτη, 2 Μαρτίου 2017

Η πολιτική της εγγυημένης δυστυχίας και η διαχείριση του απελπισμένου πλήθους

«Να σε κάψω Γιάννη, να σ’ αλείψω λάδι», ή στιγμιότυπα «φιλανθρωπίας» από τους σχεδιαστές του καπιταλισμού της ανθρωπιστικής καταστροφής.
του Γιάννη Κιμπουρόπουλου
Οι ει­κό­νες με τους συ­νω­θού­με­νους αν­θρώ­πους στα ΚΕΠ και στις υπη­ρε­σί­ες των δήμων για τη συ­μπλή­ρω­ση των αι­τή­σε­ων χο­ρή­γη­σης του Κοι­νω­νι­κού Ει­σο­δή­μα­τος Αλ­λη­λεγ­γύ­ης είναι εν­δει­κτι­κή της απελ­πι­σί­ας που επι­κρα­τεί σε εκτε­τα­μέ­να στρώ­μα­τα του πλη­θυ­σμού. Ορι­σμέ­νοι, που δεν είχαν δώσει αρ­κε­τή ση­μα­σία στις κρί­σι­μες λε­πτο­μέ­ρειες του προ­γράμ­μα­τος, ανα­κά­λυ­ψαν ότι η τα­λαι­πω­ρία ήταν το τί­μη­μα μιας οι­κο­νο­μι­κής ενί­σχυ­σης ακόμη και κάτω των 100 ευρώ τον μήνα. Φυ­σι­κά, μπο­ρεί να πει κα­νείς ό,τι πά­ρου­με καλό είναι. Και μ’  αυτή την οπτι­κή η κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ-ΑΝΕΛ εφαρ­μό­ζει σε πα­νελ­λα­δι­κή κλί­μα­κα μια μνη­μο­νια­κή υπο­χρέ­ω­ση που κλη­ρο­νο­μή­θη­κε από το 2ο Μνη­μό­νιο.

Το Ελά­χι­στο Εγ­γυ­η­μέ­νο Ει­σό­δη­μα (ΕΕΕ), που με­το­νο­μά­στη­κε σε Κοι­νω­νι­κό Ει­σό­δη­μα Αλ­λη­λεγ­γύ­ης σε ανα­ζή­τη­ση μιας προ­ο­δευ­τι­κό­τε­ρης συ­σκευα­σί­ας, απο­τε­λεί μη­χα­νι­σμό δη­μο­σιο­νο­μι­κής υπο­κα­τά­στα­σης ενός ευ­ρύ­τε­ρου συ­νό­λου πα­ρο­χών των συ­στη­μά­των ασφά­λι­σης και πρό­νοιας, που υπέ­στη­σαν ήδη δρα­στι­κές πε­ρι­κο­πές και θα υπο­στούν κι άλλες.
  • Η πρό­βλε­ψη του Μνη­μο­νί­ου είναι σαφής: Το ΚΕΑ θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί με 900 εκατ. Ευρώ, τα οποία θα προ­έλ­θουν από αντί­στοι­χη μεί­ω­ση του....προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού πρό­νοιας. 
Το γε­γο­νός ότι η κυ­βέρ­νη­ση έχει πε­τύ­χει την κα­ταρ­χήν συμ­φω­νία του κουαρ­τέ­του να ανα­ζη­τη­θούν άλλες εναλ­λα­κτι­κές πηγές χρη­μα­το­δό­τη­σης, ιδιαί­τε­ρα μέσω της υπέρ­βα­σης των πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των που θα επι­τυγ­χά­νο­νται κάθε χρο­νιά, δεν αλ­λά­ζει την ουσία του σχε­δί­ου ως μη­χα­νι­σμού ανα­δια­νο­μής της φτώ­χειας με­τα­ξύ των ήδη φτω­χών. Το μόνο «εγ­γυ­η­μέ­νο» στοι­χείο στο σχέ­διο είναι ότι το λε­γό­με­νο κοι­νω­νι­κό κρά­τος τελεί πλέον υπό έναν στα­θε­ρό δη­μο­σιο­νο­μι­κό κόφτη που, σε ακραί­ες οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες, μπο­ρεί ακόμη και να μη­δε­νί­σει τις ελά­χι­στες πα­ρο­χές προς τα στρώ­μα­τα που βρί­σκο­νται σε ακραία φτώ­χεια.

Το ιδε­ο­λο­γι­κό copyright του ΕΕΕ

Υπάρ­χει αρ­κε­τή σύγ­χυ­ση ως προς την ιδε­ο­λο­γι­κή προ­έ­λευ­ση του Ελά­χι­στου Εγ­γυ­η­μέ­νου Ει­σο­δή­μα­τος. Σ’ όλο τον κα­πι­τα­λι­στι­κό κόσμο υπάρ­χουν αρι­στε­ρό­στρο­φα κι­νή­μα­τα και φι­λό­δο­ξα εφαρ­μο­σμέ­να κοι­νω­νι­κά πει­ρά­μα­τα, που διεκ­δι­κούν τη θέ­σπι­σή του ως στα­θε­ρής υπο­χρέ­ω­σης του κρά­τους απέ­να­ντι σε κάθε πο­λί­τη που βρί­σκε­ται σε κα­τά­στα­ση ανέ­χειας. Ακόμη και οι αναρ­χι­κοί το υπο­στη­ρί­ζουν ως εξαι­ρε­τι­κά ρι­ζο­σπα­στι­κό μέτρο. Και ήδη εφαρ­μό­ζε­ται, με απο­χρώ­σεις, σε πολ­λές χώρες της Ενω­μέ­νης Ευ­ρώ­πης. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, εμπνευ­στής της ιδέας ήταν ο κα­τε­ξο­χήν ει­ση­γη­τής του μο­νε­τα­ρι­σμού και του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού, ο Μίλ­τον Φρί­ντμαν, που από τη δε­κα­ε­τία του 1960 είχε προ­τεί­νει τη θέ­σπι­ση ενός αρ­νη­τι­κού φόρου ει­σο­δή­μα­τος ως ελά­χι­στο εγ­γυ­η­μέ­νο ει­σό­δη­μα, το οποίο θα αντι­κα­θι­στού­σε το «δα­πα­νη­ρό και γρα­φειο­κρα­τι­κό σύ­στη­μα πρό­νοιας» κι όλες τις πα­ρο­χές που το συ­νο­δεύ­ουν.

Η φι­λο­σο­φία του Φρί­ντμαν ήταν ότι αυτή η υπο­κα­τά­στα­ση του κρά­τους πρό­νοιας από ένα -κυ­ριο­λε­κτι­κά ελά­χι­στο- ει­σό­δη­μα δεν θα λει­τουρ­γού­σε ως αντι­κί­νη­τρο στην ανα­ζή­τη­ση ερ­γα­σί­ας. Αυτή την ιδέα, μισό αιώνα μετά, τη συ­να­ντά­με σε όλα τα βα­σι­κά κεί­με­να της ΕΕ, που αντι­με­τω­πί­ζουν την κοι­νω­νι­κή προ­στα­σία σαν «πα­γί­δα επι­δο­μά­των» και θε­ω­ρούν ότι η λι­τό­τη­τα στους αντί­στοι­χους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς έχει έναν «εξυ­για­ντι­κό» χα­ρα­κτή­ρα, απο­τρέ­πο­ντας έναν υπερ­πλη­θυ­σμό «τε­μπέ­λη­δων» τρο­φί­μων του Πρυ­τα­νεί­ου.

Η ιδέα του Ελά­χι­στου Εγ­γυ­η­μέ­νου Ει­σο­δή­μα­τος στη νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη εκ­δο­χή της απο­κτά οι­κου­με­νι­κό χα­ρα­κτή­ρα στο στόμα της Κρι­στίν Λα­γκάρντ, που κη­ρύσ­σει ως συ­μπλη­ρω­μα­τι­κό όρο επι­βί­ω­σης της πα­γκο­σμιο­ποί­η­σης τη δη­μιουρ­γία ενός «δι­χτυού προ­στα­σί­ας» για με­ρι­κά από τα θύ­μα­τά της. Κατά τη διευ­θύ­ντρια του ΔΝΤ, αυτό είναι ανα­γκαίο γιατί, ναι μεν η πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση έφερε ανά­πτυ­ξη κι έβγα­λε πλη­θυ­σμούς του ανα­πτυσ­σό­με­νου κό­σμου από τη φτώ­χεια, αλλά ταυ­τό­χρο­να αύ­ξη­σε τις ανι­σό­τη­τες στον ανε­πτυγ­μέ­νο κα­πι­τα­λι­στι­κό κόσμο, πράγ­μα που απο­τε­λεί πηγή δυ­σφο­ρί­ας και επιρ­ρο­ής των «λαϊ­κι­στι­κών» ρευ­μά­των. Έτσι, το «δίχτυ προ­στα­σί­ας», που προ­τεί­νουν η Λα­γκάρντ κι άλλοι κο­ρυ­φαί­οι της πα­γκό­σμιας κα­πι­τα­λι­στι­κής ελίτ, δεν έχει μόνο δη­μο­σιο­νο­μι­κή λει­τουρ­γία, δη­λα­δή την «απε­λευ­θέ­ρω­ση» του κρά­τους από με­γά­λες δα­πά­νες του συ­στή­μα­τος κοι­νω­νι­κής προ­στα­σί­ας που κυ­ριο­λε­κτι­κά ξε­ρι­ζώ­νε­ται στο όνομα της εξυ­γί­αν­σης των προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών και της αντι­με­τώ­πι­σης της κρί­σης χρέ­ους. Έχει και μια κοι­νω­νι­κο-πο­λι­τι­κή λει­τουρ­γία: τον κα­θη­συ­χα­σμό και την εξου­δε­τέ­ρω­ση των κα­τε­στραμ­μέ­νων από τη θε­σμο­θε­τη­μέ­νη λι­τό­τη­τα στρω­μά­των, πριν αυτά με­τα­τρα­πούν σε απει­λη­τι­κή δύ­να­μη για το σύ­στη­μα, ή γί­νουν επιρ­ρε­πή σε κάθε εί­δους ρι­ζο­σπα­στι­κές επιρ­ρο­ές.

Το «φι­λαν­θρω­πι­κό βιο­μη­χα­νι­κό σύ­μπλεγ­μα»

Στην κοι­νω­νι­κή μη­χα­νι­κή του «Ελά­χι­στου Εγ­γυ­η­μέ­νου Ει­σο­δή­μα­τος» και των «δι­χτυών κοι­νω­νι­κής προ­στα­σί­ας», όπως του­λά­χι­στον την ει­ση­γού­νται οι εκ­πρό­σω­ποι της νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης ελίτ, εμπε­ριέ­χε­ται η επί­γνω­ση ότι ο κα­πι­τα­λι­σμός της επο­χής μας είναι τόσο συ­νυ­φα­σμέ­νος με την πρό­κλη­ση αν­θρω­πι­στι­κών κρί­σε­ων κάθε εί­δους, ώστε είναι απα­ραί­τη­τη μια ελά­χι­στη «θε­ρα­πεία» των θυ­μά­των του. Πολύ κοντά στη λαϊκή θυ­μο­σο­φία του «να σε κάψω Γιάν­νη, να σ’ αλεί­ψω λάδι». Στον αντί­πο­δα του κα­πι­τα­λι­σμού που υπο­σχό­ταν ευ­και­ρί­ες ευ­η­με­ρί­ας για όλους, έστω και άνισα κα­τα­νε­μη­μέ­νης, ο σύγ­χρο­νος ολο­κλη­ρω­τι­κός κα­πι­τα­λι­σμός «εγ­γυά­ται» αύ­ξη­ση της ανι­σό­τη­τας, διεύ­ρυν­ση της φτώ­χειας, υψηλή ανερ­γία, υπο­κα­τά­στα­ση του μι­σθω­τού προ­λε­τα­ριά­του από το υπο­α­μει­βό­με­νο και υπο­α­πα­σχο­λού­με­νο πρε­κα­ριά­το, πε­ρι­θω­ριο­ποί­η­ση ολό­κλη­ρων πε­ριο­χών της Γης, τε­ρά­στιες αν­θρω­πι­στι­κές κρί­σεις πεί­νας, δίψας, εκτο­πι­σμού, προ­σφυ­γο­ποί­η­ση εκα­τομ­μυ­ρί­ων αν­θρώ­πων από χει­ρα­γω­γού­με­νες εμ­φύ­λιες συρ­ρά­ξεις, γε­νο­κτο­νί­ες, ιμπε­ρια­λι­στι­κές επεμ­βά­σεις, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές, ακόμη και φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές.

Επει­δή όλα αυτά δεν είναι πα­ρά­πλευ­ρες απώ­λειες ή «αστο­χί­ες υλι­κού», αλλά σκο­πού­με­να απο­τε­λέ­σμα­τα, απα­ραί­τη­τα για την ανα­πα­ρα­γω­γή του συ­στή­μα­τος και τη συσ­σώ­ρευ­ση του πλού­του σε ολο­έ­να λι­γό­τε­ρα χέρια, οι σχε­δια­στές του κα­πι­τα­λι­σμού της κα­τα­στρο­φής εδώ και δε­κα­ε­τί­ες εν­θαρ­ρύ­νουν την ανά­πτυ­ξη ενός ιδιό­τυ­που «φι­λαν­θρω­πι­κού βιο­μη­χα­νι­κού συ­μπλέγ­μα­τος», όπως το απο­κα­λεί ο Ντέι­βιντ Χάρ­βεϊ, που πε­ρι­λαμ­βά­νει τόσο κρα­τι­κές όσο και ιδιω­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες: από τα κρα­τι­κά συ­στή­μα­τα δια­χεί­ρι­σης της ακραί­ας φτώ­χειας, μέχρι τα σώ­μα­τα των κυα­νο­κρά­νων του ΟΗΕ που εγ­γυώ­νται το statusquo  των στρα­τιω­τι­κών επεμ­βά­σε­ων. Από τις χι­λιά­δες Μη Κυ­βερ­νη­τι­κές Ορ­γα­νώ­σεις και τα ιδιω­τι­κά ιδρύ­μα­τα που υπο­κα­θι­στούν τα κρα­τι­κά συ­στή­μα­τα αρω­γής, μέχρι τα προ­γράμ­μα­τα «Εται­ρι­κής Κοι­νω­νι­κής Ευ­θύ­νης» των πο­λυ­ε­θνι­κών. Και από μη­χα­νι­σμούς τύπου Frontex, που ακρο­βα­τούν με­τα­ξύ βί­αι­ης στρα­τιω­τι­κής επι­τή­ρη­σης και «διά­σω­σης» προ­σφύ­γων, μέχρι το υπό συ­γκρό­τη­ση «Ευ­ρω­παϊ­κό Σώμα Αλ­λη­λεγ­γύ­ης», με 100.000 «εθε­λο­ντές» νέους έως 30 ετών, που θα απο­κτούν ερ­γα­σια­κή εμπει­ρία σε αν­θρω­πι­στι­κά προ­γράμ­μα­τα της ΕΕ.

Συμ­φι­λιώ­νο­ντας τους απελ­πι­σμέ­νους με την απελ­πι­σία τους

Αυτό το πε­ρί­πλο­κο «αν­θρω­πι­στι­κό βιο­μη­χα­νι­κό σύ­μπλεγ­μα», που αντλεί πό­ρους τόσο από τα κράτη όσο και από ιδιώ­τες χο­ρη­γούς, δεν εξα­ντλεί το ρόλο του σ’ ένα ξέ­πλυ­μα συ­νεί­δη­σης για την οι­κο­νο­μι­κή ολι­γαρ­χία και την κρα­τι­κή νο­μεν­κλα­τού­ρα. Άλ­λω­στε, και ανε­ξάρ­τη­τα από τα ηθικά κί­νη­τρα των αμει­βό­με­νων ή εθε­λο­ντών λει­τουρ­γών του, το σύ­μπλεγ­μα λει­τουρ­γεί υπό τον όρο ότι δεν θα πα­ρεμ­βαί­νει στις δια­δι­κα­σί­ες συσ­σώ­ρευ­σης του πλού­του ή ανα­μόρ­φω­σης της πο­λι­τι­κής γε­ω­γρα­φί­ας του κα­πι­τα­λι­στι­κού σύ­μπα­ντος. Τού επι­βάλ­λε­ται αυ­στη­ρή ου­δε­τε­ρό­τη­τα απέ­να­ντι στις τα­ξι­κές ή ιμπε­ρια­λι­στι­κές αντι­θέ­σεις, που είναι οι πηγές της αν­θρώ­πι­νης δυ­στυ­χί­ας. Αλλά, καθώς τα πλήθη των δυ­στυ­χι­σμέ­νων αυ­ξά­νο­νται και ο κό­σμος πλημ­μυ­ρί­ζει από θυ­λά­κους μό­νι­μων αν­θρω­πι­στι­κών κρί­σε­ων, το «φι­λαν­θρω­πι­κό σύ­μπλεγ­μα», λίγο με το μα­στί­γιο λίγο με το κα­ρό­το, δια­σφα­λί­ζει ότι οι στρα­τιές των απελ­πι­σμέ­νων θα δια­τη­ρού­νται σε κα­τά­στα­ση ανο­χής και συμ­φι­λί­ω­σης με την απελ­πι­σία τους και δεν θα εκτρα­πούν ποτέ σε ανε­ξέ­λεγ­κτες και απει­λη­τι­κές για το σύ­στη­μα κοι­νω­νι­κές εκρή­ξεις.

Δυ­στυ­χώς, αυτό που εγ­γυά­ται την επι­τυ­χία αυτού του δαρ­βι­νι­κού κοι­νω­νι­κού πει­ρά­μα­τος είναι η κα­τα­θλι­πτι­κή απου­σία (b*) ενός ρεύ­μα­τος «επα­να­στα­τι­κού αν­θρω­πι­σμού», που θα εν­θαρ­ρύ­νει και θα διο­χε­τεύ­σει τις «ανε­πι­θύ­μη­τες» εκρή­ξεις σε μια διερ­γα­σία κοι­νω­νι­κής και πο­λι­τι­κής αφύ­πνι­σης των κο­λα­σμέ­νων της Γης.

από την «Ερ­γα­τι­κή Αρι­στε­ρά»
  • IW: Κατά 40% αυξήθηκε η φτώχεια στην Ελλάδα το 2008-2015

    Από τον Κάπο στον Καρανίκα - ή: ο οδικός χάρτης της Υβρεως

    (b*: blogger: αυτή είναι και η "μεγάλη" υπηρεσία του Τσίπρα και της παρέας του. Να καταστρέψει κάθε ελπίδα, να εμπεδώσει τη μία και μοναδική λύση. Φυσικά αυτό φαινόταν από πολύ νωρίς. Χωρίς να καλλιεργηθεί το φρόνημα του λαού για μάχη, χωρίς την καλλιέργεια εναλλακτικών λύσεων, ο Τσίπρας οδήγησε τα πράγματα σε μια προδιαγεγραμένη ήττα. Δύσκολα ο λαός θα ξαναπιστέψει. Είναι μεγάλη η βιωμένη προδοσία και οι πολίτες εξουθενωμένοι, προσπαθούν να περισώσουν ότι μπορεί να περισωθεί. "Ο σώζων εαυτόν σωθήτω" μέχρις ότου αποδειχθεί ότι αυτό δεν εξασφαλίζει τη σωτηρία και θα αναζητηθούν κοινοί τρόποι δράσης...)

Δεν υπάρχουν σχόλια: